Εμβόλια μεταλλάξεις: Ο υπ. Διδάκτορ Βιολογίας από τα Γιαννιτσά Ρ.Ν. Τασάκης μιλά στην ΠΕΛΛΑNEWS | PellaNews

Εμβόλια μεταλλάξεις: Ο υπ. Διδάκτορ Βιολογίας από τα Γιαννιτσά Ρ.Ν. Τασάκης μιλά στην ΠΕΛΛΑNEWS

Από την παρουσία του Βιολόγου Ρφαήλ Νικόλαου Τασάκη στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας.

του Παύλου Νεκτάριου Παπαδόπουλου

«Είναι αλήθεια πως η έρευνα χρηματοδοτείται καλύτερα στις χώρες της κεντρικής Ευρώπης, και ιδιαίτερα στη Γερμανία, σε σύγκριση με την Ελλάδα και κατά τη γνώμη μου είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα (και όχι το μόνο) των ελληνικών πανεπιστημίων. Βέβαια, υπάρχουν και καθηγητές που αγαπούν τόσο αυτό που κάνουν στην Ελλάδα που πραγματικά καταφέρνουν σημαντική δουλειά, πάρα την υποχρηματοδότηση, βάζοντας πολλές φορές χρήματα από την τσέπη τους», τονίζει μεταξύ άλλων σε συνέντευξη του στην ΠΕΛΛΑNEWS ο Βιολόγος και υποψήφιος Διδάκτωρ, καταγόμενος από τα Γιαννιτσά, Ραφαήλ Νικόλαος Τασάκης.

«Βρήκα ενδιαφέρον στη Γενετική και τη Βιοχημεία πολύ γρήγορα, όπως επίσης και στη βιοπληροφορική προς το τέλος των σπουδών μου το οποίο συνδυάζεται δυναμικά με σύγχρονες πτυχές της ιατρικής», επισημαίνει, δίδοντας μας ένα στίγμα για το πώς συμμετείχε σε μια κρίσιμη και χρήσιμη έρευνα για τις μεταλλάξεις του κορωνοϊού.

~Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Πως ξεκινήσατε με τη Βιολογία; Ήταν επιλογή;

Θα είμαι τελείως ειλικρινής: για εμένα οι σπουδές στη βιολογία ήταν μία «ευχάριστη έκπληξη». Είχα αρκετές επιλογές που με ενδιέφεραν ως προς τις σπουδές εκ των οποίων ως πρώτη επιλογή ήταν η ιατρική που δεν έτυχε. Έτσι, πέρασα στη Βιολογία ΑΠΘ. Ήταν η δεύτερη επιλογή μου, αλλά ήδη από το πρώτο έτος των σπουδών διαπίστωσα πόσο πολλές επιλογές υπάρχουν για ερευνητική δραστηριότητα. Βρήκα ενδιαφέρον στη Γενετική και τη Βιοχημεία πολύ γρήγορα, όπως επίσης και στη βιοπληροφορική προς το τέλος των σπουδών μου το οποίο συνδυάζεται δυναμικά με σύγχρονες πτυχές της ιατρικής. Αν με ρωτάτε σήμερα αν θα ήταν η πρώτη μου επιλογή, θα έλεγα ξεκάθαρα «ναι». Και ίσως είναι λίγο επίκαιρο, καθώς αυτές τις μέρες ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα των βάσεων εισαγωγής σε πανεπιστήμια της Ελλάδας. θα ήθελα να ενθαρρύνω τους τελειόφοιτους μαθητές λυκείου που δεν πέρασαν στην πρώτη τους επιλογή, να «εμπιστευθούν» τους εαυτούς τους και να τολμήσουν να ανακαλύψουν κάτι καινούργιο. Είμαι σίγουρος πως θα εκπλαγούν θετικά όπως κι εγώ!

~ Πώς βρεθήκατε στη Γερμανία, χώρα που η έρευνα προάγεται και αμείβεται φαντάζομαι, όχι σαν την Ελλάδα….

Επίσης η Γερμανία δεν ήταν η πρώτη μου επιλογή! Νομίζω με οδήγησαν οι συνθήκες και οι ευκαιρίες. Κατά τη διάρκεια των σπουδών μου στην Θεσσαλονίκη, προσπαθούσα όσο το δυνατόν περισσότερο να συμμετέχω σε καλοκαιρινά εκπαιδευτικά προγράμματα σε ερευνητικά κέντρα του εξωτερικού. Είχα την μεγάλη ευκαιρία, και ίσως τύχη, να εκπαιδευτώ στο Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας (EMBL) στη Χαϊδελβέργη (Γερμανία), που αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά ερευνητικά κέντρα σύγχρονης βιολογικής έρευνας παγκοσμίως. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών μου στη Θεσσαλονίκη χρησιμοποίησα το δίκτυο που είχα χτίσει προηγουμένως και επέστρεψα στο EMBLγια μετεκπαίδευση ενός έτους στη βιοπληροφορική και εξατομικευμένη ιατρική, χάρη σε υποτροφία που έλαβα από την φαρμακευτική εταιρία Bayer. Μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος, αποφάσισα να παραμείνω στη Χαϊδελβέργη, που είναι ένα δυναμικό περιβάλλον βιοϊατρικής έρευνας, και ξεκίνησα το διδακτορικό μου στο εργαστήριο της καθηγήτριας Νίνας Παπαβασιλείου στο Γερμανικό Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο (DKFZ), έπειτα από συμμετοχή στον αντίστοιχο διαγωνισμό του ινστιτούτου.

Είναι αλήθεια πως η έρευνα χρηματοδοτείται καλύτερα στις χώρες της κεντρικής Ευρώπης, και ιδιαίτερα στη Γερμανία, σε σύγκριση με την Ελλάδα και κατά τη γνώμη μου είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα (και όχι το μόνο) των ελληνικών πανεπιστημίων. Βέβαια, υπάρχουν και καθηγητές που αγαπούν τόσο αυτό που κάνουν στην Ελλάδα που πραγματικά καταφέρνουν σημαντική δουλειά, πάρα την υποχρηματοδότηση, βάζοντας πολλές φορές χρήματα από την τσέπη τους. Ήμουν κι εγώ σε ένα τέτοιο εργαστήριο στο ΑΠΘ, της επικ. Καθ. Μαρίας Τουράκη, που με βοήθησε τόσο πολύ στο να μάθω να δουλεύω πιο έξυπνα σε ένα λιτό εργαστηριακό περιβάλλον. Είμαι πολύ ευγνώμων, αλλά αυτό ήταν η εξαίρεση και όχι ο κανόνας. Είναι απαραίτητο να υπάρξουν περισσότερες επενδύσεις στην έρευνα.

~ Πως βλέπετε την κατάσταση με τον κορωνοϊό το φθινόπωρο και ίσως τον χειμώνα;

Δυστυχώς δεν είναι εύκολο να προβλεφθεί με ακρίβεια πως ακριβώς θα εξελιχθεί η κατάσταση. Προσωπικά πιστεύω πως η πανδημία δε θα λήξει επίσημα φέτος και ουσιαστικά αυτό συνεπάγεται και η σχετική έρευνα που δημοσιεύσαμε. Παραμένω αισιόδοξος παρόλα αυτά και ίσως είμαστε κοντά στο τέλος, αφού είναι πλέον ξεκάθαρο πως τα εμβόλια δουλεύουν και πιθανά θα ακολουθήσουν δόσεις boosters. Βέβαια, ο ιός εξακολουθεί να μεταδίδεται από και προς εμβολιασμένους (με λιγότερες πιθανότητες). Και όπως η έρευνα μας δείχνει ο ιός μεταλλάσσεται όσο συνεχίζεται η μετάδοση του, αποκτώντας ίσως ένα πιο «ανθεκτικό» προφίλ που μπορεί να προσπεράσει την ανοσία ενός πληθυσμού. Όποτε είναι σημαντικό να συνεχίσουμε να είμαστε προσεκτικοί με όλους τους γνωστούς κανόνες πρόληψης: μάσκα και λοιποί κανόνες υγιεινής, κοινωνικές επαφές με προσοχή, εμβολιασμός.

~ Αναφέρεστε και στο εμβόλιο και στη μετάλλαξη. Μπορείτε να μας δώσετε μία εικόνα εκλαϊκευμένη, για να καταλάβει ο κόσμος τι συμβαίνει; Υπάρχει και ο διαχωρισμός με αυτούς που έκαναν το εμβόλιο και με αυτούς που εναντιώνονται στον υποχρεωτικό εμβολιασμό (που δεν είναι και λίγοι εμβολιασμένοι αυτής της άποψης).

Ο ιός συνεχίζεται να μεταλλάσσεται εξαιτίας μοριακών μηχανισμών των κυττάρων μας. Και όσο εξακολουθεί να μεταδίδεται ο ιός από άτομο σε άτομο, συγκεντρώνονται ακόμη περισσότερες μεταλλάξεις, όπως προτείνουν τα αποτελέσματα της ερευνάς μας. Αυτός ο συνδυασμός μεταλλάξεων συνιστά τα διαφορετικά στελέχη του ιού. Αυτό συμβαίνει γιατί ο ιός προσπαθεί να επικρατήσει και να υπερισχύσει της πληθυσμιακής ανοσίας, και σε αυτήν την εξελικτική διαδικασία δημιουργεί στελέχη, όπως για παράδειγμα το στέλεχος «δέλτα». Κανένας εμβολιασμός (και για κανέναν ιό) δεν εγγυάται ότι θα υπάρχει ανά πάσα στιγμή 100% ανοσία σε κάθε εμβολιασμένο. Όμως, ο εμβολιασμός προετοιμάζει το ανοσοποιητικό μας σύστημα να καταπολεμήσει τον ιό σε περίπτωση προσβολής. Κάποια στελέχη του ιού, όπως το δέλτα, είναι πιο επιθετικά από την αρχική «έκδοση» του ιού με αποτέλεσμα και εμβολιασμένοι να μπορούν να προσβληθούν, αλλά σε γενικές γραμμές μπορούν να καταπολεμήσουν την COVID-19 πιο εύκολα. Φυσικά, εξαρτάται και από πολλούς παράγοντες όπως η ηλικία, ιστορικό ή φυσική κατάσταση. Αυτό που όμως, κατά τη γνώμη μου, είναι ανησυχητικό είναι ότι εφόσον ένα στέλεχος μπορεί να προσβάλει έναν εμβολιασμένο επιτυχώς με σχετικά συμπτώματα, ίσως το ίδιο στέλεχος να είναι πιο επικίνδυνο για έναν ανεμβολίαστο. Η αντιμετώπιση της πανδημίας βέβαια βασίζεται σε δύο πυλώνες: τη λήψη μέτρων από την πολιτεία, αλλά και την προσωπική ευθύνη. Ο εμβολιασμός έγκειται και στα δύο. Παρότρυνα την οικογένειά μου στα Γιαννιτσά να εμβολιαστεί και το κάναμε όλοι από προσωπική ευθύνη στην πρώτη δυνατή ευκαιρία. Δεν πιστεύω πως ο εμβολιασμός πρέπει να είναι επιβάλλεται σε όλους, ίσως σε νοσοκομειακό και ιατρικό προσωπικό να είναιβέβαια απαραίτητο, αλλά πρέπει ο κόσμος να ενθαρρύνεται να εμβολιάζεται από προσωπική ευθύνη στον συνάνθρωπο. Καταλαβαίνω πως πολύς κόσμος δεν επιθυμεί να εμβολιαστεί από φόβο, και ίσως ο λόγος να είναι ότι επιστημονικά ευρήματα δεν επικοινωνούνται επιτυχώς και εκλαϊκευμένα στον γενικό πληθυσμό. Ελπίζω πως μία μέρα αυτό θα λυθεί ώστε να επιτευχθεί περισσότερη εμπιστοσύνη στην αλήθεια επί τέτοιων θεμάτων για την δημόσια υγεία, χωρίς να υπάρχει χώρος για παραφιλολογία η άλλου είδους παρερμηνείες.

~ Πιστεύετε ότι από ‘δω και έπειτα, θα πρέπει να μάθουμε να ζούμε με την εμφάνιση συνεχώς κάποιου ιού, κάποιας αρρώστιας; Βλέπουμε υπάρχει μια συνεχής ανησυχία και τα πράγματα δεν είναι ευχάριστα.

Νομίζω πως όλοι μας περάσαμε ένα σοκ σε αυτήν την πανδημία. Οι ζωές μας άλλαξαν άρδην μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα και προφανώς επικρατεί ανησυχία. Πανδημίες έγιναν στο παρελθόν και θα ξαναγίνουν στο μέλλον (ελπίζω όχι σύντομα!), είναι η φυσική εξέλιξη των πραγμάτων. Γενικά υπάρχουν πολλοί ιοί στο περιβάλλον που ζούμε, όπως και μικρόβια, ακόμη και στο σώμα μας εκ των οποίων κάποια είναι στην πραγματικότητα ωφέλιμα. Πολλές φορές η διαδικασία της εξέλιξης μπορεί να ευνοήσει συγκεκριμένες μεταλλάξεις που να είναι δυνητικά επικίνδυνες, όπως για παράδειγμα με τον ιό Η1Ν1 κάποια χρόνια πριν. Δεν πιστεύω πως πρέπει να ζούμε με φόβο, αλλά με εμπιστοσύνη και ευθύνη στο συνάνθρωπο ειδικά σε θέματα δημόσιας υγείας. Προσωπικά, το γεγονός ότι σε αυτήν την πανδημία υπήρξε μία τεράστια γκάμα εμβολίων μέσα σε μόλις περίπου ένα έτος χωρίς να γίνονται ποιοτικές εκπτώσεις, μου δείχνει ότι τα μέσα της παγκόσμιας υγείας βελτιώνονται πολύ γρήγορα και αυτό με κάνει να νιώθω αισιόδοξος.

~ Είστε υποψήφιος διδάκτωρ. Ποια είναι τα πλάνα σας για το μέλλον;

Καταρχάς να ολοκληρώσω το διδακτορικό μου! Που ελπίζω να γίνει πολύ σύντομα. Με ενδιαφέρει να συνεχίσω να ασχολούμαι με την έρευνα για τον καρκίνο, που ουσιαστικά σε αυτό λαμβάνω εξειδίκευση, και να εστιάσω σε μεθόδους εξατομικευμένης ιατρικής. Αυτήν τη στιγμή κοιτάζω το ενδεχόμενο να συνεχίσω ως μεταδιδακτορικός ερευνητής στις ΗΠΑ, ενώ παράλληλα, σε συνεργασία με άτομα από την Θεσσαλονίκη και το Μπορντό, έχουμε συστήσει μία ομάδα με σκοπό να φτιάξουμε μία startupεταιρεία που έχει στόχο την εφαρμογή εξατομικευμένων μεθόδων στη διάγνωση και θεραπεία του καρκίνου.