Από το "ενεργοβόρο" στο "πράσινο": Η μεταμόρφωση των επαγγελματικών ακινήτων

Για τους περισσότερους από εμάς, το επαγγελματικό μας «σπίτι» είναι ο χώρος που καθορίζει τη διάθεση, την ενέργεια, ακόμα και την υγεία μας. Ωστόσο, για δεκαετίες, στα κτίρια αυτά… δεν δίναμε ιδιαίτερη βαρύτητα. Σύμφωνα, μάλιστα, με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα κτίρια στην ΕΕ ευθύνονται για το 40% της κατανάλωσης ενέργειας και το 36% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου - δεν τα λες και ακριβώς «πράσινα».

Η αλλαγή όμως είναι εδώ. Η μετάβαση από το «ενεργοβόρο» στο «πράσινο» δεν είναι πια μια ρομαντική ιδέα των οικολόγων, αλλά μια οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα.

Πώς ακριβώς συντελείται όμως αυτή η μετάβαση;

Ενεργειακή Αναβάθμιση

Η ενεργειακή αναβάθμιση είναι η διαδικασία βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης ενός κτιρίου, ώστε να καταναλώνει λιγότερη ενέργεια για θέρμανση, ψύξη, φωτισμό και ζεστό νερό - άρα να κοστίζει λιγότερο στη λειτουργία του και να επιβαρύνει λιγότερο το περιβάλλον.

Στην Ελλάδα, η ενεργειακή απόδοση ενός κτιρίου αποτυπώνεται στο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ), που κατατάσσει το ακίνητο σε κατηγορία από Α+ (πολύ αποδοτικό) έως Η (πολύ ενεργοβόρο), βάσει του Κανονισμού Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων (ΚΕΝΑΚ). Όταν μιλάμε για αναβάθμιση, λοιπόν, συνήθως εννοούμε ότι ένα κτίριο ανεβαίνει μία ή περισσότερες ενεργειακές κατηγορίες, μειώνοντας την κατανάλωση ενέργειας και τις εκπομπές CO₂.

Πώς το πετυχαίνει αυτό; Μειώνοντας τις απώλειες θερμότητας, αλλάζοντας ή βελτιώνοντας την απόδοση των συστημάτων του, αξιοποιώντας ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και πολλά άλλα. Μπορείς επίσης να συνδυάσεις την ενεργειακή αναβάθμιση με προγράμματα ρεύματος και αερίου για επιχειρήσεις που προσφέρουν ανταγωνιστικές χρεώσεις προσαρμοσμένες στο προφίλ κατανάλωσης ενός επαγγελματικού ακινήτου, για να δεις έτσι αλλαγή όχι μόνο στο αποτύπωμά σου στον πλανήτη αλλά και στο ταμείο της επιχείρησης.

Διεθνείς Πιστοποιήσεις

Πλέον, τα κτίρια «δίνουν εξετάσεις», με τις πιστοποιήσεις LEED και BREEAM να είναι τα χρυσά μετάλλια της βιωσιμότητας. Στην Ελλάδα, εμβληματικά έργα όπως το The Orbit στην Κηφισίας ή ο Πύργος του Πειραιά (που αναγεννήθηκε ως το πρώτο «πράσινο» ψηλό κτίριο της χώρας) αποτελούν παραδείγματα προς μίμηση.

Έρευνες μάλιστα δείχνουν πως ένα πιστοποιημένο κτίριο έχει έως και 20% υψηλότερη εμπορική αξία σε σχέση με ένα συμβατικό, καθώς οι μεγάλες πολυεθνικές αρνούνται πλέον να στεγαστούν οπουδήποτε αλλού.

Τέτοιου είδους πιστοποιήσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν και ως κριτήρια ESG (Environmental, Social, Governance). Σήμερα, αν μια εταιρεία θέλει δάνειο ή χρηματοδότηση, πρέπει να αποδείξει ότι το ακίνητό της δεν ρυπαίνει. Η ΕΕ, μέσω του EU Taxonomy, θέτει αυστηρούς κανόνες: τα παλιά κτίρια θα θεωρούνται σύντομα «τοξικά προϊόντα» (stranded assets) που κανείς δεν θα θέλει να αγοράσει.

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Φαντάσου το κτίριο της δουλειάς σου να μην είναι απλός καταναλωτής, αλλά παραγωγός. Η τοποθέτηση φωτοβολταϊκών στις ταράτσες κάνει αυτό ακριβώς: μετατρέπει τα ακίνητα σε μικρές μονάδες παραγωγής ενέργειας. Με την εφαρμογή του «net metering», το ρεύμα που παράγεται από τον ήλιο συμψηφίζεται με την κατανάλωση, οδηγώντας συχνά και σε μηδενικούς λογαριασμούς.

Smart Buildings

Εδώ μπαίνει στο παιχνίδι και η τεχνολογία. Τα σύγχρονα επαγγελματικά ακίνητα διαθέτουν «εγκέφαλο» (BMS - Building Management Systems), ο οποίος… δίνει οδηγίες: αν ένα δωμάτιο είναι άδειο, τα φώτα σβήνουν και ο κλιματισμός χαμηλώνει αυτόματα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρωτοστατεί και εδώ, προωθώντας τον δείκτη Smart Readiness Indicator (SRI), ο οποίος βαθμολογεί το πόσο ικανό είναι ένα κτίριο να προσαρμόζεται στις ανάγκες των χρηστών του και του δικτύου ηλεκτρισμού.

Βιοκλιματικός Σχεδιασμός

Έχεις νιώσει ποτέ να «βράζεις» σε ένα γραφείο το καλοκαίρι παρά το κλιματιστικό; Ο βιοκλιματικός σχεδιασμός έρχεται να το αλλάξει αυτό.

Στην πράξη, το κτίριο «συνεργάζεται» με το περιβάλλον του: αξιοποιεί την ηλιακή ενέργεια, τις ανανεώσιμες πηγές, τον προσανατολισμό, το τοπικό μικροκλίμα, καθώς και τις ιδιότητες των υλικών και τα αρχιτεκτονικά στοιχεία (σκίαση, ανοίγματα, θερμική μάζα), ώστε να μειώνει τις ενεργειακές ανάγκες χωρίς υπερβολική εξάρτηση από μηχανικά μέσα, επιδιώκοντας την προστασία του περιβάλλοντος και την ορθολογική χρήση των φυσικών πόρων, ήδη από το στάδιο του σχεδιασμού.

Η μεταμόρφωση των επαγγελματικών ακινήτων από ενεργοβόρα σε πράσινα είναι ένας δρόμος χωρίς επιστροφή. Μπορεί το αρχικό κόστος ανακαίνισης να φαίνεται υψηλό, όμως η απόσβεση έρχεται γρήγορα μέσα από την εξοικονόμηση πόρων και την αύξηση της αποδοτικότητας των εργαζομένων. Στο τέλος της ημέρας, ένα «πράσινο» γραφείο δεν είναι απλώς ένας χώρος με λιγότερα έξοδα, αλλά ένας χώρος που σέβεται τον πλανήτη και, κυρίως, όσους ζουν και εργάζονται σε αυτόν.