Γιατί ; Πώς ; Τι να απαντήσετε. | PellaNews

Γιατί ; Πώς ; Τι να απαντήσετε.

Γράφει η Πετρούλα Ηλιάδου*

*Ψυχολόγος

Μόλις το παιδί αρχίσει να χειρίζεται τον λόγο, τον χρησιμοποιεί για να ανακαλύψει τον κόσμο και να μάθει πως λειτουργεί. Ερωτήσεις ακολουθούν η μία την άλλη και συνήθως κουράζουν και εξαντλούν τους γονείς. Πώς να μην κουραστείτε, κάποιες φορές, από αυτές τις  ατελείωτες εξηγήσεις που ζητά το παιδί ; Ίσως αν θυμάστε ότι η ανάγκη του αυτή μαρτυρά το επίπεδο της σκέψης του και την εσωτερική του ανάπτυξη. Με τον ίδιο τρόπο οι απαντήσεις των γονέων ικανοποιούν και αναπυροδοτούν την περιέργεια τους και ευνοούν την ανάπτυξη του γενικότερα.

Ο τρόπος που δίνεται μία απάντηση έχει σημασία.

Σίγουρα δεν είναι πάντα εύκολο να βρίσκετε τις κατάλληλες λέξεις για να απαντήσετε.

Απαντήστε με τρόπο σύντομο, συγκεκριμένο και με απλές λέξεις. Οι μεγάλες απαντήσεις κουράζουν. Φυσικά ο τρόπος της απάντησης εξαρτάται και από την ωριμότητα του παιδιού. Αν χρειάζεται περισσότερες λεπτομέρειες ή δεν έχει καταλάβει κάτι θα επανέλθει σύντομα.

Δείξτε ικανοποίηση όταν προβάλει μία ερώτηση. Δείξτε ότι είναι χαρά να μοιραστείτε τις γνώσεις σας μαζί του.

Μην κοροϊδέψετε ποτέ την άγνοια του ή τις λάθος αντιλήψεις του. Οι απαντήσεις σας θα πρέπει να είναι τόσο σοβαρές όσο και οι ερωτήσεις του.

Μην θεωρείτε πως πρέπει να έχετε μία απάντηση για όλα. Το ‘δεν ξέρω’ είναι μία αποδεκτή απάντηση, όταν δεν είναι συστηματική. Επιπλέον, από εκπαιδευτική σκοπιά είναι καλό το παιδί να γνωρίζει ότι οι γονείς του έχουν ακόμη πράγματα να ανακαλύψουν. Μία υπέροχη ιδέα είναι να πάτε να ψάξετε μαζί την απάντηση.

Η ηλικία του παιδιού έχει σημασία.

Στα πολύ μικρά παιδιά το παιχνίδι των ερωτήσεων είναι άνευ τέλους. Το  παιδί έχει βρει έναν τρόπο να έλκει την προσοχή. Δρα δηλαδή χειριστικά. Εκτοξεύει τη μία ερώτηση μετά την άλλη, χωρίς καν να ακούει τις απαντήσεις. Για παράδειγμα :

Γιατί να κοιμηθώ;

Επειδή είναι βράδυ.

Γιατί είναι βράδυ;

 Μια διαδικασία σίγουρα επίπονη για τος γονείς. Στην περίπτωση αυτή έχετε δικαίωμα να πείτε ΄΄Τέλος! Ύπνο τώρα! Οι υπόλοιπες ερωτήσεις αύριο! Όσο μεγαλώνει όμως το παιδί θα βλέπετε πως οι ερώτησεις του θα κερδίζουν σε ωριμότητα και βάθος. Θα αγγίζουν  θέματα όπως ο Θεός, ο θάνατος, το διαζύγιο, η σεξουαλικότητα κ.α.. Μία μόνο οδηγία : Μην πείτε ψέματα ποτέ. Μην τα λέτε όλα, πείτε τα με απλές λέξεις, αλλά πείτε την αλήθεια. Η εμπιστοσύνη που έχει σε εσάς εξαρτάται από αυτήν την ειλικρίνια.

Οι άβολες ερωτήσεις.

Υπάρχουν ερωτήσεις που σας κάνουν να νιώθετε άβολα και που τις περισσότερες φόρες αφορούν στη σεξουαλικότητα. Η τηλεόραση, το σχολείο και γενικά οι συναναστροφές φέρνουν το παιδί σε επαφή με θέματα που θα προτιμούσατε να αντιμετωπίσετε αργότερα. Σκεφτείτε εναλλακτικά πως αν είναι σε θέση να θέτει ερωτήσεις είναι και σε θέση να λαμβάνει απαντήσεις. Επίσης είναι ακόμη καλύτερο που στρέφεται σε εσάς για να βρει απαντήσεις και όχι σε οποιονδήποτε άλλο. Εκφράστε την αμηχανία σας με απλότητα. Υπάρχουν ορισμένα καλογραμμένα βιβλία που βοηθάνε να προσεγγίσετε τις δύσκολες ερωτήσεις.

Είναι επίσης πολύ ενδιαφέρον, μέσα από τις ερωτήσεις τους, να προσπαθήσετε να αντιληφθείτε πώς είναι οι έννοιες μέσα στο μυαλό του και ποιες ιδέες επικρατούν μέσα στη φαντασία του. ‘Κι εσύ τι πιστεύεις ;’ ‘Πώς πιστεύεις ότι θα βγει το μωρό ;’ ‘Ναι είναι και αυτή μία ιδέα, αλλά στην πραγματικότητα τα πράγματα γίνονται διαφορετικά’. Φράσεις που διευκολύνουν την επικοινωνία, διασκεδάζουν την αμηχανία σας και σας βοηθούν να ανακαλύψετε αυτό που έχει το παιδί στο μυαλό του.

‘Εγώ πιστεύω αυτό, αλλά άλλοι έχουν διαφορετική άποψη’. ‘Κι εσύ τι πιστεύεις ;’ είναι μία πολύ σημαντική απάντηση για το παιδί, διότι το εισάγει στον κόσμο των πεποιθήσεων και όχι απλά στον κόσμο των γνώσεων , της σχετικοποίησης, της κριτικής σκέψης. Του αφήνει περιθώρια να αντιληφθεί την οικογενειακή κουλτούρα, αλλά και να διαμορφώσει τη δίκη του σκέψη και ιδέα. Αργότερα στην εφηβεία θα σας ευγνωμονεί που θα του έχετε μεταδώσει την πολύτιμη σας γνώση με σεβασμό στη δική του.

Με δυο λόγια θα λέγαμε να είστε αληθινοί, διαθέσιμοι, απλοί και με κίνδυνο να πείτε μερικές φορές ‘δεν ξέρω αλλά θα το ανακαλύψουμε μαζί’ ή ‘σε αυτό δεν έχω απάντηση , πρέπει να βρεις τη δίκη σου’.