Υδροηλεκτρικός Σταθμός Άγρα: ένας Σταθμός με ιστορία..

Ο κ. Σωτήρης Δραγούμης μιλάει στην Πελλαnews στην Κατερίνα Αθανασίου

Ο δρόμος του νερού είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον. Μετά τα πολύ ενδιαφέροντα που ανακαλύψαμε για τη λίμνη Βεγορίτιδα, στα δυο προηγούμενα φύλλα της εφημερίδας, αυτή τη φορά επισκεφτήκαμε τον Υδροηλεκτρικό Σταθμό Άγρα. Εκεί μας υποδέχτηκε ο διευθυντής του Σταθμού κ. Σωτήρης Δραγούμης. Μας λέει: «Από τότε που ήρθα εδώ, που γύρισα ξανά το 2004, γιατί το 1979 εδώ διορίστηκα, όλοι ρωτάνε ‘’που δουλεύεις; Στον Υδροηλεκτρικό Σταθμό του Άγρα..’’. ‘’Δουλεύει αυτό το εργοστάσιο;’’ ήταν η επόμενη ερώτηση. Λοιπόν, οι περισσότεροι το έχουν επισκεφτεί στην παιδική τους ηλικία, είτε στο δημοτικό, είτε στο γυμνάσιο. Από τότε δεν έχει έρθει κανένας μα κανένας Εδεσσαίος, πάνω από γυμνάσιο ή λύκειο ,στο εργοστάσιο. Να έρθει να πει ‘’να έρθω να δω αυτό το εργοστάσιο… παράγει; Υπάρχει; Δουλεύει;’’. Όλοι με ρωτάγανε ‘’και τι κάνεις εκεί;’’.. ‘’πόσα άτομα εργάζονται;’’.. ‘’Ναι’’, έλεγα ‘’ναι, μέρα – νύχτα, πρωί και απόγευμα. Και όταν νύχτα βρέχει, δουλεύει όλη νύχτα!’’. Κανείς δεν το ακούει, κανείς δεν το καταλαβαίνει.. γιατί είναι ένα εργοστάσιο, το οποίο εκμεταλλεύεται το νερό και παράγει την ηλεκτρική ενέργεια. Δεν φαίνεται πουθενά! Ούτε κάρβουνο φαίνεται, ούτε καυσαέριο φαίνεται γιατί δεν χρησιμοποιεί τίποτα ρυπογόνο».
Ερ.: Αυτή ήταν και η πρώτη εντύπωση μας. Υπάρχει αυτό το εργοστάσιο; Δουλεύει; Ρωτάμε αν ο χώρος είναι επισκέψιμος.
Βεβαίως! Οποιοσδήποτε θέλει να ακούσει, να μάθει, να δει πως παράγεται η ηλεκτρική ενέργεια μπορεί να έρθει εδώ στο εργοστάσιο. Αλλά επειδή συνήθως αυτό το εντάσσουμε σε εκπαιδευτικά προγράμματα, δηλαδή, η ε΄ δημοτικού κάνει παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Η γ΄ γυμνασίου κάνει ηλεκτρισμό – μαγνητισμό. Η γ’ λυκείου έχει στα προγράμματα της ηλεκτρισμό, στις εξετάσεις που δίνει. Επειδή αυτές οι κατηγορίες των παιδιών είναι μέσα στο κομμάτι του να μάθουν τι είναι παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας ενδιαφέρονται πολύ περισσότερο γιατί το έχουν κοντά τους.
Ο κ. Δραγούμης υπογραμμίζει πως: «είναι η πρώτη φορά που αναλαμβάνει Εδεσσαίος διευθυντής. 56 χρόνια λειτουργίας του σταθμού, από το 1954 μέχρι σήμερα, ανελλιπώς, δεν έχει σταματήσει να λειτουργεί ποτέ, μα ποτέ, παρά μόνο σε περιόδους συντήρησης ή κάποιων προβλημάτων, που μπορεί να είχαν οι μονάδες, αλλά οι ίδιες ακριβώς μονάδες, οι δυο εδώ του Άγρα, δυο των 25 χιλιάδων κιλοβάτ, δουλεύουν από το 1954 και από το 1969 και μετά υπάρχει και η τρίτη μονάδα, που είναι ο υδροηλεκτρικός σταθμός του Εδεσσαίου. (19 χιλ. κιλοβάτ)».
Ερ.: Εδώ που βρισκόμαστε τι ακριβώς είναι;
Αυτός ο χώρος είναι ένας υδροηλεκτρικός σταθμός. Ένας σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που εκμεταλλεύεται τη δυναμική ενέργεια, που βρίσκεται στο νερό, όταν αυτό είναι σε κάποιο υψόμετρο. Συγκεντρώνοντας, δηλαδή, μια ποσότητα νερού σε ένα ύψος δημιουργούν μια δυναμική ενέργεια. Όταν αυτή κινείται μέσα από τον αγωγό δημιουργείται και κινητική ενέργεια. Αυτές τις δυο ενέργειες τις μετατρέπουμε σε ηλεκτρική. Μπαίνει το νερό μέσα στο εργοστάσιο, κινεί ένα στρόβιλο και με βάση έναν νόμο του ηλεκτρισμού η κίνηση αυτή δημιουργεί εξ επαγωγής ηλεκτρική ενέργεια στο δίκτυο. Αυτό κάνει αυτός ο σταθμός, έχοντας, φυσικά, βοηθητικά τμήματα γύρω – γύρω. Για να λειτουργήσει ένας τέτοιος σταθμός πρέπει να έχει υδροληψία, σε κάποιο σημείο να παίρνει το νερό. Αυτό βρίσκεται στο χωριό του Άγρα. Άρα έχει κόσμο που εργάζεται στην υδροληψία. Άλλο είναι η φύλαξη των εγκαταστάσεων, έχει τους φύλακες. Ένα άλλο κομμάτι είναι όταν δεν δουλεύει να συντηρείται, το ηλεκτρικό κομμάτι από ηλεκτρολόγους, το μηχανικό από μηχανολόγους. Μια μεγάλη ομάδα έργων πολιτικού μηχανικού για να καλύπτει τις λίμνες, τα αναχώματα, τα φράγματα, επίβλεψη, κατασκευή, νέα, παλιά.. οτιδήποτε χρειάζεται όσο αφορά τα δομικά έργα. Από κει και πέρα είναι η διαδικασία των στοιχείων: υδρολογικών, ηλεκτρικής ενέργειας σε σχέση με το διαχειριστή ηλεκτρικής ενέργειας. Υπάρχει γραμματεία, η αποθήκη με τα ανταλλακτικά που χρειάζεται ο σταθμός. Είναι μια μονάδα η οποία στο παρελθόν επειδή πολύ περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια παρήγαγε είχε πολύ περισσότερο κόσμο. Στο παρελθόν, στις «δόξες» του είχε φτάσει σε έναν αριθμό των 150 ατόμων!
Ερ.: Τα σπιτάκια που συναντάμε μπαίνοντας;
Όταν πρωτοκατασκευάστηκε και γενικώς η φιλοσοφία όλων των υδροηλεκτρικών σταθμών, επειδή είναι καθαρότατοι σταθμοί, (οι μονάδες που ακούγονται, η φασαρία, δεν έχουν σχέση με τις μηχανές αυτοκινήτων ή των θερμικών σταθμών, περνάει το νερό στρέφει έναν άξονα και φεύγει, ούτε λάδια, ούτε καυσαέρια..), που είχαν περισσότερο δομικά κομμάτια, μπετά (για τις πιέσεις των νερών, σωλήνες..) έφτιαξαν οικισμούς για να κάθονται οι εργαζόμενοι. Επειδή συνήθως τέτοιοι σταθμοί φτιαχνόντουσαν κοντά στην πηγή του νερού οι περισσότεροι είναι μακριά από πόλεις. Εδώ συμπτωματικά η λίμνη που δημιουργήθηκε είναι πολύ κοντά στην πόλη είναι ο μόνος, πολύ κοντά σε πόλη, υδροηλεκτρικός σταθμός. Όλοι οι άλλοι είναι πολύ μακριά (π.χ. Σφηκιά). Το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργούσαν σταθμούς όταν έφευγε η κατασκευάστρια εταιρεία, αυτός ο σταθμός χρησιμοποιούνταν από τους εργαζόμενους και ιδιαιτέρους τους «βαρδιάνους», οι οποίοι δουλεύανε πρωί, απόγευμα, νύχτα για να είναι κοντά στον σταθμό. Ο οικισμός χρησιμοποιήθηκε από τους εργαζόμενους (έρχονταν άνθρωποι από άλλες πόλεις με μετάθεση) αμέσως μετά την εγκατάλειψη των συνεργείων κατασκευής και μέναν εδώ. Δημιουργούσαν οικογένεια. Μιλάμε από το 1954 μέχρι περίπου το 1995. Από κει και πέρα τα σπιτάκια αυτά άρχισαν να εμφανίζουν κατασκευαστικά προβλήματα, τα οποία αναγκαζόταν η επιχείρηση να τα επιδιορθώνει. Θεώρησαν ότι είναι το κόστος αρκετό με αποτέλεσμα να δοθεί εντολή να σταματήσει η λειτουργία των οικισμών στους υδροηλεκτρικούς σταθμούς και αυτό έγινε σε όλη την Ελλάδα. Τώρα όλοι οι εργαζόμενοι μένουν στην πόλη.
Ερ.: Και αυτά (τα σπιτάκια) που έχουν μείνει μπορούν να χρησιμοποιηθούν κάπως;
Δυο – τρία είναι σε καλή κατάσταση. Το ένα ετοιμαζόμαστε να το μετατρέψουμε σε χώρο υποδοχής και μουσείο. ΄Εχουμε εξοπλισμό από το 1950 που τεχνικά και εκπαιδευτικά είναι ένας ιδανικός εξοπλισμός για να μάθουν τα παιδιά που ασχολούνται με το αντικείμενο. Να μάθουν την εξέλιξη της τεχνολογίας πάνω απ΄ όλα. Γιατί τώρα με τα ηλεκτρονικά και τα ψηφιακά έχουμε χάσει την ουσία της τέχνης στην πράξη.
Ερ.: Όλα αυτά είναι ιδιοκτησία της ΔΕΗ;
Και αυτό και οτιδήποτε αφορά τη χρήση του νερού. Απ΄ όπου περνάει το νερό έχουν γίνει απαλλοτριώσεις, έχουν πληρωθεί τα οικόπεδα προκειμένου να υπάρχει η πρόσβαση και η λειτουργία.
Ερ.: Ομολογώ όταν πέρασα την πύλη, νόμισα ότι έμπαινα σε κατασκήνωση… Περίμενα να δω καπνούς, φουγάρα..
Ο κ. Δραγούμης γελάει: «Όταν λέμε πεντακάθαρα αυτό εννοούμε. Αυτή τη στιγμή δουλεύει ο Εδεσσαίος κάτω και όχι μόνο δεν καταλαβαίνει κανείς τίποτα αλλά με τον εκσυγχρονισμό της τεχνολογίας δουλεύουμε μέσα από έναν υπολογιστή!».
Ερ.: Αυτό ακριβώς ήθελα να ρωτήσω! Και επιπλέον με τον εκσυγχρονισμό της τεχνολογίας χάθηκαν κάποιες θέσεις εργασίας;
Δημιουργήθηκαν όμως κάποιες άλλες! Δημιουργήθηκαν στην εξέλιξη της τεχνολογίας. Μπορεί να έφυγε π.χ. η ειδικότητα του οδηγού. Από τη στιγμή όμως που όλοι έχουν δίπλωμα, οδηγούν.. έκαναν κάτι άλλο, μετατάχθηκαν. Δυστυχώς όμως λόγω της μικρής παραγωγικής δύναμης που έχει άρχισε να μειώνεται το προσωπικό και να μην προσλαμβάνει η επιχείρηση. Εδώ η κρίση έχει αγγίξει τους πάντες..
Ερ.: Σε περιόδους έντονων βροχοπτώσεων, σε κινδύνους, γιατί βλέπουμε να τρέχετε όλοι εδώ; Και εσείς που εργάζεστε εδώ αλλά και η προσοχή της εκάστοτε δημοτικής αρχής είναι εδώ;
Υπάρχουν κάποια μεγέθη τα οποία είναι υπό έλεγχο πάντα και κάποια μεγέθη είναι ανεξέλεγκτα. Δηλαδή, αυτή τη στιγμή ο σταθμός δουλεύει με θεωρητική βάση μιας λίμνης. Η λίμνη που λέμε Βρυττών – Νησίου – Άγρα δεν είναι ακριβώς λίμνη αλλά ένας υγροβιότοπος, δεν έχει αποθηκευτικό χώρο πολύ. Να φανταστείτε ότι η εκμεταλλεύσιμη διαφορά είναι της τάξης των 10 εκατοστών. Δηλαδή αν εγώ τραβήξω νερό και πέσει 10 εκ. μετά σταματώ γιατί δεν έχω άλλο να τραβήξω. Έχει σε πολλά σημεία λεκανίτσες μεν αλλά είναι γούβες, γι΄ αυτό και πάνω δεν υπάρχει φράγμα. Υπάρχει μόνο ένα ανάχωμα που προστατεύει την παλιά κοίτη του ποταμού Βόδα, η οποία αυτή δημιουργεί την υποτιθέμενη λίμνη! Υπήρχε ένας χώρος όπου υπήρχαν έλη, καλαμιές. Έγινε απαλλοτρίωση αυτού του χώρου και μπήκε το νερό σε εκείνο το σημείο για να μπορέσουμε να έχουμε ένα μικρό κομμάτι εκμεταλλεύσιμου νερού από εκεί. Δεν είναι δηλ. της μορφής του Αλιάκμονα ή οποιασδήποτε άλλης λίμνης που να αφήνουμε να γεμίζει για μέρες και μετά να το εκμεταλλευόμαστε. Ότι νερό φέρνουν οι πηγές των Βρυττών κάθε μέρα τις παράγουμε και τις διώχνουμε προς τα κάτω. Αυτή η ποσότητα του νερού είναι τέτοια που μπορούμε άνετα να διαχειριζόμαστε όλη τη μέρα. Η βροχή έχει πολλές μορφές: της καταιγίδας, της συνεχής βροχόπτωσης ή τις σταγόνες – σταγόνες. Δεν είναι όλες τις φορές το ίδιο. Αν για παράδειγμα βρέξει και βρέξει την ποσότητα μιας μέρας μέσα σε μισή ώρα αυτή πρέπει από κάπου να την περάσεις. Αυτή τη στιγμή έγινε για την προστασία της Έδεσσας ένα αντιπλημμυρικό έργο, το οποίο μέχρι τώρα είχαμε τη δυνατότητα μέσα από τα ποτάμια να περάσουμε 20 – 22 κυβικά το δευτερόλεπτο και με το καινούριο έργο φτάνουμε στα 68 κυβ. Τριπλασιάσαμε περίπου τη δυνατότητα να παροχετεύσουμε νερό να φύγει. Είναι λάθος η εκτίμηση ότι το εργοστάσιο της ΔΕΗ δίνει το νερό. Εδώ είναι ένα πέρασμα, όπως είναι τα ποτάμια. ΄Εχουμε τον υπερχειλιστή για προστασία του φράγματος, που κάποτε είχε δημιουργήσει πρόβλημα, που δέχεται 200 κυβικά το δευτερόλεπτο! Οι προστασίες είναι πολλαπλές. Όταν εμείς φτάνουμε σε χιλιοστά βροχής (όταν βρέχει αρκετά) της τάξης των 50 -60 – 70… στο 70 αρχίζουμε και κινητοποιούμαστε. Αν αυτό όμως έρθει σε ένα 24ωρο δεν είναι πολύ, γιατί όλο το 24ωρο θα φεύγει το νερό. Αν έρθει σε μισή ώρα όμως με μεγάλη ποσότητα νερού, πρέπει να φύγει εκείνη τη μισή ώρα! Δεν μπορεί να την κρατήσεις κάπου και να την διώξεις κάποια άλλη στιγμή.
Ερ.: Για το λόγο αυτό λαμβάνετε και κάποια στοιχεία μετεωρολογικά;
Καταρχήν έχουμε ενημέρωση από όλα τα site που υπάρχει πρόβλεψη. Άρα κάθε μέρα, το πρωί, για να χειριστούμε το 24ωρο, δηλ. της νύχτας, που θα μας έρθει, να μην έχουμε πρόβλημα, παίρνουμε όλες τις προβλέψεις. Ήδη στατιστικά για σήμερα ξέρουμε τι έγινε χθες, έχουμε το αποτέλεσμα και λίγο – πολύ γνωρίζουμε ποια μας δίνουν σωστές προβλέψεις. Έτσι, λοιπόν, κάνουμε ένα πλάνο λειτουργίας των μονάδων και με ποιο τρόπο θα διώξουμε ομαλά τα νερά. Ούτως ώστε αν σε περίπτωση προβλέπεται να ΄ ρθει μια καταιγίδα να ΄ μαστε έτοιμοι, καμία λίμνη να μην έχει νερό. Για να μπορεί να δεχθεί αυτά τα νερά και να κυλήσει σιγά – σιγά ομαλά προς τα κάτω.
Ερ.: Με τα χιόνια τι γίνεται;
Με τα χιόνια υπάρχουν δυο φαινόμενα: το χιόνι ή ομαλά θα εξατμιστεί ή αν πιάσει την κρούστα του πάγου ομαλά θα λιώσει και θα το φέρει στις πηγές. Αυτό είναι ότι πιο καλό μπορεί να μας συμβεί με την έννοια της καλής διαχείρισης, ότι μπορούμε αυτό το νερό να το διαχειριστούμε. Αντί οι πηγές μας το καλοκαίρι που βγάζουν ενάμιση – δύο κυβικά το δευτερόλεπτο, το χειμώνα μπορεί να φτάσουν πέντε, έξι, εφτά.. που σημαίνει ότι μέχρι τα είκοσι έχουμε δυνατότητα όλο το 24ωρο να διοχετεύουμε νερό.
Η περσινή χρονιά 2010 που είχε πολύ χιόνι ήταν η πιο παραγωγική τα τελευταία δέκα χρόνια. Τρομερές ποσότητες νερού ήρθαν αλλά όλα κύλησαν ομαλά.

Ερ.: Η σχέση του Σταθμού με τη λίμνη Βεγορίτιδα ποια είναι;
Απ.: Από το 1989 και μετά καμία. Τότε σταματήσαμε. Δεν υπάρχει πλέον εισροή νερού από τη Βεγορίτιδα στη λίμνη Άγρα. Το μόνο που κάνουμε από τότε είναι να παρακολουθούμε υπό μορφή συγκοινωνούντων δοχείων, γιατί και οι δυο λίμνες θεωρώ ότι έχουν την κύρια πηγή τους στο Καϊμάκτσαλαν, τη στάθμη της Βεγορίτιδας, πόσο ανεβαίνει, πόσο κατεβαίνει. Και υπάρχει ένα τρομερό φαινόμενο ότι η πέρσι δεν σταμάτησε να ανεβαίνει! Συνήθως το καλοκαίρι σβήνει λίγο, χαμηλώνει γιατί έχουμε εξάτμιση λόγω ζέστης αλλά το 2010 όλη η χρονιά είχε αυξητική τάση.
Ερ.: Που οφείλεται;
Απ.: Από το πολύ νερό λόγω βροχής και χιονιού.

Ερ.: Θεωρώ ότι διαλύσαμε το μύθο της κακής εκμετάλλευσης των νερών..
Απ.: Επειδή πολλοί αναφέρουν αυτή τη λανθασμένη έκφραση, έχω πει πάρα πολλές φορές ότι είμαστε στη διάθεση οποιουδήποτε φορέα, είτε αυτός λέγεται τοπική αυτοδιοίκηση, είτε πολιτιστικός σύλλογος, είτε οικολογικοί σύλλογοι να αναλάβουν τη διαχείριση του νερού και ότι περισσεύει να το παράγουμε εμείς. Αυτή τη στιγμή είμαστε σε μια πολύ καλή, ομαλή λειτουργία των υδάτων που πρέπει να περάσουν από την πόλη και να φύγουν. Τα διαχειριζόμαστε με τον καλύτερο τρόπο.
Ερ.: Οπότε είναι μια συνέχεια «ο δρόμος του νερού» από το Καϊμάκτσαλαν, στη λίμνη του Άγρα, ο σταθμός εδώ.. και μετά;
Απ.: Η λίμνη του Πασά Τσαίρ, τα ποτάμια, η λίμνη κάτω από τον καταρράκτη, το εργοστάσιο του Εδεσσαίου και η λίμνη του ΤΟΕΒ, μετά το εργοστάσιο. Αυτή τη στιγμή διαχειριζόμαστε στην ουσία πέντε λεκάνες λιμνών με τη καθεμιά από αυτές να έχει διαφορετικές εισροές. Για παράδειγμα η λίμνη Άγρα έχει πέντε χείμαρρους τριγύρω όπου έρχονται τα στραγγίδια από τα βουνά.
Ο κ. Δραγούμης μας επισημαίνει:
«Μπαίνοντας η ηλεκτρική ενέργεια στη ζωή μας το 1950, που ιδρύθηκε η ΔΕΗ, κανένας δεν μπορούσε να φανταστεί ότι θα εξελιχθεί με τέτοιο γρήγορο ρυθμό. Πράγμα που σημαίνει είτε οι οικισμοί είτε ο τρόπος που η επιχείρηση φερόταν στους εργαζόμενους ήταν με τέτοιον τρόπο που όσο ακόμα και φθηνότερη να πωλείται η ενέργεια πάλι η επιχείρηση δεν θα ‘ναι μέσα. Πάλι κερδοφόρος θα ναι. Δεν υπήρξε ποτέ ζημιογόνος. Ειδικά το κομμάτι που λέγεται ‘’παράγω ηλεκτρική ενέργεια’’ συνεχίζει να υπάρχει. Ο καθορισμός της τιμής γίνεται από την εκάστοτε κυβέρνηση και όχι από την ίδια την εταιρεία, που είναι πολύ πιο χαμηλή. Προκειμένου να μπει ανταγωνιστικά κάποιος ιδιώτης πρέπει να αυξήσει την κιλοβατώρα. Και μάλιστα θεωρείται από τις πιο φθηνές στην Ε.Ε.».

Ερ.: Ποια είναι η σχέση της ΔΕΗ με τις ήπιες μορφές ενέργειας;
Απ.: Η σχέση αυτή είναι ακριβώς η ίδια με την κινητή τηλεφωνία. Ότι έκανε δηλαδή ο ΟΤΕ με τις τρείς εταιρείες τότε. Όταν ήρθαν οι ανανεώσιμες πηγές είπαν να μείνει λίγο στην άκρη η ΔΕΗ. Η οποία έχει και την τεχνογνωσία και τα πάντα! Όμως για να μπει στον ανταγωνισμό της απελευθερωμένης αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας έδωσε περισσότερα ερεθίσματα π.χ. δίνει επιδότηση σε έναν ιδιώτη για ανεμογεννήτρια, προσπαθώντας να αναπτύξει περισσότερο το κομμάτι της απελευθερωμένης αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Εκεί όμως που είναι ασύμφορες οι ιδιωτικές επενδύσεις, όπως π.χ. τα απομακρυσμένα νησιά. Εκεί σε όλα έχει βάλει η ΔΕΗ ανεμογεννήτριες. Και τελευταία ένα πολύ μακρόπνοο σχέδιο είναι το τεράστιο πάρκο με φωτοβολταϊκά στην περιοχή Πτολεμαΐδας – Κοζάνης. Εκεί θα κατασκευαστεί το μεγαλύτερο που υπάρχει στην Ελλάδα. Και αυτό διαμορφωθεί σε χώρο όπου είχε σκάψει και βγάλει το λιγνίτη, εναπόθεσε τη στάχτη, την τέφρα, φύτεψε και από κει και πέρα σαν αγρόκτημα θα γεμίσει με φωτοβολταϊκά για να μπορεί να παράγει από τον ήλιο.

Ερ.: Και το σημειώνουμε αυτό γιατί μας λένε ότι κάποια στιγμή θα στερέψει ο λιγνίτης..
Απ.: Όλα αυτά που έχουν σχέση με τις ανανεώσιμες πηγές, που εντάσσεται και ο υδροηλεκτρικός σταθμός όπου βρισκόμαστε, γιατί χρησιμοποιεί το νερό.. όταν δεν βρέξει δεν θα έχουμε νερό. Είναι μια ιστορία της φύσης. Όπως και ο ήλιος. Όταν έχει ήλιο παράγεται ηλιακή ενέργεια. Όλα αυτά είναι ενταγμένα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, που σημαίνει ότι δεν μπορούν να λειτουργούν σαν βάση. Όμως όσο λειτουργούν καλύπτουν ένα κομμάτι επέκτασης της χρήσης, ας πούμε, του λιγνίτη. Σήμερα μιλάμε για 45- 50 χρόνια ακόμα να έχουμε λιγνίτη με το ρυθμό που τον καταναλώνουμε. Αν αύριο στήσουμε αιολικά, φωτοβολταϊκά, υδροηλεκτρικά κλπ. που θα αναπληρώνουν αυτό το κομμάτι τα χρόνια θα γίνουν 60- 70 εκμεταλλεύσιμου λιγνίτη γιατί θα παίρνουμε λιγότερη ποσότητα. Και επειδή ανέφερα υδροηλεκτρικά δε σημαίνει ότι έχουμε σταματήσει. Η κατασκευή υδροηλεκτρικών σταθμών στον Αλιάκμονα από το 1965 προέβλεπε 11 υδροηλεκτρικά. Από την Καστοριά μέχρι το Μακροχώρι, στη μορφή που είναι στην Ελβετία και στις σκανδιναβικές χώρες. Στα ποτάμια που είναι εκμεταλλεύσιμα να μπουν αρκετά εργοστασιάκια, το ένα κάτω από το άλλο για να εκμεταλλευτούν τη δυναμική ενέργεια του νερού. Φυσικά ακούγονται πολλά για τις ανεμογεννήτριες, τα φωτοβολταϊκά.. υπάρχουν όμως κάποιες συνθήκες για να μπορεί κάποιος να κάνει ή να συνδεθεί στο δίκτυο. Δεν το φτιάχνω και το καταναλώνω εγώ αλλά παράγω και το δίνω στο δίκτυο. Οι παράμετροι είναι να μπορώ να έχω ικανοποιητική ποσότητα είτε ήλιου ανά έτος είτε αέρα υπό καλή μορφή.
Και μ΄ αυτό το θέμα έχω ασχοληθεί αρκετά χρόνια. Μπαίνει το ερώτημα γιατί στο Καϊμάκτσαλαν δεν έχουμε μια ανεμογεννήτρια; Γιατί στην Παναγίτσα; Υπάρχει μια ιδιαιτερότητα: ότι τα ρεύματα στην Παναγίτσα είναι ανοδικά και όχι οριζόντια. Τα ρεύματα στο Καϊμάκτσαλαν είναι σε ριπές και όχι σε συνεχή ομαλή ροή, όπως στα νησιά. Πράγμα που σημαίνει ότι δεν έχουμε την κατάλληλη μορφή αέρα.
Ολοκληρώνουμε την πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση και επιστρέφουμε στο θέμα του προσωπικού. Μας λέει ο κ. Δραγούμης: «Στον υδροηλεκτρικό σταθμό έχουμε αρκετά κενά. Πλέον γίνονται μόνο στοχευμένες προσλήψεις, στις περιοχές που έχουν ανάγκη. Εμείς πιέζουμε και ζητάμε τεχνικό προσωπικό που το χρειαζόμαστε στο σταθμό».