Δημοτικό Συμβούλιο Αλμωπίας: Η αγωνία για τα σχολεία των χωριών στο επίκεντρο – «Δεν είμαστε αριθμοί»

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα για το μέλλον της υπαίθρου της Αλμωπίας, αυτό της λειτουργίας των σχολικών μονάδων στα χωριά, βρέθηκε στο επίκεντρο της συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου Αλμωπίας, με κατοίκους, εκπροσώπους γονέων και τοπικών κοινοτήτων να δίνουν το «παρών» και να μεταφέρουν την έντονη αγωνία τους.

Η συζήτηση ξεπέρασε γρήγορα τα στενά όρια μιας διοικητικής μεταβολής στη λειτουργικότητα ενός σχολείου. Το ζήτημα συνδέθηκε με το δημογραφικό, την ερήμωση των χωριών, την ποιότητα της εκπαίδευσης και τελικά με την ίδια την επιβίωση της υπαίθρου.

Χαρακτηριστική ήταν η φράση που ακούστηκε στη συνεδρίαση: «Δεν είμαστε αριθμοί», με τους εκπροσώπους των τοπικών κοινωνιών να επισημαίνουν ότι η τύχη ενός σχολείου δεν μπορεί να κρίνεται αποκλειστικά μέσα από αριθμητικά όρια μαθητών.

Η αγωνία των Σαρακηνών

Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η παρουσία κατοίκων και γονέων από τους Σαρακηνούς, οι οποίοι περιέγραψαν τις συνέπειες που μπορεί να έχει η μείωση της λειτουργικότητας του σχολείου.

Όπως τονίστηκε, όταν ένα σχολείο οδηγείται σε λειτουργία με μία μόνο θέση και έναν εκπαιδευτικό για πολλές τάξεις, δημιουργούνται σοβαρά ερωτήματα για την ποιότητα της εκπαίδευσης. Παράλληλα, υπογραμμίστηκε ότι νέες οικογένειες έχουν επιλέξει να παραμείνουν ή ακόμη και να εγκατασταθούν στο χωριό, αγοράζοντας σπίτια και επενδύοντας ουσιαστικά στον τόπο.

«Αναγκαστικά τα παιδιά σιγά-σιγά θα φύγουν», ειπώθηκε χαρακτηριστικά, με την προειδοποίηση ότι μια τέτοια εξέλιξη μπορεί να μετατρέψει σταδιακά ακόμη ένα χωριό σε «χωριό φάντασμα». Οι κάτοικοι έχουν ήδη προχωρήσει σε συλλογή υπογραφών, ενώ ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων έχει απευθυνθεί και προς το Υπουργείο Παιδείας ζητώντας να διατηρηθεί η λειτουργικότητα του σχολείου.

Στη συζήτηση αναδείχθηκε και μια άλλη διάσταση: το σχολείο δεν είναι απλώς ένα κτίριο στο οποίο πραγματοποιούνται μαθήματα. Αποτελεί σημείο συνάντησης και κοινωνικοποίησης των παιδιών και έναν από τους βασικούς πυρήνες συνοχής μιας μικρής κοινωνίας.

«Σβήνει το χωριό», ήταν η δραματική επισήμανση που ακούστηκε, ενώ έγινε αναφορά και στο Θοδωράκι, όπου το σχολείο έκλεισε φέτος, ως παράδειγμα της πίεσης που δέχονται οι μικρές και ακριτικές κοινότητες.

Το ζήτημα των Τσάκων και οι αριθμοί των μαθητών

Ανάλογη ανησυχία εκφράστηκε και για το σχολείο των Τσάκων, με τους εκπροσώπους της τοπικής κοινωνίας να παρουσιάζουν συγκεκριμένα στοιχεία για τον μαθητικό πληθυσμό.

Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στο Δημοτικό Συμβούλιο, η οργανικότητα μειώνεται από πέντε σε τέσσερις θέσεις, παρά το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια ο αριθμός των μαθητών έχει πέσει κάτω από τους 50 μόλις δύο φορές. Για τη νέα σχολική χρονιά εκτιμάται ότι οι μαθητές θα είναι περίπου 53, ενώ στα νήπια και προνήπια αναμένονται 16 παιδιά και στον παιδικό σταθμό ακόμη 11.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, οι εκπρόσωποι των κατοίκων υποστήριξαν ότι υπάρχει σαφής προοπτική διατήρησης του μαθητικού δυναμικού πάνω από τα 50 παιδιά τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, επισημάνθηκε ότι πρόκειται για χωριό περίπου 1.000 κατοίκων με πολύ καλές σχολικές εγκαταστάσεις.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε επίσης στα παιδιά οικογενειών αλλοδαπών που φοιτούν στα σχολεία της περιοχής. Όπως τονίστηκε, οι ιδιαίτερες εκπαιδευτικές και γλωσσικές ανάγκες αυτών των μαθητών καθιστούν ακόμη πιο δύσκολη τη συνένωση τάξεων και ενισχύουν την ανάγκη επαρκούς στελέχωσης.

Ήδη, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στη συνεδρίαση, είχαν συγκεντρωθεί περίπου 150 υπογραφές κατοίκων, με την προσπάθεια να συνεχίζεται.

Το μήνυμα των γονέων ήταν σαφές: «Όλα τα σχολεία πρέπει να είναι μία γροθιά», ώστε η αντίδραση να μην περιοριστεί σε ένα χωριό αλλά να αποτελέσει κοινή προσπάθεια για ολόκληρη την Αλμωπία.

Πρόταση για συνολικό σχέδιο για τα σχολεία της Αλμωπίας

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης τέθηκε επιτακτικά η ανάγκη ο Δήμος Αλμωπίας να αποκτήσει συνολική εικόνα για τη δυναμικότητα όλων των σχολικών μονάδων και να μη βρίσκεται κάθε φορά μπροστά σε τετελεσμένες αποφάσεις.

Έγινε λόγος για συνεργασία δημοτικής αρχής, διευθυντών σχολείων, συλλόγων γονέων και τοπικών κοινωνιών, προκειμένου να καταγραφούν ο μαθητικός πληθυσμός, οι προβλέψεις των επόμενων ετών και οι ιδιαίτερες ανάγκες κάθε περιοχής.

Στη συζήτηση επισημάνθηκε ακόμη η διαφορετική διάσταση ανάμεσα στην οργανικότητα και τη λειτουργικότητα των σχολικών μονάδων και εκφράστηκε η εκτίμηση ότι, ειδικά στην περίπτωση των Σαρακηνών, υπάρχουν ακόμη περιθώρια παρέμβασης προς την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση ώστε να εξεταστεί η δυνατότητα λειτουργίας δύο τμημάτων.

Η θέση της δημοτικής αρχής: «Θα το διεκδικήσουμε με όλες μας τις δυνάμεις»

Κλείνοντας τη συζήτηση, η δημοτική αρχή κατέστησε σαφές ότι θα σταθεί στο πλευρό των κατοίκων και των γονέων.

Όπως αναφέρθηκε, έχει ήδη ξεκινήσει η λογική μιας συνολικότερης καταγραφής της δυναμικότητας των σχολικών μονάδων και των γεννήσεων που ακολουθούν, ώστε ο Δήμος να μπορεί να προετοιμάζεται εγκαίρως για ανάλογες περιπτώσεις.

Παράλληλα, αποφασίστηκε να προχωρήσει η σύνταξη ψηφίσματος, σε συνεργασία με τις δύο τοπικές κοινωνίες, το οποίο θα αποτυπώνει τη θέση και τη διεκδίκηση της περιοχής και θα προωθηθεί προς τους αρμόδιους φορείς.

Η θέση που εκφράστηκε ήταν κατηγορηματική:

«Είμαστε μαζί. Θα το διεκδικήσουμε με όλες μας τις δυνάμεις».

Μάλιστα, τονίστηκε ότι η διεκδίκηση θα φτάσει «όσο χρειαστεί και όπου χρειαστεί», χωρίς περιορισμούς ως προς το επίπεδο στο οποίο θα πρέπει να γίνουν οι απαραίτητες παρεμβάσεις.

Το δημογραφικό πίσω από τη συζήτηση

Ίσως το σημαντικότερο πολιτικό συμπέρασμα της συνεδρίασης ήταν ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τη φετινή σχολική χρονιά.

Το δημογραφικό αναδείχθηκε ως το μεγάλο ζήτημα που θα επιστρέφει κάθε χρόνο εντονότερο. Όπως επισημάνθηκε, μπορεί σήμερα να υπάρχουν δυνατότητες ανατροπής ορισμένων αποφάσεων, όμως εάν συνεχιστεί η μείωση του πληθυσμού, κάποια στιγμή οι τοπικές κοινωνίες θα βρεθούν μπροστά σε πολύ δυσκολότερα δεδομένα.

Για τον λόγο αυτό ζητήθηκε να εγκαταλειφθούν και οι τοπικιστικές αντιπαραθέσεις για το ποιο σχολείο θα διατηρηθεί και ποιο θα συγχωνευθεί και να υπάρξει συνολικό σχέδιο για την εκπαίδευση και τη διατήρηση ζωντανών κοινοτήτων στην Αλμωπία.

«Να πάμε στη λογική των πράξεων», ήταν το μήνυμα που έκλεισε ουσιαστικά αυτή την ενότητα της συνεδρίασης, μαζί με τη δέσμευση ότι η προσπάθεια ανατροπής των αποφάσεων θα συνεχιστεί μέχρι τέλους.

Και τα τακτικά θέματα της συνεδρίασης

Μετά την εκτενή συζήτηση για τα σχολεία, το Δημοτικό Συμβούλιο πέρασε στην ημερήσια διάταξη. Προηγήθηκε έκτακτο θέμα που αφορούσε παραχώρηση δημοτικών εκτάσεων για τις ανάγκες ανόρυξης εφεδρικών υδρογεωτρήσεων στις Δημοτικές Κοινότητες Χρυσής και Σαρακηνών, καθώς η προηγούμενη λύση με ιδιωτικά οικόπεδα παρουσίασε προβλήματα. Το θέμα εγκρίθηκε.

Στη συνέχεια εγκρίθηκαν, μεταξύ άλλων, η αναμόρφωση του προϋπολογισμού και η τροποποίηση του τεχνικού προγράμματος, καθώς και θέματα που αφορούν το επιχειρησιακό πρόγραμμα του Δήμου. Το τέταρτο θέμα αποσύρθηκε προκειμένου να εξεταστεί από την υπηρεσία, ενώ εγκρίθηκαν επίσης η έναρξη διαδικασιών για πρόσληψη καλλιτεχνικού προσωπικού και η αύξηση των ωρών εργασίας τριών καθαριστριών σχολικών μονάδων.

Μια συνεδρίαση με το βλέμμα στα χωριά

Η συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Αλμωπίας ανέδειξε τελικά ένα ζήτημα πολύ μεγαλύτερο από τον αριθμό των οργανικών ή λειτουργικών θέσεων ενός σχολείου.

Για τις μικρές κοινότητες της Αλμωπίας, το σχολείο συνδέεται άμεσα με την παραμονή των νέων οικογενειών, την κοινωνική συνοχή και την προοπτική του χωριού. Και η παρουσία κατοίκων και γονέων στο Δημοτικό Συμβούλιο έστειλε ένα σαφές μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση: η μάχη για τα σχολεία είναι ταυτόχρονα μάχη για να παραμείνουν ζωντανά τα χωριά της Αλμωπίας.