close search results icon

Βόμβα τρισεκατομμυρίων εκτός ισολογισμού σωρεύουν οι κολοσσοί της τεχνολογίας

ΕΚΤ: Ο υπέρογκος δανεισμός της τεχνητής νοημοσύνης θυμίζει τη φούσκα του 2008

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προειδοποίησε ότι η παγκόσμια επενδυτική έκρηξη στην τεχνητή νοημοσύνη, την οποία τροφοδοτεί ο υπέρογκος δανεισμός, παρουσιάζει ανησυχητικές ομοιότητες με τη φούσκα των ενυπόθηκων δανείων υψηλού κινδύνου (subprime mortgage bubble) που πυροδότησε τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση πριν από σχεδόν δύο δεκαετίες.

Στην τελευταία Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη, και επικαλούνται οι Financial Times, οι κεντρικοί τραπεζίτες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης σωρεύουν τρισεκατομμύρια δολάρια σε υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού, πέρα από τα τεράστια δάνεια που αντλούν για να χρηματοδοτήσουν την ανάπτυξη της τεχνολογίας.

Δεν καταγράφονται ως υποχρεώσεις στους ισολογισμούς

Η ανάλυση εστιάζει στις συμβάσεις των τεχνολογικών κολοσσών με εταιρείες κατασκευής κέντρων δεδομένων και κατόχους προηγμένων μικροτσίπ. Στις συμφωνίες αυτές, οι προσδοκώμενες μελλοντικές ταμειακές ροές λειτουργούν ως εγγύηση για την άντληση κεφαλαίων από τράπεζες, ομολογιούχους επενδυτές ή ιδιωτικά πιστωτικά ταμεία. Παρότι στην ουσία ισοδυναμούν με χρέος, οι συγκεκριμένες δεσμεύσεις δεν καταγράφονται ως υποχρεώσεις στους ισολογισμούς των μεγάλων επενδυτών, υπογραμμίζει η ΕΚΤ.

Συνολικές υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού πάνω από 4 τρισ. δολάρια

«Οι τεχνολογικοί κολοσσοί εκτιμάται ότι βαρύνονται με συνολικές υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού που ξεπερνούν τα 4 τρισεκατομμύρια δολάρια έως το δεύτερο τρίμηνο του 2026», αναφέρει η έκθεση, διευκρινίζοντας ότι το ποσό ξεπερνά κατά πολύ τις επίσημα καταγεγραμμένες υποχρεώσεις εντός ισολογισμού.

Η ΕΚΤ εντοπίζει «ιστορικούς παραλληλισμούς με τις φούσκες των dotcom και των subprime», προειδοποιώντας για τον κίνδυνο «μετάδοσης» των κραδασμών που απειλούν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα της ευρωζώνης.

Η έκθεση προστίθεται σε σειρά προειδοποιήσεων για τους κινδύνους που ελλοχεύουν για τις αγορές και την παγκόσμια οικονομία, εάν καταρρεύσει η χρηματοδοτούμενη με δανεικά άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης.

Τεχνητή διόγκωση των εσόδων

Παράλληλα, οι κυκλικές συμφωνίες στον κλάδο επιτείνουν την «αδιαφάνεια» γύρω από το χρέος της τεχνητής νοημοσύνης, επισημαίνει η ΕΚΤ. Όπως εξηγεί, οι πάροχοι υπηρεσιών νέφους (cloud) και τα ερευνητικά εργαστήρια δανείζονται από τους κατασκευαστές μικροτσίπ για να αγοράσουν τα προϊόντα τους, συνάπτοντας συμφωνίες που «διογκώνουν τεχνητά τα αναμενόμενα έσοδα» και των δύο πλευρών.

«Ακόμη κι αν η τεχνητή νοημοσύνη μετασχηματίσει με επιτυχία την παγκόσμια οικονομία, η πιστωτική φούσκα που τη συνοδεύει ενδέχεται να οδηγήσει σε πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, κακή κατανομή κεφαλαίων και βαριές πιστωτικές ζημίες για τους επενδυτές», καταλήγει η προειδοποίηση της ΕΚΤ.

Η κεντρική τράπεζα επισημαίνει επίσης ότι η ραγδαία αύξηση των ομολογιακών εκδόσεων από τους αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς ενδέχεται στο μέλλον να εκτοπίσει κυβερνήσεις και άλλες επιχειρήσεις από τις αγορές κεφαλαίου. Προς το παρόν, ωστόσο, διακρίνει ελάχιστες ενδείξεις τέτοιου εκτοπισμού.

Ο γαλλικός κίνδυνος – «Απότομα επεισόδια ανατιμολόγησης»

Παράλληλα, η ΕΚΤ προειδοποιεί για τους διογκούμενους κινδύνους στις αγορές κρατικών ομολόγων της ευρωζώνης, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για την πολιτική αστάθεια στη Γαλλία ενόψει των προεδρικών εκλογών του Απριλίου, καθώς και για το διογκούμενο δημόσιο χρέος της χώρας.

Ο κίνδυνος «απότομων επεισοδίων ανατιμολόγησης» στις διεθνείς αγορές έχει αυξηθεί, προειδοποιεί η ΕΚΤ.

Το μακροπρόθεσμο κόστος δανεισμού της Γαλλίας εκτοξεύθηκε φέτος, σκαρφαλώνοντας τον περασμένο μήνα πάνω από το 5% για πρώτη φορά έπειτα από περισσότερα από είκοσι χρόνια.

Το επιπλέον επιτόκιο που απαιτούν οι επενδυτές για να διακρατήσουν γαλλικά κρατικά ομόλογα έναντι των ασφαλών γερμανικών τίτλων διευρύνθηκε έως και 1,75 ποσοστιαίες μονάδες, αγγίζοντας το υψηλότερο επίπεδο από την κορύφωση της κρίσης χρέους του ευρώ το 2011.

Χρηματιστές και αναλυτές διερωτώνται πλέον εάν η ΕΚΤ θα αναγκαστεί τελικά να παρέμβει, αγοράζοντας γαλλικά ομόλογα ώστε να αποτρέψει δεύτερη κρίση χρέους στην ευρωζώνη. Η κεντρική τράπεζα θέσπισε το 2022 ειδικό μηχανισμό αντιμετώπισης κρίσεων για την ανάσχεση «αδικαιολόγητων» και «άτακτων» αναταράξεων της αγοράς, οι οποίες «δεν απορρέουν από τα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη κάθε χώρας».

Ωστόσο, η αξιολόγηση της ΕΚΤ την Τετάρτη δείχνει ότι δεν συντρέχει λόγος ενεργοποίησης του έκτακτου μηχανισμού προς το παρόν. Όπως τονίζει, οι αγορές ομολόγων συνεχίζουν να λειτουργούν ομαλά, ενώ το «μέσο περιθώριο απόδοσης (spread) της ευρωζώνης» παραμένει «χαμηλό σε σύγκριση με τα επίπεδα προηγούμενων περιόδων έντασης».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΣΧΟΛΙΑ