Η σκληρή ιστορία πίσω από τη φράση «του έψησε το ψάρι στα χείλη»

Με έντονο το στοιχείο της πίστης και της θρησκευτικής ευλάβειας, οι άνθρωποι στο Βυζάντιο περνούσαν τη Σαρακοστή τηρώντας αυστηρή νηστεία και περιορίζοντας σημαντικά τη διατροφή τους. Τα γεύματά τους ήταν απλά και λιτά, αποτελούμενα κυρίως από μαρούλια με ξίδι, όσπρια όπως μαυρομάτικα φασόλια, κουκιά και θαλασσινά.

Στα μοναστήρια, η πειθαρχία ήταν ακόμη πιο αυστηρή. Παρ’ όλα αυτά, δεν έλειπαν οι μοναχοί που, αδυνατώντας να αντέξουν τη νηστεία, παραβίαζαν κρυφά τους κανόνες, καταναλώνοντας αβγά ή γάλα. Αν όμως γίνονταν αντιληπτοί, η αντίδραση ήταν άμεση: καταγγέλλονταν στο ηγουμενοσυμβούλιο και αντιμετώπιζαν βαριές τιμωρίες.

Σε μία χαρακτηριστική περίπτωση, ένας μοναχός με το όνομα Μεθόδιος εντοπίστηκε να τηγανίζει ψάρια μέσα σε μια σπηλιά κοντά στο μοναστήρι. Η πράξη του θεωρήθηκε ιδιαίτερα σοβαρή παράβαση. Το ηγουμενοσυμβούλιο αποφάσισε να του επιβάλει μια εξαιρετικά σκληρή τιμωρία: του γέμισαν το στόμα με αναμμένα κάρβουνα και πάνω τους τοποθέτησαν ένα ωμό ψάρι για να ψηθεί. Το περιστατικό καταγράφεται από τον Θεοφάνη.

Ο μοναχός δεν άντεξε τα βασανιστήρια και πέθανε λίγο αργότερα, υποφέροντας από αφόρητους πόνους. Από αυτή τη δραματική ιστορία, σύμφωνα με την παράδοση, προέκυψε και η φράση «Μου έψησε το ψάρι στα χείλη» ή «Του έψησε το ψάρι στα χείλη», που χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα για να περιγράψει μια κατάσταση έντονης πίεσης ή βασανισμού.