Ελλάδα Κύπρος Ιταλία «πέρασαν» την Mercosur, αποχή από Βέλγιο κατά Γαλλία, Πολωνία, Αυστρία, Ιρλανδία και Ουγγαρία

Με την ψήφο της Ιταλίας, παρά τις αρχικές αντιρρήσεις που είχε εκφράσει η κυβέρνηση για λογαριασμό των αγροτών της, κατέστη δυνατός ο σχηματισμός ειδικής πλειοψηφίας για την υπερψήφιση της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-Mercosur, την Παρασκευή 9 Ιανουαρίου 2026 στην επιτροπή των Μόνιμων Αντιπροσώπων των κρατών μελών της Ε.Ε. (COREPER II) του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Σημειώνεται πως η προεδρεύουσα του Συμβουλίου Κύπρος ψήφισε υπέρ καθώς και η Ελλάδα, ενώ καταψήφισαν η Γαλλία, η Πολωνία, η Ουγγαρία, η Ιρλανδία, η Αυστρία και το Βέλγιο απείχε.

Η ανακοίνωση της απόφασης

Σε σχετική ανακοίνωση, που δόθηκε στην δημοσιότητα στις 9 Ιανουαρίου από την Κυπριακή προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Ε.Ε., αναφέρονται τα εξής:

«ΕΕ-Mercosur: Το Συμβούλιο εγκρίνει την υπογραφή της συνολικής συμφωνίας εταιρικής σχέσης και εμπορίου

Το Συμβούλιο εξέδωσε σήμερα δύο αποφάσεις που εξουσιοδοτούν την υπογραφή της Συμφωνίας Εταιρικής Σχέσης ΕΕ-Mercosur (EU-Mercosur Partnership Agreement - EMPA) και της Ενδιάμεσης Εμπορικής Συμφωνίας (iTA) μεταξύ της ΕΕ και της Mercosur.

Μαζί, οι συμφωνίες αυτές σηματοδοτούν ένα σημαντικό ορόσημο στη μακροχρόνια σχέση της ΕΕ με τους εταίρους της Mercosur - Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη. Μόλις τεθούν σε ισχύ, θα θεσπίσουν ένα πλαίσιο για πολιτικό διάλογο, συνεργασία και εμπορικές σχέσεις στο πλαίσιο μιας εκσυγχρονισμένης και ολοκληρωμένης εταιρικής σχέσης .

Οι συμφωνίες θα απαιτούν την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προτού συναφθούν επίσημα από το Συμβούλιο. Θα απαιτηθεί επίσης η επικύρωσή τους από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ για να τεθεί σε ισχύ η EMPA

«Μετά από 25 και πλέον χρόνια, οι σημερινές αποφάσεις σηματοδοτούν ένα ιστορικό βήμα προς την ενίσχυση της στρατηγικής εταιρικής σχέσης της ΕΕ με τη Mercosur. Σε μια εποχή αυξανόμενης παγκόσμιας αβεβαιότητας, είναι απαραίτητο να ενισχύσουμε την πολιτική μας συνεργασία, να εμβαθύνουμε τους οικονομικούς μας δεσμούς και να τηρήσουμε την κοινή μας δέσμευση για βιώσιμη ανάπτυξη. Αυτές οι συμφωνίες θα δημιουργήσουν νέες ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις και των δύο πλευρών, διασφαλίζοντας παράλληλα ισχυρές διασφαλίσεις για τους πιο ευαίσθητους τομείς μας και ένα δίκαιο, βιώσιμο πλαίσιο για το εμπόριο.»

Συμφωνία εταιρικής σχέσης ΕΕ-Mercosur

Η Συμφωνία ΕΜPΑ συνδυάζει τον πολιτικό διάλογο, τη συνεργασία και την ολοκληρωμένη τομεακή δέσμευση σε ένα ενιαίο πλαίσιο. Περιλαμβάνει επίσης έναν πυλώνα εμπορίου και επενδύσεων, ο οποίος θα τεθεί πλήρως σε ισχύ μόλις ολοκληρωθεί και τεθεί σε ισχύ η συμφωνία.

Αυτές οι διατάξεις θα ενισχύσουν τη συνεργασία σε τομείς όπως η βιώσιμη ανάπτυξη, το περιβάλλον και η δράση για το κλίμα, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, τα ανθρώπινα δικαιώματα , η κινητικότητα, η καταπολέμηση της τρομοκρατίας και η διαχείριση κρίσεων. Οι διατάξεις για τον πολιτικό διάλογο θα προωθήσουν τον στενότερο συντονισμό σε παγκόσμιες προκλήσεις όπως η κλιματική αλλαγή, η διατήρηση της ειρήνης και η μετανάστευση. Το πλαίσιο αυτό θα διευκολύνει επίσης μια ισχυρή ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών σε θέματα που κυμαίνονται από τη διακυβέρνηση έως την τεχνολογική καινοτομία. Η EMPA ενισχύει επίσης τον συντονισμό ΕΕ-Mercosur σε πολυμερή φόρουμ και παρέχει δομημένες πλατφόρμες για τομεακό διάλογο.

Σύμφωνα με την απόφαση που ελήφθη σήμερα, η ΕΕ θα υπογράψει τη συμφωνία και θα εφαρμόσει μεγάλα μέρη των κεφαλαίων πολιτικής και συνεργασίας σε προσωρινή βάση, εν αναμονή της ολοκλήρωσης των διαδικασιών επικύρωσης.

Προσωρινή εμπορική συμφωνία

Η Ενδιάμεση Εμπορική Συμφωνία (iTA) αντικατοπτρίζει τον πυλώνα της ΕΜPΑ για την απελευθέρωση του εμπορίου και των επενδύσεων και θα λειτουργεί ως αυτόνομη συμφωνία μέχρι να τεθεί σε ισχύ η πλήρης ΕΜPΑ. Στόχος της είναι να αποφέρει τα οικονομικά οφέλη των διαπραγματευμένων εμπορικών δεσμεύσεων το συντομότερο δυνατό.

Η συμφωνία προσφέρει δασμολογικές μειώσεις και ανοίγει την πρόσβαση σε νέες αγορές για ένα ευρύ φάσμα αγαθών και υπηρεσιών. Βασικοί τομείς όπως η γεωργία, η αυτοκινητοβιομηχανία, τα φαρμακευτικά προϊόντα και τα χημικά θα επωφεληθούν από βελτιωμένους εμπορικούς όρους. Επιπλέον, περιλαμβάνει διατάξεις για τη διευκόλυνση των επενδύσεων και την άρση των εμποδίων στο διασυνοριακό εμπόριο υπηρεσιών , ιδίως στις ψηφιακές και χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Οι διατάξεις για τις δημόσιες συμβάσεις θα επιτρέψουν στις εταιρείες της ΕΕ να έχουν πρόσβαση σε διαδικασίες δημόσιων διαγωνισμών στις χώρες της Mercosur.

Η iTA εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ και ως εκ τούτου δεν απαιτεί επικύρωση από τα μεμονωμένα κράτη μέλη της ΕΕ. Θα παύσει να ισχύει μόλις τεθεί σε ισχύ η EMPA.

Διμερείς διασφαλίσεις

Ενόψει της εν εξελίξει νομοθετικής διαδικασίας για έναν ειδικό κανονισμό διασφαλίσεων της Mercosur, η απόφαση του Συμβουλίου εισάγει ειδικές ρυθμίσεις που διασφαλίζουν ότι η ΕΕ μπορεί να αντιμετωπίσει ταχέως τις διαταραχές της αγοράς που προκύπτουν από τις εισαγωγές ευαίσθητων γεωργικών προϊόντων.

Μέχρι την επίσημη έγκριση του μόνιμου νομοθετικού πλαισίου μετά από διαπραγματεύσεις μεταξύ του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Επιτροπή θα έχει την εξουσία να εφαρμόζει διμερή μέτρα διασφάλισης στο πλαίσιο της iTA για τα γεωργικά προϊόντα και θα ισχύουν ενισχυμένες απαιτήσεις παρακολούθησης για τα προϊόντα που υπόκεινται σε δασμολογικές ποσοστώσεις. Τα κράτη μέλη μπορούν να ζητήσουν από την Επιτροπή να κινήσει έρευνες διασφάλισης και η Επιτροπή θα υποχρεούται να ενημερώνει το Συμβούλιο πλήρως και έγκαιρα για κάθε προβλεπόμενο μέτρο διασφάλισης.

Αυτές οι προσωρινές ρυθμίσεις διασφαλίζουν υψηλό επίπεδο προστασίας για τους αγρότες και τους αγροδιατροφικούς τομείς της ΕΕ κατά τη μεταβατική περίοδο.

Επόμενα βήματα

Μετά τις σημερινές αποφάσεις, η ΕΕ και οι εταίροι της στη Mercosur θα προχωρήσουν στην υπογραφή των συμφωνιών. Πριν από την επίσημη σύναψη των συμφωνιών, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα πρέπει να δώσει την έγκρισή του.

Η Συμφωνία ΕΜPΑ θα τεθεί πλήρως σε ισχύ μόλις όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ και τα μέρη της Mercosur ολοκληρώσουν την επικύρωσή της. Η iTA θα παραμείνει σε ισχύ μέχρι να αντικατασταθεί από την έναρξη ισχύος της πλήρους συμφωνίας εταιρικής σχέσης».

Η κυβέρνηση τα «φορτώνει» στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ του 2019

Ακολουθεί άτυπο ενημερωτικό σημείωμα που διένειμε στους δημοσιογράφους το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων την Παρασκευή 9 Ιανουαρίου 2026:

Ενημερωτικό για τη συμφωνία Ε.Ε - Mercosur

Προστασία ελληνικών προϊόντων, ευκαιρίες για νέες εξαγωγές, δικλείδες υπέρ των παραγωγών και ασφάλεια στην ποιότητα των τροφίμων.

Το πολιτικό πλαίσιο της συμφωνίας υπήρχε επί Σύριζα το 2019,η υποκριτική στάση της αντιπολίτευσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Η συμφωνία Ε.Ε.-Mercosur δημιουργεί νέες ευκαιρίες για τις ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις σε όλους τους τομείς, προστατεύει από τις «απομιμήσεις» 21 εγχώρια αγροτικά προϊόντα με γεωγραφική ένδειξη ενώ θέτει ισχυρές δικλείδες ασφαλείας υπέρ των παραγωγών σε περιπτώσεις αιφνίδιας αύξησης εισαγωγών.

Η θετική ψήφος της Ελλάδας έλαβε υπόψη όλα αυτά τα στοιχεία που διασφαλίζουν τους Ελληνες αγρότες και δίνουν νέες προοπτικές για τα προϊόντα μας ενώ η συμφωνία θα περνούσε ανεξάρτητα από την στάση της χώρας μας καθώς απαιτούσε ειδική πλειοψηφία, η οποία ήδη είχε επιτευχθεί από τα υπόλοιπα κράτη μέλη.

Αλλωστε, το πλαίσιο για τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur υπήρχε ήδη από το 2019, επί κυβέρνησης Σύριζα, που πανηγύριζε μάλιστα σχετικά.

Επιπλέον, την Τρίτη 16 Δεκεμβρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπερψήφισε δέσμη μέτρων για να διασφαλιστεί ότι η εμπορική συμφωνία Mercosur συνοδεύεται από αποτελεσματικούς μηχανισμούς προστασίας για τους πλέον ευαίσθητους γεωργικούς τομείς της Ένωσης.

Είναι ενδεικτικό ότι τα μέτρα προστασίας των αγροτών ψηφίστηκαν από ευρύτατη πλειοψηφία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (421 υπέρ έναντι 161 κατά). Υπέρ, ψήφισαν όλες οι πολιτικές ομάδες (Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, Σοσιαλιστές, Φιλελεύθεροι, Πράσινοι, Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές) εκτός από την Αριστερά και τους Πατριώτες (η παράταξη των Λεπέν- Ορμπαν) που ψήφισαν κατά.

Από τους Έλληνες ευρωβουλευτές τα μέτρα προστασίας ψήφισαν οι ευρωβουλευτές της ΝΔ ενώ οι υπόλοιποι Έλληνες ευρωβουλευτές ψήφισαν κατά, για καθαρά λαϊκίστικους λόγους.

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι Ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ είναι οι μόνοι από την ομάδα των Σοσιαλιστών που δεν ψήφισαν. Δηλαδή οι σοσιαλιστές συνάδελφοί τους από την Ισπανία, τη Γαλλία, τη Ρουμανία, την Ιταλία, την Πολωνία, χώρες με ισχυρή αγροτική παραγωγή που είναι ευρύτατα εκτεθειμένες στον ανταγωνισμό, δεν ενδιαφέρονται για τους αγρότες και οι μόνοι που ενδιαφέρονται ήταν οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ;

Επίσης, η ομάδα τουECR στο οποίο ανήκουν οι ευρωβουλευτές του κ. Βελόπουλου τάχθηκε υπέρ κι επιχειρηματολόγησε μάλιστα υπέρ της Συμφωνίας και των μέτρων.

Σημειώνουμε ότι οι ελληνικές εξαγωγές γεωργικών προϊόντων διατροφής στη Mercosur είναι μικρές, ανέρχονται μόλις σε 34,3 εκατομμύρια ευρώ και με τη συμφωνία μπορούν να αυξηθούν σημαντικά καθώς τα προϊόντα μας θα μπουν σε νέα αγορά 270 εκατομμυρίων πολιτών σε Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη κλπ.

Προστασία των προϊόντων

Η συμφωνία προστατεύει από απομιμήσεις 344 διακριτά προϊόντα τροφίμων και ποτών συνολικά στην Ε.Ε, από τα οποία τα 21 είναι ελληνικά. Συγκεκριμένα, μεταξύ άλλων, προστατεύονται προϊόντα όπως η φέτα, το ελαιόλαδο και η ελιά Καλαμάτας, Κορινθιακή σταφίδα, κρόκος Κοζάνης, μανούρι, κεφαλογραβιέρα, μαστίχα Χίου, ελαιόλαδο Σητείας και Λυγουριού, κρασί Μαντινείας, Νάουσας, Νεμέας, Σαντορίνης, Σάμου, Αμύνταιου, η ρετσίνα, το τσίπουρο κλπ.

Η προστασία αυτή θα βοηθήσει στην πώληση περισσότερων ελληνικών προϊόντων και σε υψηλότερες τιμές, καθώς η τιμή πώλησης των προϊόντων που προστατεύονται από Γεωγραφική Ένδειξη είναι 2 και 3 φορές υψηλότερη από αυτή των κανονικών προϊόντων.

Ρήτρες και δικλείδες ασφαλείας

Σε περίπτωση διαταραχών της αγοράς θα ληφθούν σημαντικά μέτρα για την προστασία των συμφερόντων των Ελλήνων αγροτών.

Συγκεκριμένα, η συμφωνία περιλαμβάνει ρήτρα διασφάλισης για την προστασία των αγροτών της ΕΕ από οποιαδήποτε αιφνίδια αύξηση των εισαγωγών. Αυτή είναι η πρώτη φορά που ένα τέτοιο μέτρο περιλαμβάνεται σε συμφωνία της ΕΕ, ακόμη και για προϊόντα που ήδη υπόκεινται σε ποσόστωση.

Επιπλέον, θα τεθεί μέγιστο όριο (ποσόστωση) στην ποσότητα των αγροδιατροφικών προϊόντων που εισάγονται από τη Mercosur και επωφελούνται από χαμηλότερους δασμούς για βοδινό κρέας, χοιρινό και πουλερικά.

Σε ο,τι αφορά την ασφάλεια των τροφίμων, τα υψηλά πρότυπα της ΕΕ που προστατεύουν τους πολίτες της ΕΕ δεν θα τεθούν σε κίνδυνο με κανέναν τρόπο: Ολα τα προϊόντα της Mercosur πρέπει να συμμορφώνονται με τους αυστηρούς κανονισμούς της ΕΕ για την ασφάλεια τροφίμων.

Τα μέτρα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Ανταποκρινόμενοι στις ανησυχίες των Ελλήνων και Ευρωπαίων γεωργών σχετικά με τον δυνητικό αντίκτυπο της συμφωνίας στις γεωργικές αγορές, θεσπίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σαφείς διαδικασίες, αυστηρά χρονοδιαγράμματα, αντικειμενικά κριτήρια και ένα ισχυρό επιχειρησιακό πλαίσιο που διασφαλίζουν τη σταθερότητα της αγοράς και παρέχουν αξιόπιστη προστασία από αιφνίδιες διαταραχές.

Τα μέτρα προστασίας των παραγωγών που ψηφίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι τα εξής:

-Υποχρέωση αμοιβαιότητας, που σημαίνει ότι τα εισαγόμενα προϊόντα πρέπει να πληρούν τα ευρωπαϊκά περιβαλλοντικά, υγειονομικά και φυτό-υγειονομικά πρότυπα προκειμένου να εισαχθούν στην Ε.Ε. Ήδη η Ε.Ε. προχωράει σε πλήρη αναμόρφωση των Τελωνείων ώστε να γίνεται πιο αυστηρός έλεγχος για το τι εισάγεται στην Ευρώπη.

-Ψηφίστηκε ισχυρή νομική προστασίας όλων των προϊόντων με Γεωγραφική Ένδειξη, όπως η φέτα. Κρασιά όπως η Σαντορίνη, η Νεμέα, η Νάουσα και αποστάγματα (Ούζο, Τσίπουρο) παύουν να είναι «γενικές ονομασίες» και αποκτούν νομική θωράκιση. Η Συμφωνία προβλέπει την μείωση ή κατάργηση των υψηλών δασμών σε προϊόντα που πλέον γίνονται πιο ανταγωνιστικά σε μεγάλες αγορές

-Υπάρχει κατάλογος 14 ευαίσθητων για την Ε.Ε. προϊόντων αγροδιατροφικών προϊόντων (εσπεριδοειδή, ελαιόλαδο, τυριά, ακτινίδια, ροδάκινα, αυγά, κρέας, ρύζι, μέλι μεταξύ αυτών) στα οποία προβλέπεται ειδική προστασία. Οι παραγωγοί θα προστατεύονται από αθέμιτο ανταγωνισμό, διαταραχές της αγοράς και αιφνίδιες αυξήσεις των εισαγωγών, μέσω ποσοστώσεων και ελέγχων. Συγκεκριμένα, προβλέπονται μηχανισμοί διασφάλισης, εάν διαπιστωθεί αύξηση του όγκου των εισαγωγών άνω του 5% ετησίως ή μείωση άνω του 5% ετησίως της μέσης τιμής εισαγωγής ενός δεδομένου προϊόντος. Τέτοιοι μηχανισμοί είναι η επαναφορά των δασμών και ο περιορισμός ή η αναστολή των εισαγωγών.

Σημειώνουμε επίσης ότι όπως ανακοίνωσε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κινητοποιούνται άμεσα πόροι 45 δισ. ευρώ προς τον πρωτογενή τομέα, στο πλαίσιο του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου. Πρόκειται, όπως χαρακτηριστικά έχει αναφέρει ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης για ένα ουσιαστικό βήμα στήριξης των Ελλήνων και Ευρωπαίων αγροτών. Για μια πρόταση που δείχνει ότι η φωνή της Ελλάδας στην Ευρώπη ακούγεται πιο δυνατά και πιο καθαρά.

Ώθηση και στις εξαγωγές υπηρεσιών

Η Ελλάδα και οι χώρες της Mercosur εξάγουν πολλές υπηρεσίες η μία στην άλλη.Οι ελληνικές εξαγωγές υπηρεσιών προς τη Mercosur ανέρχονται σε 1,6 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Το 2023, οι κύριες εξαγωγές υπηρεσιών περιελάμβαναν: μεταφορές: 1,5 δισ. ευρώ, τουρισμό 67 εκατομμύρια ευρώ και πολιτισμό 2 εκατ. ευρώ

Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur θα διευρύνει περαιτέρω την αγορά υπηρεσιών της Mercosur σε τομείς όπως Χρηματοοικονομικές και ταχυδρομικές υπηρεσίες, ταχυμεταφορές, τηλεπικοινωνίες, μεταφορές, ψηφιακό εμπόριο και περιβάλλον

Το 97% όλων των Ελλήνων εξαγωγέων είναι μικρές εταιρείες. Αυτές οι εταιρείες συχνά δυσκολεύονται να εξάγουν εκτός ΕΕ, καθώς αυτό συνεπάγεται επιπλέον κόστος και διοικητικές διαδικασίες.

Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur θα το αλλάξει αυτό προσφέροντας περισσότερες ευκαιρίες για τις μικρές επιχειρήσεις καθώς μεταξύ άλλων θα μειώσει το κόστος καταργώντας τους δασμούς και απλοποιώντας τις τελωνειακές διαδικασίες ενώ θα ελαφρύνει το διοικητικό βάρος διευκολύνοντας την πιστοποίηση προϊόντων για τοπικές πωλήσεις.

agro24.gr