«Ανοιχτός πόλεμος» Πακιστάν - Αφγανιστάν με εκατοντάδες νεκρούς και τραυματίες

λιμακώνεται επικίνδυνα η αιματηρή σύγκρουση ανάμεσα σε Πακιστάν και Αφγανιστάν, με το Ισλαμαμπάντ να έχει κηρύξει «ανοιχτό πόλεμο» κατά των Ταλιμπάν, επικαλούμενο αφγανική επίθεση στα σύνορά του Πακιστάν το βράδυ της Πέμπτης.

Η σύγκρουση αποτελεί ουσιαστικά τη συνέχιση της διαμάχης που είχε κορυφωθεί τον περασμένο Οκτώβριο με συγκρούσεις στα σύνορα και απολογισμό 70 νεκρούς και από τις δύο πλευρές. Ακολούθησε συμφωνία για κατάπαυση του πυρός (με τη μεσολάβηση Τουρκίας, Κατάρ και Σαουδικής Αραβίας), η οποία ωστόσο τώρα αποδεικνύεται ιδιαίτερα βραχύβια.

Το Πακιστάν έχει πυρηνικά όπλα και οι στρατιωτικές του δυνατότητες είναι κατά πολύ ανώτερες του Αφγανιστάν. Ωστόσο οι Ταλιμπάν είναι ικανοί στον ανταρτοπόλεμο, έπειτα από δεκαετίες μαχών με τις υπό τις ΗΠΑ δυνάμεις, προτού επιστρέψουν στην εξουσία το 2021.

Οι απώλειες και οι δηλώσεις

Σύμφωνα με τον Μοσάραφ Ζαΐντι (εκπρόσωπος του πρωθυπουργού του Πακιστάν για τα διεθνή μέσα ενημέρωσης), 297 Αφγανοί μαχητές έχουν σκοτωθεί και περισσότεροι από 450 έχουν τραυματιστεί. Πρόσθεσε ότι 89 αφγανικές θέσεις έχουν επίσης καταστραφεί, ενώ 18 στρατιώτες έχουν αιχμαλωτιστεί.

Επίσης, ο υπουργός Πληροφοριών του Πακιστάν, Αταουλάχ Ταράρ, δήλωσε ότι οι αεροπορικές επιδρομές στο Αφγανιστάν στόχευσαν «στρατιωτικές εγκαταστάσεις», οι οποίες «καταστράφηκαν ολοσχερώς». Πρόσθεσε επίσης ότι η «Πράσινη Ζώνη» της Καμπούλ δεν δέχτηκε επίθεση. «Οι Αφγανοί Ταλιμπάν προσπάθησαν να συμπλοκές, να πυροβολήσουν και προσπάθησαν να προκαλέσουν ζημιά στο Χιμπέρ και το Τσιτράλ. Ωστόσο, δεν είχαν την ικανότητα. Δεν έχουν καμία ικανότητα σε συμβατικό πόλεμο», είπε.

Από την πλευρά του ο Αφγανός υπουργός Εσωτερικών Σιρατζουντίν Χακάνι ανέφερε ότι «ντρέπονται» για τις ενέργειες του Πακιστάν. «Αν ζητήσουμε από τον λαό μας μια εθνική εξέγερση, τότε αυτό θα είναι απλώς μια πολύ δαπανηρή υπόθεση», σημείωσε επίσης ο Χακάνι. Επίσης, Αφγανός εκπρόσωπος δήλωσε ότι 55 Πακιστανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν και 19 θέσεις καταλήφθηκαν. Πρόσθεσε ότι οκτώ μαχητές Ταλιμπάν σκοτώθηκαν, 11 τραυματίστηκαν και 13 πολίτες τραυματίστηκαν στην επαρχία Νανγκαρχάρ.

Εξάλλου, ο Ζαΐντι δήλωσε στο Al Jazeera ότι η σύγκρουση θα τελειώσει «όταν το αφγανικό καθεστώς των Ταλιμπάν αναλάβει την ευθύνη για τη διακυβέρνηση της χώρας του κατά τρόπο που συνάδει με το διεθνές δίκαιο και τις δεσμεύσεις του μέσω της συμφωνίας της Ντόχα». Τόνισε ότι αυτό περιλαμβάνει επίσης «τις αρχές της καλής γειτονίας και της ανθρώπινης ευπρέπειας, δηλαδή την πλήρη παύση της υποστήριξης του αφγανικού καθεστώτος των Ταλιμπάν σε τρομοκρατικές ομάδες ... που εισβάλλουν στο Πακιστάν μέσω αφγανικού εδάφους».

Οι επιθέσεις

Τα πακιστανικά πλήγματα χτύπησαν την πρωτεύουσα Καμπούλ και την πόλη Κανταχάρ, όπου έχουν τη βάση τους οι ηγέτες των Ταλιμπάν. Ήταν η πρώτη φορά που το Ισλαμαμπάντ επιτέθηκε σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις των Ταλιμπάν αντί σε μαχητές που –όπως λέει– υποστηρίζονται από αυτούς.

Πηγές ασφαλείας στο Πακιστάν δήλωσαν πως τα πλήγματα περιελάμβαναν επιθέσεις με πυραύλους αέρος-εδάφους σε στρατιωτικά γραφεία των Ταλιμπάν και στρατιωτικές θέσεις στην Καμπούλ, στην Κανταχάρ και στην επαρχία Πάκτια, απαντώντας σε αφγανικές επιθέσεις

Οι Ταλιμπάν, που αρνούνται ότι χρηματοδοτούν τις επιθέσεις μαχητών εναντίον του Πακιστάν και διατυπώνουν παρόμοιους ισχυρισμούς εναντίον της γειτονικής τους χώρας, δήλωσαν ότι ξεκίνησαν ανταποδοτικές επιθέσεις, όπως τις χαρακτήρισαν, σε πακιστανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, αλλά ταυτόχρονα δηλώνουν έτοιμοι να διαπραγματευθούν.

Πολλές χερσαίες συγκρούσεις αναφέρθηκαν κατά μήκος των συνόρων (μήκους 2.600 χιλιομέτρων) με τον κίνδυνο η στρατιωτική σύγκρουση να λάβει μακροχρόνιο χαρακτήρα.

Διεθνείς εκκλήσεις και αντιδράσεις

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες ζήτησε «άμεση παύση των εχθροπραξιών», ανακοίνωσε ο εκπρόσωπός του. «Ο γενικός γραμματέας ανησυχεί πολύ για την κλιμάκωση της βίας μεταξύ του Αφγανιστάν και του Πακιστάν, και για τον αντίκτυπο αυτής της βίας στον άμαχο πληθυσμό», δήλωσε ο Στεφάν Ντουζαρίκ στους δημοσιογράφους. «Ζητά την άμεση παύση των εχθροπραξιών και επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς τις πλευρές να επιλύσουν τις διαφορές τους με διπλωματικά μέσα», πρόσθεσε ο Ντουζαρίκ εκφράζοντας ανησυχία ιδιαίτερα για τις ανθρωπιστικές συνέπειες στο Αφγανιστάν όπου σχεδόν 22 εκατομμύρια άνθρωποι εξαρτώνται από την ανθρωπιστική βοήθεια.

Το Ιράν, χώρα που συνορεύει τόσο με το Πακιστάν όσο και το Αφγανιστάν, πρόσφερε τη βοήθειά του για «να διευκολύνει τον διάλογο», εν μέσω της στρατιωτικής αντιπαράθεσης. Το Ιράν «είναι έτοιμο να παράσχει κάθε αναγκαία βοήθεια για να διευκολύνει τον διάλογο και να ενισχύσει την αλληλοκατανόηση και τη συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών» ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί. Στην ανακοίνωσή του, το υπουργείο Εξωτερικών προέτρεψε και τις δύο χώρες «να σεβαστούν την εδαφική ακεραιότητα και την εθνική κυριαρχία η μία της άλλης και να αποφύγουν ενέργειες που θα μπορούσαν να επιδεινώσουν τις εντάσεις και τη σύγκρουση». Το Ιράν διατηρεί στενούς δεσμούς με το Πακιστάν, όμως οι σχέσεις του με το Αφγανιστάν περιπλέχθηκαν αφού επέστρεψαν στην εξουσία οι Ταλιμπάν, τον Αύγουστο του 2021. Τους τελευταίους μήνες πάντως συνεργάζεται περισσότερο με τις αρχές της Καμπούλ, κυρίως για μεταναστευτικά θέματα, αφού ζήτησε να φύγουν από τη χώρα εκατομμύρια Αφγανοί που ζούσαν εκεί παράτυπα.

Το Ιράκ κάλεσε τις δύο πλευρές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και προέτρεψε σε διάλογο. Το ιρακινό Υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε τη βαθιά του ανησυχία για την κατάσταση, «η οποία είχε ως αποτέλεσμα θύματα και τραυματισμούς και προκάλεσε φόβους για κλιμάκωση των εντάσεων στην περιοχή». Το υπουργείο επανέλαβε τη θέση του Ιράκ, «ζητώντας την επίλυση των συγκρούσεων με ειρηνικά μέσα, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».

Ο πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού (ΔΕΕΣ) ζήτησε αποκλιμάκωση των εχθροπραξιών μεταξύ Αφγανιστάν και Πακιστάν, τονίζοντας ότι οι άμαχοι και η υγειονομική περίθαλψη πρέπει να προστατεύονται.