Αποκαλύπτοντας τα 13 μέτρα της ΕΛ.ΑΣ για τις «χρυσές» τηλεφωνικές απάτες

Η δημιουργία Εθνικού Κέντρου Αντιμετώπισης Απάτης με τη συμμετοχή της ΕΛ.ΑΣ και άλλων κρατικών αρχών, όπως και η εθνική βάση δεδομένων για την ανάλυση απατών. Επίσης, η σύνταξη ενός πρωτοκόλλου έκτακτης ανάγκης κατά των απατών, βάσει του οποίου θα γίνονται όλες οι απαραίτητες ενέργειες μέσα σε 30 λεπτά, ώστε να υπάρχει άμεση διακοπή ροής χρημάτων προς τα κυκλώματα. Υπάρχει και η δυνατότητα οι τράπεζες να προσφέρουν στους πελάτες τους αυξημένη προστασία (π.χ. χαμηλότερο ημερήσιο όριο ανάληψης και συναλλαγής, καθυστέρηση μεγάλης πληρωμής προς νέο λογαριασμό, καθώς και η δημιουργία μητρώου πιστοποιημένων αποστολέων SMS).

Αυτά είναι ορισμένα από τα 13 μέτρα κατά των απατών που προωθεί το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και η ΕΛ.ΑΣ, μετά από διαδοχικές συσκέψεις υπό τον υπουργό κ. Μιχ. Χρυσοχοΐδη, και τα οποία αποκαλύπτει το in λόγω της πρωτοφανούς έξαρσης αυτού του εγκλήματος, με έσοδα των κακοποιών που προσεγγίζουν τα 6 – 7 εκατ. ευρώ μόνο τους πρώτους μήνες του 2026.

Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο το πρώτο επτάμηνο του 2026 σημειώθηκαν σε όλη την επικράτεια 6.399 απάτες, ενώ ολόκληρο το 2025 είχαν καταγραφεί 7.982, με παρατηρούμενη αύξηση της τάξης του 60% που αποδίδεται στην ενθάρρυνση των κακοποιών λόγω της ατιμωρησίας τους.

Το 42,9% εξ αυτών αφορούν προσέγγιση με το πρόσχημα της ιδιότητας υπαλλήλου της ΔΕΔΔΗΕ, λογιστή, εφοριακού, αστυνομικού, τραπεζικού υπαλλήλου ή δικηγόρου. Ακόμη, παρατηρείται σημαντική αύξηση των απατών -σε ποσοστό 33%- με παραπλανητικά ηλεκτρονικά μηνύματα από εταιρείες courier, δημόσιες υπηρεσίες, τράπεζες, κ.λπ., με στόχο την υφαρπαγή κωδικών.

Αντιθέτως, μειώνεται η συχνότητα απατών που σχετίζονται με την αγοραπωλησία αγαθών, ενώ λιγοστές -περίπου 1%- θεωρούνται πλέον οι απάτες που γίνονται με το πρόσχημα πρόκλησης «τροχαίου» ή με τη μέθοδο «νοσηλείας» συγγενικού ή φιλικού προσώπου.

Το σχέδιο

Σύμφωνα με το αναλυτικό σχέδιο της ΕΛΑΣ που παρουσιάζει το in, εξετάζονται παράλληλα νομοθετικές ρυθμίσεις για την μετατροπή σε ιδιώνυμο αδίκημα, για σύστημα ειδοποίησης των πολιτών μέσω SMS και ορισμένα επιχειρησιακά σχέδια.

Η απάτη πρέπει να αντιμετωπιστεί ως αλυσίδα που πρέπει να διακόπτεται σε πραγματικό χρόνο (κλήση, SMS, e-mail, εξαπάτηση, εντολή πληρωμής, λογαριασμός υποδοχής, μεταφορείς χρημάτων, μεταφορά ή ανάληψη, ξέπλυμα). Ο στρατηγικός στόχος του σχεδίου αντιμετώπισης των απατών είναι να καθίσταται εξαιρετικά δύσκολο για τον απατεώνα να επικοινωνήσει με το θύμα, ακόμη δυσκολότερο να λάβει τα χρήματα και σχεδόν αδύνατο να τα εξαφανίσει.

Έτσι λοιπόν, έχουν προταθεί:

1) Δημιουργία Εθνικού Κέντρου Αντιμετώπισης Απάτης – ΕΚΑΑ, με 24ωρη λειτουργία όλη την εβδομάδα, όχι ως νέα αυτοτελή αστυνομική υπηρεσία. Θα λειτουργεί ως μόνιμο διυπηρεσιακό επιχειρησιακό κέντρο της ΕΛ.ΑΣ., στο οποίο θα συμμετέχουν υπηρεσίες της ΕΛ.ΑΣ., αλλά και άλλοι συναρμόδιοι φορείς (π.χ. τράπεζες, τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι, ΑΑΔΕ).

2) Μία εθνική βάση δεδομένων κατά της απάτης. Θα προβλέπει καταγραφή κάθε περιστατικού με συγκεκριμένα δεδομένα. Έτσι, εάν σήμερα στην Αθήνα δηλωθεί ένας IBAN και αύριο ο ίδιος εμφανιστεί σε Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο, το σύστημα θα δημιουργεί αυτόματο «συναγερμό».

3) Δημιουργία πρωτοκόλλου FRAUD 30 λεπτών. Σήμερα ο πολίτης πρέπει να τηλεφωνήσει στην τράπεζα, κατόπιν στην Αστυνομία, να υποβάλει καταγγελία και οι πληροφορίες να κινηθούν διαδοχικά. Προτείνεται η δημιουργία ενός κοινού πρωτοκόλλου έκτακτης ανάγκης, όπου θα εκδηλώνονται όλες οι απαιτούμενες ενέργειες μέσα σε 30 λεπτά. Στόχος είναι: από το «καταγγέλλω την απάτη» να περάσουμε στο «σταματώ τα χρήματα».

4) Εθνικό Fraud Alert – σύστημα συναγερμού για απάτες σε πανελλήνια κλίμακα μεταξύ όλων των τραπεζών.

5) Ένα κοινό πρόγραμμα ΕΛ.ΑΣ και τραπεζών που θα εντοπίζει ύποπτους λογαριασμούς για την έναρξη παράλληλης οικονομικής και στη συνέχεια ποινικής έρευνας από την πρώτη ημέρα.

6) Έξυπνη καθυστέρηση συναλλαγών υψηλού κινδύνου.

7) Ελληνικό μοντέλο προστασίας θύματος «App Fraud”. Πρόκειται για περιπτώσεις όπου ο πολίτης δεν χάνει απλώς τους κωδικούς του αλλά εξαπατάται από κάποιον που εμφανίζεται ως αστυνομικός, λογιστής, τράπεζα ή συγγενής και εγκρίνει ο ίδιος την πληρωμή. Προτείνεται να γίνει νομοθετική μελέτη για σύστημα επιμερισμού της ζημίας. Θα απαιτηθεί ειδική μελέτη της Τράπεζας της Ελλάδος πριν καθοριστούν όρια αποζημίωσης και εξαιρέσεις.

8) Ολοκλήρωση της μάχης κατά του Caller ID Spoofing, δηλαδή της αλλοίωσης του αριθμού του καλούντα. Προτείνεται ένα εθνικό σύστημα πιστοποίησης «Caller ID» κατά το γαλλικό πρότυπο. Όταν ο πάροχος δεν μπορεί να πιστοποιήσει ότι ο αριθμός είναι αυθεντικός, ο αριθμός είτε να μην εμφανίζεται είτε η κλήση να μπλοκάρεται, ανάλογα με τον βαθμό κινδύνου.

9) Μητρώο πιστοποιημένων SMS Sender IDs (αποστολέων μηνυμάτων). Προτείνεται να δημιουργηθεί από την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (EETT), με συμμετοχή των παρόχων, ένα εθνικό μητρώο ονομάτων αποστολέων. Οι πάροχοι υπηρεσιών SMS πρέπει να γνωρίζουν τον πραγματικό πελάτη τους και να υπάρχουν αυξημένοι έλεγχοι για μαζικές αποστολές.

10) Να μετατραπεί το 11188, που είναι ήδη αναγνωρισμένος δίαυλος επικοινωνίας της Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος, σε συνεχή καταγραφέα των απατών.

11) Για επιβεβαιωμένες σελίδες phishing, ψεύτικες επενδυτικές πλατφόρμες ή απομιμήσεις site, να υπάρχει διαδικασία ταχείας αναφοράς και αφαίρεσης, με τις αναγκαίες δικαστικές εγγυήσεις όπου απαιτούνται. Ο στόχος είναι μία απάτη που εντοπίζεται σήμερα να μην παραμένει ενεργή για ημέρες συλλέγοντας νέα θύματα.

12) Ειδική ομάδα για τον εντοπισμό και την ταυτοποίηση επενδυτικών απατών ή με παραποιημένο ψηφιακό υλικό.

13) Οι τράπεζες να προσφέρουν προαιρετικά σε όποιον πελάτη επιθυμεί αυξημένη προστασία (π.χ. χαμηλότερο ημερήσιο όριο ανάληψης/συναλλαγής, καθυστέρηση μεγάλης πληρωμής προς νέο λογαριασμό). Το μέτρο δεν πρέπει να επιβάλλεται αυτομάτως λόγω ηλικίας, αλλά μπορεί να προωθηθεί ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους που το επιθυμούν.

πηγή: indicator.gr