Δημοτικά Συμβούλια και… αποστάσεις: Απούσα η αντιπολίτευση στην Αλμωπία – Σκύδρα και Έδεσσα δείχνουν τον δρόμο της τηλεδιάσκεψης

Η σχεδόν καθολική απουσία της αντιπολίτευσης από τη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Αλμωπίας δεν προκαλεί μόνο πολιτικά ερωτήματα. Με αφορμή και όσα συμβαίνουν στους γειτονικούς Δήμους Σκύδρας και Έδεσσας, ανοίγει παράλληλα μια ενδιαφέρουσα συζήτηση για το κατά πόσο η τεχνολογία μπορεί να εξασφαλίσει τη συμμετοχή των αιρετών ακόμη και όταν αυτοί βρίσκονται εκτός Δήμου.

Στην Αλμωπία, από την πλευρά της αντιπολίτευσης εμφανίστηκε μόνο ο δημοτικός σύμβουλος Χρήστος Χουρσόγλου, ο οποίος συνέβαλε στην εξασφάλιση της απαρτίας και στη συνέχεια αποχώρησε.

Ασφαλώς βρισκόμαστε στην τελευταία εβδομάδα του Αυγούστου. Είναι απολύτως λογικό ορισμένοι αιρετοί να βρίσκονται σε διακοπές ή να απουσιάζουν για προσωπικούς και επαγγελματικούς λόγους.

Όταν όμως η αντιπολίτευση διαθέτει δέκα δημοτικούς συμβούλους, είναι επίσης εύλογο να αναμένει κανείς ότι κάποιοι θα μπορούσαν να συμμετάσχουν, ιδιαίτερα σε μια συνεδρίαση όπου τέθηκαν σοβαρά ζητήματα για τα σχολεία, τα χωριά και το δημογραφικό μέλλον της Αλμωπίας. Στη συγκεκριμένη συζήτηση, άλλωστε, γονείς και κάτοικοι προσήλθαν εν μέσω καύσωνα για να εκφράσουν την αγωνία τους για τη λειτουργία των σχολικών μονάδων.

Το παράδειγμα της Σκύδρας και η Μαρία Παπαδοπούλου

Μόλις λίγα χιλιόμετρα μακριά, στον Δήμο Σκύδρας, η επικεφαλής της αντιπολίτευσης Μαρία Παπαδοπούλου έδωσε ένα διαφορετικό παράδειγμα για το πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί μια αντικειμενική αδυναμία φυσικής παρουσίας.

Η ίδια είχε ενημερώσει εγκαίρως ότι από τις 24 έως τις 31 Αυγούστου θα βρισκόταν στην Αθήνα για επαγγελματικούς λόγους. Όταν έλαβε την πρόσκληση για τη συνεδρίαση της 25ης Αυγούστου, ζήτησε να συμμετάσχει μέσω τηλεδιάσκεψης.

Το αίτημά της έγινε δεκτό και, παρά το γεγονός ότι βρισκόταν εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά, συμμετείχε στη συνεδρίαση, πήρε τον λόγο και τοποθετήθηκε στα θέματα του Δημοτικού Συμβουλίου.

Η δήλωσή της μετά τη συνεδρίαση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον:

«Γιατί όταν ένας αιρετός επιθυμεί να είναι παρών, η τεχνολογία σήμερα μπορεί να μηδενίσει τις αποστάσεις».

Η Μαρία Παπαδοπούλου έθεσε παράλληλα ένα ευρύτερο ερώτημα: από τη στιγμή που υπάρχει η τεχνική υποδομή, η οποία μάλιστα χρησιμοποιήθηκε ευρέως την περίοδο της πανδημίας, γιατί η δυνατότητα της εξ αποστάσεως συμμετοχής να μην αξιοποιείται ως σταθερό εργαλείο όταν ένας δημοτικός σύμβουλος έχει σοβαρό λόγο να βρίσκεται εκτός Δήμου;

Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε:

«Η απόσταση τελικά δεν είναι εμπόδιο στη συμμετοχή. Αρκεί να υπάρχει η βούληση και να δίνεται η δυνατότητα».

Και στην Έδεσσα μεικτό σύστημα

Ανάλογη πρακτική συναντάται και στον Δήμο Έδεσσας, όπου έχει αξιοποιηθεί μεικτό σύστημα συνεδρίασης, με δυνατότητα φυσικής αλλά και εξ αποστάσεως συμμετοχής.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του επικεφαλής της αντιπολίτευσης Γιάννη Μουράτογλου, ο οποίος έχει παρέμβει σε συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου ενώ βρισκόταν στην Αθήνα.

Η δυνατότητα αυτή δεν αφορά μόνο την αντιπολίτευση. Και ο ίδιος ο Δήμαρχος Έδεσσας Γιάννης Τσεπκεντζής έχει αξιοποιήσει την εξ αποστάσεως συμμετοχή όταν οι συνθήκες δεν επέτρεπαν τη φυσική παρουσία του.

Επομένως, η τηλεδιάσκεψη δεν αποτελεί αναγκαστικά εργαλείο μιας παράταξης ή έναν τρόπο διευκόλυνσης μόνο της αντιπολίτευσης. Μπορεί να λειτουργήσει θεσμικά για όλους, δημοτική αρχή και αντιπολίτευση, όταν υπάρχουν πραγματικοί λόγοι απουσίας.

Θα μπορούσε να εφαρμοστεί και στην Αλμωπία;

Εδώ βρίσκεται και το ουσιαστικό ερώτημα που προκύπτει μετά την τελευταία συνεδρίαση στην Αριδαία.

Εφόσον υπάρχουν οι θεσμικές και τεχνικές προϋποθέσεις, θα μπορούσε ο Δήμος Αλμωπίας να εξετάσει ένα αντίστοιχο μεικτό μοντέλο συμμετοχής;

Γιατί άλλο πράγμα είναι ένας δημοτικός σύμβουλος να μη θέλει να συμμετάσχει και εντελώς διαφορετικό να θέλει να τοποθετηθεί, αλλά να βρίσκεται για σοβαρό λόγο εκτός περιοχής.

Η τεχνολογία δεν μπορεί και δεν πρέπει να αντικαταστήσει τη φυσική παρουσία στο Δημοτικό Συμβούλιο. Μπορεί, όμως, να αποτελέσει μια ουσιαστική εναλλακτική όταν η φυσική παρουσία είναι αντικειμενικά αδύνατη.

Και τα παραδείγματα από τη Σκύδρα και την Έδεσσα δείχνουν ότι, όταν υπάρχει η δυνατότητα και η σχετική βούληση, οι αποστάσεις μπορούν πράγματι να ξεπεραστούν.

Η απουσία παραμένει πολιτικό ζήτημα

Όλα αυτά, βεβαίως, δεν αναιρούν το βασικό ερώτημα για την Αλμωπία.

Από τους δέκα δημοτικούς συμβούλους της αντιπολίτευσης, θα περίμενε κανείς να υπάρχει μεγαλύτερη εκπροσώπηση και να ακουστούν οι θέσεις της πάνω στα σημαντικά ζητήματα της συνεδρίασης.

Ιδίως όταν στην αίθουσα βρίσκονταν πολίτες που ζητούσαν από το Δημοτικό Συμβούλιο να σταθεί δίπλα τους για τα σχολεία των χωριών τους και όταν η δημοτική αρχή δεσμευόταν ότι θα προχωρήσει σε ψήφισμα και παρεμβάσεις προς τους αρμόδιους φορείς.

Η περίοδος των διακοπών αποτελεί μια εύλογη εξήγηση για μεμονωμένες απουσίες. Δύσκολα, όμως, αρκεί από μόνη της για να κλείσει τη συζήτηση όταν απουσιάζει σχεδόν μια ολόκληρη παράταξη.

Το παράδειγμα της Μαρίας Παπαδοπούλου στη Σκύδρα και η πρακτική που εφαρμόζεται στην Έδεσσα προσθέτουν πλέον μία ακόμη παράμετρο:

Στην εποχή της τηλεδιάσκεψης, η φυσική απόσταση δεν σημαίνει υποχρεωτικά και πολιτική απουσία.

Ίσως, λοιπόν, η συζήτηση που πρέπει να ανοίξει στην Αλμωπία να είναι διπλή: αφενός για την ευθύνη των αιρετών να συμμετέχουν στις συνεδριάσεις και αφετέρου για την ευθύνη του ίδιου του Δήμου να τους παρέχει, όπου αυτό είναι θεσμικά δυνατό, τα σύγχρονα εργαλεία για να μπορούν να το κάνουν.