Διακεκριμένοι δικηγόροι σχολιάζουν το νέο νομοσχέδιο της συνεπιμέλειας | PellaNews

Διακεκριμένοι δικηγόροι σχολιάζουν το νέο νομοσχέδιο της συνεπιμέλειας

Το νέο νομοσχέδιο της συνεπιμέλειας σχολιάζουν στην Πέλλα news αυτή της εβδομάδας διακεκριμένοι και καταξιωμένοι δικηγόροι της Πέλλας. Ο λόγος για τον δραστηρίο και δυναμικό πρόεδρο του Δημοτικού συμβουλίου Έδεσσας Φίλιππο Γκιούρο, τον Δικηγόρος Παρ’ Αρείω Πάγω και Συντονιστής Μητρώου Στελεχών Νέας Δημοκρατίας Κεντρικής Μακεδονίας Στάθη Φουντουκίδη, τον επιτυχημένο και δυναμικό αντιδήμαρχο Οικονομικών του Δήμου Πέλλας Γιάννη Φωκά αλλά και την δημοτική σύμβουλο του Δήμου Πέλλας  Αναστασία Δαρδανελιώτη

Φίλιππος Γκιούρος: Ο νέος νόμος διορθώνει παθογένειες  

Ο νόμος 4800/2021 αποτελεί πραγματικότητα μετά την ψήφιση και δημοσίευση
του. Η αποκαλούμενη συνεπιμέλεια των παιδιών είναι ένα υπαρκτό και οξύ κοινωνικό
πρόβλημα και το ελληνικό Κοινοβούλιο, με πρωτοβουλία του Υπουργείου Δικαιοσύνης,
επιχειρεί να ακουμπήσει το πρόβλημα αυτό για πρώτη φορά μετά από 38 χρόνια.
Η δυσκολία του εγχειρήματος αποδεικνύεται από την απήχηση του στην κοινωνία,
αφού αποτελεί το νόμο που συγκέντρωσε τα περισσότερα σχόλια κατά τη δημόσια
διαβούλευση του (14.821 αναρτήθηκαν στη σχετική ιστοσελίδα), συγκριτικά με όλα τα
τελευταία νομοσχέδια. Αυτό καταδεικνύει το μεγάλο και ευρύτερο κοινωνικό ενδιαφέρον
του ζητήματος που πραγματεύεται και το οποίο δεν διακρίνει κοινωνικές τάξεις ή διέπεται
από άλλους διαχωρισμούς. Το Οικογενειακό Δίκαιο ακολουθεί τις κοινωνικές εξελίξεις,
εκσυγχρονίζεται, έστω και αργά, και γυρίζει σελίδα μετά από 38 χρόνια, αλλά δυστυχώς, οι
αλλαγές δεν συνάντησαν τη συναίνεση των κοινοβουλευτικών δυνάμεων.
Όπως ανακοινώθηκε κατά την κατάθεση του νομοσχεδίου, οι βασικές του αρχές
εδράζονται στη μη διάκριση μεταξύ των γονέων, καθώς καθιερώνεται η από κοινού άσκηση
της γονικής μέριμνας και από τους δύο γονείς μετά το διαζύγιο, όπως εφαρμόζεται στις
περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Προάγονται, παράλληλα, οι εναλλακτικές μέθοδοι
επίλυσης των οικογενειακών διαφορών, όπως η διαμεσολάβηση και θεσπίζεται το μαχητό
τεκμήριο του 1/3 για την επικοινωνία του παιδιού με τον γονέα, με τον οποίο δεν διαμένει.
Καθιερώνονται, επίσης, αντικειμενικά κριτήρια κακής άσκησης της γονικής μέριμνας, τα
οποία λαμβάνονται υποχρεωτικά υπόψη από το δικαστήριο στη ρύθμιση των ζητημάτων
γονικής μέριμνας και επιμέλειας των τέκνων, όπως η μη καταβολή της διατροφής, ο μη
σεβασμός στις δικαστικές αποφάσεις και στις συμφωνίες των διαζευγμένων γονέων και η
διάρρηξη των σχέσεων του παιδιού με τον άλλον γονέα. Θεσπίζονται, δε, επαρκείς
δικονομικές εγγυήσεις για την προστασία των γυναικών και των παιδιών από κακοποιητικές
συμπεριφορές, σύμφωνα με τις διεθνείς Συμβάσεις και ιδίως με τη Σύμβαση της
Κωνσταντινούπολης, υπό τις οποίες ερμηνεύονται οι διατάξεις του νέου πλέον νόμου.
Τέλος, προβλέπεται η κατάρτιση ειδικών προγραμμάτων για την επιμόρφωση των
δικαστικών λειτουργών, που θα δικάζουν τις οικογενειακές διαφορές, από εξειδικευμένους
Ψυχολόγους, Κοινωνιολόγους και Κοινωνικούς Λειτουργούς και Καθηγητές ΑΕΙ.
Το διακύβευμα όμως, πέραν των άλλων είναι σαφές: Το πώς θα εφαρμοστεί στην
πράξη η μετατόπιση από το «μητεροκεντρικό» σύστημα σε ένα μοντέλο «ήπιας
συνεπιμέλειας», αυτό είναι το στοίχημα που καλείται να κερδίσει το δικαιϊκό μας σύστημα
στην πρακτική του εφαρμογή.

Μέχρι σήμερα, στη δικαστηριακή πρακτική, η άσκηση της επιμέλειας ανατίθεται σε
συντριπτικό ποσοστό στη μητέρα, η οποία διαθέτει την απόλυτη εξουσία να παίρνει μόνη
της όλες τις αποφάσεις για την ανατροφή, την επίβλεψη και την εκπαίδευση του παιδιού,
καθώς και τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής του.
Παράλληλα, ακόμα και οι αποφάσεις που παραχωρούν στον γονέα που δεν
διαμένει με το τέκνο περιορισμένη επικοινωνία παραβιάζονται από τον γονέα που έχει την
επιμέλεια, χωρίς ουσιαστικές συνέπειες, αφού οι σχετικές μηνύσεις εκδικάζονται μετά από
χρόνια.
Οι συνέπειες της επικράτησης της κοινωνικής αντίληψης ότι «το παιδί έχει ανάγκη κυρίως
τη μητέρα του» είναι δυσμενείς τόσο για τους διαζευγμένους γονείς όσο για τα τέκνα. Σε
αντίθεση με τον πατέρα, η μητέρα με την αποκλειστική επιμέλεια καλείται να θυσιάσει
πλήρως προσωπική, κοινωνική και επαγγελματική ζωή, αφού επωμίζεται σχεδόν
ολοκληρωτικά το βάρος της ανατροφής του τέκνου.
Ο νέος νόμος προσπαθεί να διορθώσει τις παραπάνω παθογένειες και γι’ αυτό
θέτει ως πρώτη επιλογή την κοινή γονική μέριμνα, χωρίς να την καθιστά υποχρεωτική,
αφού μπορεί να υπάρξει συναινετική εξαίρεση ή το δικαστήριο να κρίνει διαφορετικά, αν η
άσκηση της κοινής γονικής μέριμνας έχει καταστεί αντίθετη στο συμφέρον του τέκνου.
Η υιοθέτηση του κανόνα της από κοινού άσκησης της γονικής μέριμνας μετά το
χωρισμό των γονέων, θα λειτουργήσει παιδαγωγικά τόσο για το δικαστή όσο και για τους
γονείς, δημιουργώντας μια κουλτούρα κοινής ανατροφής του τέκνου. Μένει να αποδειχθεί
πλέον στην πράξη. Πάντως, ανάμεσα στους αγανακτισμένους πατεράδες και τις
ενοχλημένες μητέρες, πάνω απ’ όλα πρέπει να τοποθετηθεί το συμφέρον των παιδιών.

Στάθης Φουντουκίδης:  "Οι νέες ρυθμίσεις εφαρμόζονται και στις εκκρεμείς υποθέσεις επί των οποίων δεν έχει εκδοθεί αμετάκλητη δικαστική απόφαση"

Δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ο ν. 4800/2021 «Μεταρρυθμίσεις αναφορικά με τις σχέσεις γονέων και τέκνων, άλλα ζητήματα οικογενειακού δικαίου και λοιπές επείγουσες διατάξεις». Για πρώτη φορά μετά από περίπου 40 χρόνια από την τελευταία μεγάλη αναμόρφωση του οικογενειακού δικαίου (του 1983) επαναπροσδιορίζεται η φιλοσοφία του νομοθέτη, στην περίπτωση διακοπής της έγγαμης συμβίωσης των γονέων. Με το Σχέδιο Νόμου η φιλοσοφία που διέπει το οικογενειακό δίκαιο μετατοπίζεται από τη μονοδιάστατη άσκηση της γονικής μέριμνας κυρίως από τον ένα γονέα στην από κοινού πλέον άσκηση και από τους δύο γονείς και αποσκοπεί στην εξυπηρέτηση του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου δια της ενεργού παρουσίας και των δύο γονέων κατά την ανατροφή του και την εκπλήρωση της ευθύνης τους έναντι αυτού. Οι νέες ρυθμίσεις εφαρμόζονται και στις εκκρεμείς υποθέσεις επί των οποίων δεν έχει εκδοθεί αμετάκλητη δικαστική απόφαση. Οι διαφορές επιγραμματικά είναι οι ακόλουθες: 1) Δημιουργείται ειδικό μητρώο οικογενειακών διαμεσολαβητών και καθιερώνεται ειδική επιμόρφωση των δικαστών που δικάζουν τις σχετικές υποθέσεις 2) Εισάγεται το «ηλεκτρονικό διαζύγιο». Πλέον η λύση γάμου θα γίνεται και ηλεκτρονικά, εφόσον υπάρχει συναίνεση των δύο μερών και δεν θα απαιτείται στην περίπτωση αυτή πλέον βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής. 3) Προτάσσεται η αρχή της ισότητας των γονέων. Το Δικαστήριο θα λαμβάνει υπόψη την ικανότητα και πρόθεση καθενός εκ των γονέων να σεβαστεί τα δικαιώματα του άλλου 4) Η μεταβολή του τόπου διαμονής του τέκνου που επιδρά ουσιωδώς στο δικαίωμα επικοινωνίας του γονέα με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο, δεν μπορεί πλέον να γίνεται μονομερώς, αλλά απαιτείται προηγούμενη έγγραφη συμφωνία των γονέων ή προηγούμενη δικαστική απόφαση που εκδίδεται μετά από αίτηση ενός από τους γονείς 5) Οι αποφάσεις για την ονοματοδοσία του τέκνου, το θρήσκευμα, για ζητήματα της υγείας του εκτός από τα επείγοντα και εντελώς τρέχοντα, καθώς και ζητήματα εκπαίδευσης που επιδρούν αποφασιστικά στο μέλλον του, λαμβάνονται και από τους δύο γονείς από κοινού 6) Ο χρόνος επικοινωνίας του τέκνου με φυσική παρουσία με τον γονέα, με τον οποίο δεν διαμένει, τεκμαίρεται στο ένα τρίτο (1/3) του συνολικού χρόνου, εκτός αν ο γονέας αυτός ζητά μικρότερο χρόνο επικοινωνίας, ή επιβάλλεται να καθορισθεί μικρότερος ή μεγαλύτερος χρόνος επικοινωνίας για λόγους που αφορούν στις συνθήκες διαβίωσης ή στο συμφέρον του τέκνου, εφόσον, σε κάθε περίπτωση, δεν διαταράσσεται η καθημερινότητα του τέκνου 7) Καθιερώνονται αντικειμενικά κριτήρια κακής άσκησης της γονικής μέριμνας, τα οποία λαμβάνονται υποχρεωτικά υπόψη από το δικαστήριο στη ρύθμιση των ζητημάτων γονικής μέριμνας και επιμέλειας των τέκνων, όπως η μη καταβολή της διατροφής, ο μη σεβασμός στις δικαστικές αποφάσεις και στις συμφωνίες των διαζευγμένων γονέων και η διάρρηξη των σχέσεων του παιδιού με τον άλλον γονέα.

Ιωάννης Φωκάς: Η φιλοσοφία του νόμου είναι παιδοκεντρική 

Με την θέση σε ισχύ του Ν. 4800/2021 επιχειρείται μια βαθιά τομή στο οικογενειακό δίκαιο, αποβλέποντας στον εκσυγχρονισμό του και στην όσο το δυνατόν μεγαλύτερη εναρμόνιση με τα δεδομένα της σύγχρονης Ελληνικής κοινωνίας. Σημειωτέον ότι με τον εν λόγω νόμο αντικαθίστανται οι σχετικές διατάξεις 13 άρθρων του Αστικού Κώδικα, για πρώτη φορά από το 1983. Η φιλοσοφία του είναι ακόμη περισσότερο παιδοκεντρική και αποσκοπεί στην εξυπηρέτηση του βέλτιστου συμφέροντος του τέκνου δια της ενεργού παρουσίας και των δύο γονέων κατά την ανατροφή του και την εκπλήρωση της ευθύνης τους έναντι αυτού. Οι νέες ρυθμίσεις, οι οποίες εφαρμόζονται και στις εκκρεμείς υποθέσεις επί των οποίων δεν έχει εκδοθεί αμετάκλητη δικαστική απόφαση, περιέχουν σημαντικές αλλά και αμφιλεγόμενες καινοτομίες, οι οποίες θα αξιολογηθούν ως προς την αποτελεσματικότητά τους από την εφαρμογή τους στην πράξη. Καταλυτικό ρόλο ως προς την ορθή εφαρμογή των διατάξεων θα έχει η ανάλογη κατάρτιση των Δικαστών και η επιμόρφωσή τους από δικαστικούς λειτουργούς, καθηγητές Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (ΑΕΙ) και ειδικούς επιστήμονες, ιδίως ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς. Για αυτό τον λόγο δεν θα πρέπει η εφαρμογή των ρυθμίσεων αυτών από τα Δικαστήρια να θεωρηθεί de facto. Η κάθε περίπτωση θα πρέπει να εξατομικεύεται και να εφαρμοστεί ο νόμος, βάσει των πραγματικών περιστατικών της.

Αναστασία Δαρδανελιώτη: Η συνεπιμέλεια είναι μια πρόκληση 

Ο νόμος για την συνεπιμέλεια, που ήδη έχει δημοσιευτεί και έχει λάβει τον αριθμό
4800/2021 αποτελεί αναμφίβολα έναν νεωτερισμό, στο μέτρο που επιβάλει κάποια
αριθμητικά – ποσοτικά κριτήρια για τον χρόνο, που οι γονείς θα μοιράζονται με τα
παιδιά τους, μετά το διαζύγιο. Το γεγονός αυτό όμως μεταφράζεται και σε ποιοτικά
στοιχεία. Ο γονέας που δεν έως σήμερα δεν είχε την επιμέλεια αρκούνταν μονάχα
στην επικοινωνία με τα παιδιά του, χωρίς να αναλαμβάνει και της ευθύνες, που
συνεπάγεται η επιμέλεια. Με την συνεπιμέλεια τα πράγματα αλλάζουν, οι γονείς
μοιράζονται και τις ευθύνες της καθημερινότητας των παιδιών. Για να επιτευχθεί
όμως μια ενότητα στην ζωή των παιδιών οι γονείς οφείλουν να επιδείξουν
ωριμότητα και διάθεση πραγματικής συνεννόησης μεταξύ τους, ώστε από την
άσκηση της συνεπιμέλειας να μην διαταράσσεται η ζωή των παιδιών τους.
Η συνεπιμέλεια είναι μια πρόκληση κατά συνέπεια και ως τέτοια οφείλουν να την
αντιμετωπίσουν οι διαζευγμένοι χωρίς, λαμβάνοντας υπόψη πως ότι γίνεται γίνεται
με σκοπό την εξυπηρέτηση του συμφέροντος των παιδιών τους και όχι του δικού
τους συμφέροντος. Και το συμφέρον του παιδιού τους απαιτεί την συνεργασία και
την συνεννόηση τους. Πιστεύω ότι σε αυτήν την κατεύθυνση η διαμεσολάβηση,
αυτός ο νέος δικαιϊκός θεσμός μπορεί να συμβάλει σημαντικά.