Δάνειο ΕΕ προς Ουκρανία: εξαιρείται η Τουρκία, μόνο για «επείγουσες ανάγκες» οι ΗΠΑ

Καταρχάς σε αμυντικά προϊόντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης οφείλουν να ξοδέψουν τα 90 δισ. ευρώ οι Ουκρανοί. Αν τυχόν τα απαραίτητα αμυντικά συστήματα δεν υπάρχουν, τότε μπορούν να απευθυνθούν σε χώρες που συνεργάζονται με την ΕΕ για θέματα Άμυνας.

Το Συμβούλιο συμφώνησε σήμερα τη θέση του σχετικά με το νομικό πλαίσιο εφαρμογής της συμφωνίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την παροχή δανείου στην Ουκρανία για τα έτη 2026-2027.

Για μια ακόμα φορά, η Τουρκία εξαιρείται από τη συμφωνία, αφού στο κείμενο επαναλαμβάνεται η ρήτρα του SAFΕ ότι δηλαδή καμία χώρα που απειλεί τα συμφέροντα της ΕΕ και κράτους-μέλους της δεν μπορεί να συμμετάσχει. Εξάλλου, στα συγκεκριμένα κριτήρια για τη συμμετοχή τρίτων χωρών είναι η συμμετοχή στο SAFE ή/και η συμφωνία ασφάλειας και άμυνας, όπως αυτή που είχε υπογράψει η ΕΕ με το Ηνωμένο Βασίλειο τον περασμένο Μάιο.

Ούτε η Τουρκία, ούτε και οι ΗΠΑ έχουν τέτοιες συμφωνίες με την ΕΕ. Συνεπώς, οι δύο αυτές χώρες εξαιρούνται ως προς τις αγορές των Ουκρανών με τα 90 δις των Ευρωπαίων. «Παράθυρο» αγοράς από την Αμερική είναι η αναφορά σε «επείγουσες» ανάγκες της Ουκρανίας, σε περίπτωση μόνο που αποδειχθεί ότι το Κίεβο δεν μπορεί να βρει αυτά που αναζητεί σε ευρωπαϊκό έδαφος.

Οι χώρες που θα συμμετάσχουν στο πρόγραμμα ενίσχυσης της Ουκρανίας θα χρειαστεί να συμβάλλουν και στην αποπληρωμή του δανείου που η ΕΕ έχει εγγυηθεί με τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.

Σύμφωνα με πληροφορίες μας, χώρες όπως η Γερμανία και η Ολλανδία επέμεναν για δυνατότητα συμμετοχής τρίτων χωρών, όπως και οι Βαλτικές που κριτήριό τους ήταν η κάλυψη των αναγκών της Ουκρανίας. Η Γαλλία και άλλες χώρες επέμειναν στην προτίμηση για τα ευρωπαϊκά προϊόντα. Ωστόσο, οι περισσότερες χώρες ήθελαν τη συμμετοχή του Ηνωμένου Βασιλείου. Η Κυπριακή προεδρία έκανε συστηματική δουλειά σε διμερές επίπεδο προκειμένου τελικά να επέλθει η συμφωνία.

Από ποιες χώρες μπορεί να προμηθεύεται η Ουκρανία

Πιο αναλυτικά, με βάση τη συμφωνία, τα αμυντικά προϊόντα θα πρέπει κατ' αρχήν να προμηθεύονται μόνο από εταιρείες στην ΕΕ, την Ουκρανία ή τις χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) και την Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ).

Σε περίπτωση που οι στρατιωτικές ανάγκες της Ουκρανίας απαιτούν την επείγουσα παράδοση αμυντικού προϊόντος που τυχαίνει να μην είναι διαθέσιμο στην ΕΕ, την Ουκρανία ή σε χώρα ΕΟΧ-ΕΖΕΣ, σύμφωνα με τη συμφωνία «θα ισχύει ένα σύνολο στοχευμένων παρεκκλίσεων».

Η εντολή του Συμβουλίου προβλέπει ότι τρίτες χώρες εκτός της Ουκρανίας ή των μελών του ΕΟΧ-ΕΖΕΣ μπορούν να συνδεθούν άμεσα με το Δάνειο Στήριξης της Ουκρανίας όσον αφορά συγκεκριμένα αμυντικά προϊόντα. Η εντολή διακρίνει μεταξύ δύο κατηγοριών τρίτων χωρών από αυτή την άποψη:

Χώρες που έχουν συνάψει διμερή συμφωνία με την Ένωση βάσει του κανονισμού SAFE – του χρηματοδοτικού μέσου της ΕΕ που βοηθά τα κράτη μέλη να επενδύσουν στην άμυνα. Η σύνδεση θα πρέπει να ορίζεται σε κατ' εξουσιοδότηση πράξη για κάθε τέτοια τρίτη χώρα, η οποία θα περιγράφει λεπτομερώς τα προϊόντα που θα μπορούσαν να προμηθευτούν από τη βιομηχανία της εν λόγω χώρας.

Επίσης, χώρες που έχουν συνάψει εταιρική σχέση ασφάλειας και άμυνας με την ΕΕ, έχουν δεσμευτεί να παρέχουν δίκαιη και αναλογική οικονομική συνεισφορά στο κόστος που προκύπτει από τον δανεισμό και οι οποίες παρέχουν σημαντική οικονομική και στρατιωτική υποστήριξη στην Ουκρανία. Η σύνδεση θα πρέπει να ορίζεται σε εκτελεστική πράξη του Συμβουλίου, η οποία θα περιγράφει λεπτομερώς επίσης τα προϊόντα που θα μπορούσαν να προμηθευτούν από τη βιομηχανία της εν λόγω χώρας.

Τα 60 δισ. για την Άμυνα, τα 30 για δημοσιονομικές ανάγκες

Σύμφωνα με το προτεινόμενο πλαίσιο, η ΕΕ θα διαθέσει χρηματοδότηση στην Ουκρανία με δύο τρόπους: 30 δισεκατομμύρια ευρώ θα παρασχεθούν ως μακροοικονομική στήριξη στην Ουκρανία, μέσω μακροοικονομικής χρηματοδοτικής βοήθειας (ΜΧΣ) ή μέσω της Διευκόλυνσης για την Ουκρανία, του ειδικού μέσου της ΕΕ για την παροχή σταθερής και προβλέψιμης οικονομικής στήριξης στην Ουκρανία.

Και τα υπόλοιπα 60 δισεκατομμύρια ευρώ θα χρησιμοποιηθούν για την υποστήριξη της ικανότητας της Ουκρανίας να επενδύει σε αμυντικές βιομηχανικές ικανότητες και να προμηθεύεται στρατιωτικό εξοπλισμό. Η χρηματοδότηση θα δώσει στην Ουκρανία κρίσιμη και έγκαιρη πρόσβαση σε αμυντικά προϊόντα τόσο από την ουκρανική όσο και από την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία.

Η χρηματοδοτική και οικονομική βοήθεια που διατίθεται στο πλαίσιο των δανείων θα καταστεί προσβάσιμη σύμφωνα με τις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας, οι οποίες καθορίζονται από μια χρηματοδοτική στρατηγική που θα καταρτίσει η ίδια η Ουκρανία. Το Συμβούλιο θα πρέπει να εγκρίνει αυτήν τη στρατηγική μετά από αξιολόγηση της Επιτροπής.

Σε όλες τις περιπτώσεις, η χρηματοδότηση θα συνδέεται με αυστηρούς όρους από την πλευρά της Ουκρανίας, όπως η τήρηση του κράτους δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της καταπολέμησης της διαφθοράς.

Για να διασφαλιστούν οι ευνοϊκότεροι όροι δανείου και να διαχειριστεί η βιωσιμότητα του χρέους της Ουκρανίας, το κόστος των τόκων του δανείου προβλέπεται να καλυφθεί από τον προϋπολογισμό της ΕΕ.

Αυτό δεν θα έχει αντίκτυπο στις συνεισφορές στον προϋπολογισμό της Τσεχίας, της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας, οι οποίες έχουν επιλέξει να μην συμμετάσχουν στην ενισχυμένη συνεργασία.

Επόμενα βήματα

Το Συμβούλιο θα επιδιώξει τώρα ταχεία συμφωνία με το Κοινοβούλιο σχετικά με τα τελικά νομικά κείμενα του κανονισμού για την εφαρμογή του δανείου στήριξης και του κανονισμού για την τροποποίηση της Διευκόλυνσης για την Ουκρανία.

Το Συμβούλιο αναμένεται επίσης τώρα να ζητήσει, μέσω γραπτής διαδικασίας, τη συγκατάθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τροποποίηση του ισχύοντος κανονισμού για το ΠΔΠ για την εγγύηση της οικονομικής βοήθειας στο πλαίσιο του προϋπολογισμού της ΕΕ.

Μόλις ολοκληρωθούν όλα τα βήματα, η Επιτροπή θα είναι σε θέση να εκταμιεύσει την πρώτη πληρωμή στις αρχές του δεύτερου τριμήνου του τρέχοντος έτους.

πηγή efsyn.gr