Αρση casus belli μέσα στην Aγκυρα ζήτησε ο Μητσοτάκης

Η κοινή βούληση των δύο πλευρών να συνεχίσουν να συνομιλούν στη βάση της Διακήρυξης των Αθηνών αποτυπώθηκε ξεκάθαρα από τις δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μετά το τέλος της συνάντησής τους στο πλαίσιο του 6ου Συμβουλίου Ανώτατης Συνεργασίας, Ελλάδας-Τουρκίας.

Παρ’ όλα αυτά, για πρώτη φορά ο Έλληνας πρωθυπουργός έθεσε θέμα της άρσης του casus belli, δηλαδή της απειλής πολέμου από την Τουρκία. «Είναι καιρός πια», είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, «να αρθεί κάθε απειλή, τυπική και ουσιαστική, στις μεταξύ μας σχέσεις. Αν όχι τώρα, πότε;».

Και αυτό το τετ α τετ του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ταγίπ Ερντογάν διεξήχθη σε θετικό κλίμα, με την κατ’ ιδίαν συνάντηση των δύο ηγετών να κρατάει μιάμιση ώρα.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, έγινε μια ειλικρινής συζήτηση, καθώς τέθηκαν όλα τα ζητήματα που έχουν προκαλέσει διαφωνίες ανάμεσα στις δύο χώρες.

Μητσοτάκης και Ερντογάν έπιασαν το νήμα από εκεί που το είχαν αφήσει τον Δεκέμβριο του 2023 στο 5ο ΑΣΣ που έγινε στην Αθήνα και κάνοντας μια επισκόπηση των διμερών σχέσεων συμφώνησαν ότι η διατήρηση των ανοικτών διαύλων επικοινωνίας και η βελτίωση του κλίματος στις διμερείς σχέσεις είναι προς όφελος των δύο χωρών και της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή.

Στο τραπέζι έπεσαν και διεθνή και περιφερειακά ζητήματα, αλλά αυτά που απασχόλησαν περισσότερο τον Έλληνα πρωθυπουργό και τον Τούρκο πρόεδρο ήταν το Ουκρανικό, αλλά και οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.

Και οι δύο πλευρές ήταν ξεκάθαρες όσον αφορά στα θέματα τα οποία αποτελούν αγκάθια ανάμεσα στις δύο χώρες, ωστόσο, διεφάνη ότι και οι δύο πλευρές ήταν προετοιμασμένες καλά γι’ αυτήν τη συνάντηση.

Αυτό που ξεχώρισε από τις δηλώσεις των δύο ηγετών ήταν ένα πινγκ πονγκ το οποίο δεν ήταν καθόλου επιθετικό, δύο παράλληλοι μονόλογοι, που έβαλαν στο τραπέζι όλα τα θέματα που ξεχωρίζει η κάθε χώρα.

Ο Ταγίπ Ερντογάν μίλησε για ακανθώδη ζητήματα, που όμως μπορεί να επιλυθούν, ενώ ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκαθάρισε ότι η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών αποτελεί τη μία και μόνη διαφορά. Όμως και οι δύο συμφώνησαν ότι πρέπει να αποφευχθούν οι εντάσεις.

«Γνωρίζουμε», είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, «βεβαίως, ότι υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες, με την ελληνική θέση να παραμένει σταθερή: ότι η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών -υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης-, στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, αποτελεί τη μόνη διαφορά, η οποία θα μπορούσε να οδηγηθεί ενώπιον ενός διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου, με βάση το Διεθνές Δίκαιο και ειδικότερα το Δίκαιο της Θάλασσας».

Από την ελληνική πλευρά ξεχωρίζουν από την τοποθέτηση του Τούρκου προέδρου το γεγονός ότι χαρακτήρισε τον Κυριάκο Μητσοτάκη «πολύτιμο φίλο», τονίζοντας ότι και οι δύο συμφωνούν πως τα προβλήματα δεν είναι άλυτα στη βάση του Διεθνούς Δικαίου.

Δεν πέρασε απαρατήρητη επίσης η έμμεση αναφορά του Ταγίπ Ερντογάν στο πρόγραμμα Safe. «Η Τουρκία και η Ελλάδα που είναι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ είναι αντιμέτωπες με εξελίξεις που απειλούν την ασφάλεια και τη σταθερότητα. Οι αμυντικές πρωτοβουλίες στην Ευρώπη είναι προς το κοινό μας συμφέρον», είπε χαρακτηριστικά.

Στην Άγκυρα γνωρίζουν καλά ότι απαράβατος όρος για την ένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα αυτό είναι η άρση του casus belli και στην Αθήνα θεωρούν σημαντική έστω και αυτή την έμμεση αναφορά του Τούρκου προέδρου.

Αυτό που τονίζεται από την ελληνική πλευρά είναι ότι η αίσθηση που θα μπορούσε να αποκομίσει κανείς από τις κοινές δηλώσεις των δύο ηγετών είναι ότι δεν βρισκόμαστε σε καμία περίπτωση στην προ 2023 εποχή των μεγάλων εντάσεων. Εξ ου και η αποστροφή του Έλληνα πρωθυπουργού ότι «ως γειτονικές χώρες, Ελλάδα και Τουρκία, Τουρκία και Ελλάδα, καλούμαστε να διαχειριζόμαστε τα προβλήματά μας με ψυχραιμία και με υπευθυνότητα, μιλώντας με ειλικρίνεια και έχοντας πάντα σταθερή αναφορά το Διεθνές Δίκαιο».

Τόνισε επίσης την ανάγκη διαλόγου, ο οποίος θα πρέπει να διεξάγεται με καλή πίστη και αμοιβαίο σεβασμό. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης προανήγγειλε ότι η Ελλάδα θα ζητήσει από την Ε.Ε. να ανανεωθεί το ιδιαίτερα επιτυχημένο πρόγραμμα προσωρινής έκδοσης θεωρήσεων βραχείας διαμονής για Τούρκους επισκέπτες και τις οικογένειές τους σε 12 νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Επίσης, όσον αφορά στο Μεταναστευτικό, τόνισε ότι λόγω της πολύ καλής συνεργασίας στον τομέα αυτόν, «οι ροές στο Ανατολικό Αιγαίο έχουν μειωθεί, μόλις τον τελευταίο χρόνο, κατά σχεδόν 60%. Είναι το αποτέλεσμα της συστηματικής φύλαξης των χερσαίων και των θαλάσσιων συνόρων, αλλά και του βελτιωμένου συντονισμού μεταξύ των δύο χωρών. Είναι κάτι που μπορεί και πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω, όπως μας υπενθύμισε το πρόσφατο τραγικό περιστατικό στα ανοιχτά της Χίου. Η καταπολέμηση των απάνθρωπων δικτύων των διακινητών οφείλει να είναι σταθερός, διαχρονικός στόχος των δύο κρατών μας».

Οπως τόνιζαν συνεργάτες του Κυριάκου Μητσοτάκη, εν κατακλείδι, Ελλάδα και Τουρκία συμφώνησαν να εντείνουν τη συστηματική προσπάθεια για ένα λειτουργικό πλαίσιο διμερούς συνεργασίας και ταυτόχρονα να συμβάλουν από κοινού στη σταθερότητα μιας ευρύτερης περιοχής, που δοκιμάζεται από πολλαπλές κρίσεις.

Ο πρωθυπουργός ήταν ξεκάθαρος και όσον αφορά στο Κυπριακό, δίνοντας έμφαση στις πρωτοβουλίες του γενικού γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, οι οποίες, όπως είπε, δημιουργούν ένα παράθυρο ευκαιρίας ώστε να επανεκκινήσει ένας ουσιαστικός διάλογος από εκεί που διεκόπη το 2017, σε μία διαδικασία η οποία, βεβαίως, πρέπει να κινείται πάντα στο πλαίσιο των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Απάντηση στη νέα πρόκληση Ερντογάν για Θράκη

Απάντησε τέλος και στην τοποθέτηση του Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος είπε ότι μοιράστηκε τις προσδοκίες του με τον κ. Μητσοτάκη σχετικά με το να ωφεληθεί πλήρως η -όπως την αποκάλεσε- «τουρκική μειονότητα της δυτικής Θράκης» από τις θρησκευτικές ελευθερίες και τις ελευθερίες στην εκπαίδευση.

«Ξέρετε καλά, κ. πρόεδρε», είπε ο Έλληνας πρωθυπουργός, «ότι το καθεστώς τους προσδιορίζεται με απόλυτη σαφήνεια από τη Συνθήκη της Λοζάνης, η οποία προβλέπει ρητά ότι η μειονότητα στη Θράκη είναι θρησκευτική, αποκλείοντας κάθε άλλη παρερμηνεία».

Οι 7 συμφωνίες Ελλάδας και Τουρκίας

Ιδιαίτερα αποδοτικό σε επίπεδο συμφωνιών ήταν το 6ο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας, με επτά συμφωνίες να υπογράφονται σε επίπεδο υπουργών και τους δύο ηγέτες να βάζουν την τελική τους σφραγίδα.

Αυτό φάνηκε και από τις κοινές δηλώσεις του Έλληνα πρωθυπουργού και του Τούρκου προέδρου, με τον Ταγίπ Ερντογάν να λέει ότι «οι συμφωνίες και τα μνημόνια που υπογράφει η Τουρκία με την Ελλάδα παρέχουν καλύτερο κοινό έδαφος για την ενίσχυση των αμοιβαίων επαφών» και τον Κυριάκο Μητσοτάκη να σημειώνει ότι σταθερός στόχος πρέπει να είναι η διεύρυνση της συμπόρευσης σε πολλά πεδία.

Οπως αναφέρεται και στο κοινό ανακοινωθέν, που εκδόθηκε μετά το τέλος του 6ου ΑΣΣ, η Τουρκία και η Ελλάδα εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τη συνέχιση του προσωρινού καθεστώτος βραχείας διαμονής Σένγκεν, με σκοπό τη διευκόλυνση των τουριστικών επισκέψεων Τούρκων υπηκόων σε δώδεκα νησιά του Αιγαίου. Επίσης, επιβεβαίωσαν ότι, εκτός από την υφιστάμενη διμερή συνεργασία για την καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης, ο τριμερής μηχανισμός συνεργασίας, ο οποίος περιλαμβάνει και τη Βουλγαρία, έχει αποφέρει θετικά αποτελέσματα. Οι δύο χώρες τόνισαν ότι είναι σημαντικό να συνεχιστεί και να ενισχυθεί περαιτέρω η συνεργασία στον τομέα αυτό.

Εμπόριο, πολιτισμός, επενδύσεις, συνέργειες στην έρευνα και την τεχνολογία, κοινή δράση στην προστασία έναντι των σεισμών ήταν μόνο μερικοί από τους τομείς στους οποίους υπογράφηκαν συμφωνίες.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ενίσχυση των οικονομικών και εμπορικών σχέσεων Ελλάδας και Τουρκίας, με σαφή στόχο την αύξηση του διμερούς εμπορικού όγκου στα 10 δισ. δολάρια έως το τέλος της δεκαετίας.

Οι δύο αρμόδιοι υπουργοί Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης και Μεχμέτ Σιμσέκ, συμφώνησαν να γίνουν δύο επιχειρηματικά fora -ένα στην Κωνσταντινούπολη και ένα στην Αθήνα- προκειμένου να προχωρήσει η εμπορική συνεργασία.

Παράλληλα, Ελλάδα και Τουρκία συμφώνησαν να στηρίζουν η μία πλευρά την άλλη στους διεθνείς οργανισμούς, με εκατέρωθεν υποστήριξη ενδεχόμενων υποψηφιοτήτων τους σε διεθνείς πλατφόρμες, αλλά και να εμβαθύνουν τη συνεργασία τους για τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτων στη λεκάνη απορροής του ποταμού Meriç/Εβρου.

Τα 7 κείμενα που υπεγράφησαν στο πλαίσιο του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας (ΑΣΣ) Ελλάδας – Τουρκίας, που πραγματοποιήθηκε χθες, στην Άγκυρα, είναι τα εξής:

Κοινή Δήλωση ανάμεσα στην κυβέρνηση της Ελληνικής Δημοκρατίας και την κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Τουρκίας.

Μνημόνιο Κατανόησης για τη συνεργασία στον τομέα του Πολιτισμού.

Κοινή Δήλωση για τη Συνεργασία των υπουργείων Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας στο πλαίσιο του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ευξείνου Πόντου.

Κοινή Δήλωση για τη συνεργασία ανάμεσα στο «Enterprise Greece» και το «Invest in Turkiye».

Κοινή Δήλωση για την έναρξη του προγράμματος διμερούς συνεργασίας στην έρευνα και την τεχνολογία.

Κοινή Δήλωση για την ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας στον τομέα της ετοιμότητας έναντι σεισμών.

Koινή Δήλωση για τη δρομολόγηση ακτοπλοϊκής σύνδεσης ανάμεσα στα λιμάνια της Θεσσαλονίκης και της Σμύρνης.

.eleftherostypos.gr