Κακομαθαίνουν τα παιδιά από την έκφραση της αγάπης; | PellaNews

Κακομαθαίνουν τα παιδιά από την έκφραση της αγάπης;

Γράφει η Βέχτσαλη Ευαγγελία*

Ένας από τους πιο κοινούς μύθους που ενστερνίζονται συχνά οι γονείς, είναι ότι τα παιδιά τους θα κακομάθουν αν τα παίρνουν συνέχεια αγκαλιά. Η πραγματικότητα όμως είναι ότι το να δίνουμε  χρόνο, αγάπη και προσοχή στα παιδιά, λειτουργεί βοηθητικά στην ανάπτυξη νευρωνικών δικτύων στον εγκέφαλο των παιδιών. Με απλά λόγια, ενισχύεται η  εγκεφαλική τους ανάπτυξη.

Είναι πολύ συνηθισμένο ένα μικρό παιδί να καταφεύγει στον γονιό του κάθε φορά που συναντά ένα καινούριο άτομο, ακούει κάποιον ήχο που δεν γνωρίζει, ή βρίσκεται σε ένα καινούριο μέρος- ειδικά στην ηλικία των 2 ετών τέτοιου τύπου συμπεριφορές  είναι πασιφανείς. Ακόμη και το ότι οι πόνοι τους φεύγουν με μία αγκαλιά από τη μαμά ή ένα φιλάκι, είναι ενδεικτικό της σημασίας του δεσμού που αναπτύσσουν τα παιδιά με τους γονείς τους και κυρίως με τη μητέρα. Υπάρχει όμως η ευρέως διαδεδομένη αντίληψη ότι το να ανταποκρίνονται οι γονείς αμέσως στις ανάγκες του παιδιού τους, ειδικά στις συναισθηματικές  του ανάγκες, θα οδηγήσει σε μειωμένη ικανότητα αυτό-ρύθμισης και αυτό-παρηγοριάς του παιδιού. Οι γονείς δηλαδή φοβούνται μήπως το παιδί δεν μάθει να παρηγορεί και να καθησυχάζει μόνο του τον εαυτό του.  Παρόλ’ αυτά, η έρευνα δείχνει ότι ισχύει το ακριβώς αντίθετο. Είμαστε κοινωνικά όντα και αυτό σημαίνει ότι αντλούμε ευχαρίστηση από την παρουσία των άλλων γύρω μας. Παρατηρούμε τη συναισθηματική κατάσταση του άλλου και μαθαίνουμε από τις εκφράσεις του. Επιπλέον, διαμορφώνουμε δεσμούς που μας βοηθούν να ρυθμίσουμε το στρες που βιώνουμε, βοηθώντας μας εξελικτικά να επεκτείνουμε το προσδόκιμο της ζωής μας μέσα από τις σχέσεις μας.

Η μαγεία του δεσμού αυτού είναι ήδη φανερή από τις πρώτες στιγμές της γέννησης ενός βρέφους. Ήδη μετά τη γέννηση τα βρέφη μιμούνται τις εκφράσεις του προσώπου της μητέρας, ενώ –σύμφωνα με έρευνα των Duerden και συνεργατών το 2018- όσα λαμβάνουν αμέσως σωματική επαφή με τη μητέρα τους, κλαίνε λιγότερο όταν υφίστανται επώδυνες ιατρικές διαδικασίες.

 Καθώς μεγαλώνουν, τα παιδιά αντιλαμβάνονται τη συναισθηματική κατάσταση της μητέρας τους. Αυτό φάνηκε σε μία έρευνα (Walters και συνεργάτες, 2014) όπου οι μητέρες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες με την οδηγία να κάνουν μία σύντομη ομιλία μπροστά σε ένα μικρό κοινό. Στην πρώτη ομάδα, οι μητέρες έλαβαν αποθαρρυντικά σχόλια για την παρουσίασή τους, ενώ στη δεύτερη έλαβαν ενθαρρυντικά. Όταν βρέθηκαν με τα ενός έτους βρέφη τους, οι ερευνητές μέτρησαν τους χτύπους της καρδιάς των βρεφών. Αυτά των οποίων η μητέρα τους έλαβε αρνητικά σχόλια, είχαν πιο γρήγορους καρδιακούς χτύπους, προσαρμοζόμενα στη σωματική αναστάτωση της μητέρας τους.

Ο δεσμός αυτός υφίσταται και στην ενήλικη ζωή. Οι Goldstein και συνεργάτες, το 2017 σε έρευνα που έκαναν, διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες που είχαν τη δυνατότητα να κρατούν το χέρι του συντρόφου τους την ώρα μίας επώδυνης ιατρικής διαδικασίας, είχαν πιο αργούς καρδιακούς χτύπους και ανέφεραν λιγότερο πόνο. 

Έτσι λοιπόν, τα παιδιά που λαμβάνουν κατάλληλη τροφή, ντύσιμο και καθαριότητα χωρίς όμως να εισπράττουν φροντίδα συναισθηματική από το πρόσωπο που τα φροντίζει, είναι επιρρεπή σε χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Για παράδειγμα, προβλήματα υγείας όπως το χαμηλό βάρος, καθυστέρηση στην ανάπτυξη ή μαθησιακές δυσκολίες, αλλά και προβλήματα συναισθηματικής φύσης στις σχέσεις με τους άλλους ανθρώπους είναι αποτέλεσμα κακής ποιότητας δεσμού. Σαφώς η σχέση δεν είναι άμεσα αιτιώδης, δηλαδή δεν σημαίνει ότι ένα παιδί που δεν λαμβάνει συναισθηματική υποστήριξη θα αναπτύξει οπωσδήποτε σωματικές και ψυχικές δυσκολίες. Φαίνεται όμως ότι όσα παιδιά δεν είχαν έναν ασφαλή δεσμό με τους γονείς τους, έχουν πολύ περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν κακές στρατηγικές συναισθηματικής ρύθμισης ως ενήλικες, σε σχέση με τα παιδιά που είχαν ασφαλή δεσμό.

Το να κακομάθει ένας γονιός το παιδί του, σημαίνει ότι ενδίδει και ικανοποιεί οτιδήποτε του ζητήσει εκείνο. Για παράδειγμα, να δει περισσότερο τηλεόραση, να φάει περισσότερο μη θρεπτικό φαγητό, να έχει όλα τα παιχνίδια που βλέπει και επιθυμεί κλπ. Αυτού του είδους οι παραχωρήσεις μειώνουν την υγεία του παιδιού, ενώ αντίθετα οι μηχανισμοί του δεσμού την αυξάνουν. Θα σκεφτόσασταν ποτέ να αποσύρετε τον χρόνο σας, την αγάπη σας ή την προσοχή που δίνετε στον σύντροφό σας, από φόβο μήπως του παρέχετε πολλά και κακομάθει; Για ποιο λόγο λοιπόν να ισχύει το αντίθετο για τα παιδιά;

*Ψυχολόγος

Εθν. Αντίστασης 10, Σκύδρα

23810 82930