Ο ΔΕΚΑΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑΣ ΜΑΣ

Γράφει ο Γίτσας Ελευθέριος*

Το ότι διατηρεί σήμερα κάπως ικανοποιητικές τιμές, στο μεν αιγοπροβειο οφείλεται μόνο στην Φέτα και τα αλλά 20 περίπου ΠΟΠ προϊόντα, στο δε αγελαδινό αυξήθηκε η τιμή του λόγο της μεγάλης μείωσης παραγόμενης ποσότητας, πανευρωπαϊκά.
Η αύξηση αυτή της τιμής του αγελαδινού , οδηγεί τους κτηνοτρόφους σε αύξηση του ζωικού τους κεφαλαίου ,με σκοπό το γρήγορο κέρδος. Η εμπειρία του παρελθόντος όμως δείχνει ότι μόλις παραχθούν ικανές ποσότητες γάλακτος οι τιμές κατρακυλούν προς τα κάτω σε πολύ μικρότερο διάστημα από ότι χρειάζεται για να ανέβουν. Όσο εν τω μεταξύ οι τιμές είναι υψηλές ,παύουν να είναι ανταγωνιστικές έναντι των αντιστοίχων ευρωπαϊκών γαλακτοκομικών προϊόντων ,με αποτέλεσμα όλα τα προϊόντα ,εκτός του φρέσκου αγελαδινού, να παρασκευάζονται με εισαγόμενα γάλατα που φθίνουν στην Ελλάδα σε χαμηλότερες τιμές.
Από τη άλλη βλέπουμε παντού διαμαρτυρίες από τους κτηνοτρόφους ,οι όποιοι μόλις μετά βίας μένουν στις εκτροφές τους ελπίζοντας να αλλάξει κάτι γρήγορα, ώστε να επιβιώσουν.
Η κατάσταση είναι οριακή με τους παραδοσιακούς να σβήνουν χρόνο με τον χρόνο, τους ημισταυλισμενους και εν μέρη εκσυγχρονισμένους ,να μένουν για ένα μεροκάματο.

Οι δε σταβλισμένοι ,και επιχειρηματικά οργανωμένοι ,λειτουργούν τα δυο σχεδόν τελευταία χρόνια ,χωρίς να εξυπηρετούν τις υποχρεώσεις τους στις τράπεζες ,εφόσον δεν περισσεύει τίποτε πέραν τις εξυπηρέτησης του αυστηρά πιεσμένου κοστολογίου λειτουργιάς της εκτροφής. Και ενώ το κράτος μας τα γνωρίζει όλα αυτά, τα δυο τελευταία χρόνια μόλις μετά βίας μπόρεσε να νομοθετήσει, και εξαντλήθηκε σε αυτή την προσπάθεια, ώστε να δοθεί λύση στο θέμα των αδειών λειτουργίας .
Μακάρι το πρόβλημα της μη ανταγωνιστικότητας , να ήταν οι άδειες λειτουργίας.
Άλλα είναι τα προβλήματα και μάλιστα τα περισσότερα αφορούν τις δομές της σημερινής παραγωγικής διαδικασίας , οι οποίες είναι πια ξεπερασμένες και αναποτελεσματικές , και πρέπει επειγόντως να αλλάξουν ώστε να σταματήσει ο κατήφορος και να αρχίσει η ανοδική πορεία του κλάδου, που τόση πολύ ανάγκη έχουμε σαν χώρα. Αναφέρω λοιπόν μια σειρά πραγμάτων που πρέπει κάθε κτηνοτρόφος να λάβει υπ όψιν , αλλά και να απαντηθεί το ερώτημα του όποιου πολίτη αυτής της χώρας θελήσει να μάθει αν μπορεί και αν αξίζει να ασχοληθεί με την κτηνοτροφία και με ποιον τρόπο διασφαλίζεται η επιτυχία του.
1) Μεγάλο κόστος ζωοτροφών και λοιπών εφοδίων. Μόνο με μια ριζική αλλαγή στον τρόπο εκτροφής, που εφαρμόζουμε ως σήμερα, αντιμετωπίζεται αυτό το πρόβλημα, που ως γνωστόν , ζωοτροφές και εφόδια, αποτελούν το 80% του κόστους λειτουργίας της εκτροφής. Το κόστος αγοράς αυτών έχει ανεβεί παρά πολύ τα τελευταία χρόνια , και μάλιστα όσο μεγαλώνει η ζήτηση για παραγωγή ζωικών προϊόντων και παράλληλα μειώνεται η παραγωγή ζωοτροφών, αυτό μάλλον θα χειροτερεύσει .

Προτείνουμε την μετατροπή των σταβλισμένων και εντατικών εκτροφών ,βοοειδών και αιγοπροβάτων, σε βοσκήσιμα εντατικά είτε με την χρήση τεχνητού πολυφυτικου λειμώνα, είτε με την χρήση φυσικού βοσκοτόπου με συγκεκριμένες προδιαγραφές βοσκοικανότητας, και δυνατότητα βελτίωσης.
Η μέχρι σήμερα , και για πολλά χρόνια, τακτική των κτηνοτροφών να κατασκευάζουν τους στάβλους σε έκταση κοντά στα μέρη που κατοικούν , και να τροφοδοτούνται με ζωοτροφές, τις οποίες αγοράζουν από αγρότες η μέρος αυτών ιδιοπαράγουν , είναι ο κυριότερος λόγος του σημερινού αδιεξόδου.
Ένα κόστος πολύ μεγάλο πια , διαμορφωμένο αθροιστικά και από μεγάλο και ακριβό μηχανολογικό εξοπλισμό, από μεγάλους αποθηκευτικούς χώρους, από πολλές αγροτοώρες , από πολλά καύσιμα και συντηρήσεις μηχανημάτων, από αντικαταστάσεις αυτών, από μεταφορές και μεταφορικά μέσα , από απώλειες ποσοτικές και κυρίως ποιοτικές των χορτονομών από την έκθεση τους στον ήλιο και τις βροχές.
Για να αποφευχθούν όλα τα παραπάνω αρνητικά ,πρέπει ο στάβλος στο εξής να κατασκευάζεται σε χώρο όπου υπάρχει ικανή αρδευόμενη έκταση η όποια πρέπει και μπορεί να μετατραπεί σε λειμώνα ,ώστε να υπάρχει η δυνατότητα τα ζώα να έχουν πολύ και κυρίως ποιοτική χορτονομή όλο το έτος . Αν είναι φυσικός βοσκότοπος να είναι οριοθετημένος και όχι κοινόχρηστος, να είναι γνωστή από λιβαδοπόνο η βοσκοικανότητά του , το είδος και η αξία της σαν τροφή, και ένα πολύ σημαντικό , αν όλος η μέρος αυτού μπορεί να ποτιστεί και να βελτιωθεί ,με σπορά , λίπανση κλπ.

Αυτό που αλλάζει δεν είναι άλλο από την αντικατάσταση των χονδροειδών (ενσίρωμα καλαμποκιού η ξηρά μηδική) με βοσκήσιμο χόρτο , σπαρμένο και αποτελούμενο από τέσσερα φυτά ψυχανθή πρωτεϊνούχα, δυο - τρία αγρωστώδη και τρία- τέσσερα αρωματικά.
Με αυτή την αλλαγή πετυχαίνουμε τα εξής.
α) Επάρκεια χλωρής χορτονομής και ισόρροπης ως πλήρης τροφής. β)καθημερινή και αναγκαία άσκηση και έκθεση στον ήλιο , του ζώου γ)ευζωία του ζώου με παράλληλη αύξηση της παραγωγικής του ζωής δ)λιγότερο προσωπικό άρα και αγροτοώρες. ε)ποιοτικότερα προϊόντα και δυνατότητα χρήσης πιστοποιήσεων. ζ)πολύ λιγότερος μηχανολογικός εξοπλισμός , καύσιμα , συντηρήσεις, αντικατάσταση, μικρότεροι αποθηκευτικοί χώροι και χρήση πολύ λιγότερων μεταφορικών μέσων. η)μείωση εκπομπής αερίων και μηδενική χρήση νιτρικών και χημικών στα λιβάδια ,ώστε να πληρούμε και τους περιβαλλοντικούς όρους λειτουργίας. θ) αποσυμφόρηση του στάβλου ι)μεγάλη αύξηση της στρεμματικής απόδοσης των εκτάσεων και πολύ λιγότερη κατανάλωση νερού για άρδευση. κ) μικρής κλίμακας αναδιάρθρωση καλλιεργούμενης αγροτικής γης .
Έχει υπολογιστεί ότι το κόστος της χορτονομής με αυτό τον τρόπο είναι μειωμένος κατά τουλάχιστον 50% και αν προσπαθήσουμε να αποτιμήσουμε και την αξία όλων των άλλων παραμέτρων που ανέφερα προηγουμένως τότε νομίζω πως εύκολα θα καταλάβει κάποιος ότι η αλλαγή προς αυτήν την κατεύθυνση είναι ΕΠΙΒΕΒΛΗΜΕΝΗ.
Στα παραπάνω θα προσθέσουμε και τα εξής.
2) Οδηγίες για την κατασκευή εγκαταστάσεων με γνώμονα την οικονομικότητα των υλικών κατασκευής ,αλλά και οδηγίες για την λειτουργικότητα τους.

3) Ευκολότερη πρόσβαση σε αναπτυξιακά προγράμματα ( σχεδία βελτίωσης , κλπ) που αφορούν κατασκευή εγκαταστάσεων , αγορά μηχανολογικού εξοπλισμού, ζωικού κεφαλαίου. 4) Λύση του θέματος των αδειών ίδρυσης και λειτουργίας 5) Επιλογή ζώων από εγχώριες φυλές ,λόγο ανθεκτικότητας και προσαρμοστικότητας στον ελλαδικό χώρο, αλλά και δικαιώματος να συμμετάσχουν στην παρασκευή προϊόντων ΠΟΠ. 6) Πρόγραμμα επιμόρφωσης του κτηνοτρόφου ,ώστε μαζί με τα αλλά βασικά που εφαρμόζει , να εντάξει σε μόνιμη βάση, και την εφαρμογή των βασικών εκείνων δράσεων που θα βελτιώνουν γενετικά χρόνο με τον χρόνο τις ποσοτικές και ποιοτικές αποδόσεις των ζωών. 7) Προγράμματα εκρίζωσης ζωονόσων. 8) Καθετοποίηση εκμεταλλεύσεων με στόχο την προστιθέμενη αξία των παραγόμενων ζωικών προϊόντων.
9) Συμμετοχή σε συνεταιριστική οργάνωση , οργανωμένη με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, ώστε να λυθεί μέρος του προβλήματος της επάρκειας, της συντήρησης , αλλά και του αυξημένου κόστους των εφοδίων και ζωοτροφών. Ακόμη η οργάνωση μπορεί να παρέχει στα μέλη της ,όταν παραστεί ανάγκη , πίστωση αποπληρωμής αγορών , χρηματοδότηση εξασφαλισμένη με την παραγωγή του, μεταποίηση και διασφαλισμένη πώληση των προϊόντων του, και υπηρεσίες όπως εκπαίδευση, πιστοποιήσεις ,δηλώσεις ΟΣΔΕ, φορολογικές, κλπ.
10)Συμμετοχή σε οργανώσεις εκπροσώπησης του κλάδου ,όπως ΣΕΚ, ΠΑΣΕΓΕΣ, διεπαγγελματικες του κλάδου ,και άλλες μικρότερες τοπικής εμβέλειας ,ώστε να πάψουν τώρα και στο εξής, σχετικοί και άσχετοι, να αποφασίζουν για ότι αφορά τον κτηνοτρόφο , χωρίς τον κτηνοτρόφο.

*Αντιπρόεδρος Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας
Μέλος Δ/Σ της ΠΑΣΕΓΕΣ