Ημερίδα ΤΑΥΦΕ στην 90η ΔΕΘ: Νομικός «οδηγός» για τα εκ μετατροπής Αλληλοβοηθητικά Ταμεία

Σε νομικό «οδηγό» για το χαρακτήρα των εκ μετατροπής Αλληλοβοηθητικών Ταμείων, ξεκαθαρίζοντας με επιστημονική τεκμηρίωση την αδιαμφισβήτητη υπαγωγή τους στον πρώτο πυλώνα της δημόσιας υποχρεωτικής Κοινωνικής Ασφάλισης, εξελίχθηκε η ημερίδα που οργάνωσε το Ταμείο Αλληλοβοήθειας Υπαλλήλων Φαρμακευτικών Εργασιών (ΤΑΥΦΕ), την Πέμπτη, 10 Σεπτεμβρίου 2026, στο χώρο της 90^ης ΔΕΘ.

Στην ημερίδα, η οποία άνοιξε με χαιρετισμό της υφυπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Άννας Ευθυμίου, ο ομ. καθηγητής Δικαίου Κοινωνικής Ασφάλισης της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ και συντονιστής της Μονάδας Κοινωνικής Ασφάλισης του Ερευνητικού Εργαστηρίου Κοινωνικής Διοίκησης (ΕΕΚΔ) του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής (ΠαΔΑ), Άγγελος Στεργίου και ο νομικός, Νικόλαος Παπαδόπουλος, Εμπειρογνώμονας Κοινωνικού Δικαίου και μέλος της Μονάδας Κοινωνικής Ασφάλισης του ΕΕΚΔ του ΠαΔΑ, ανέδειξαν όλες τις νομικές πτυχές του ζητήματος, ξεκαθαρίζοντας με τον πλέον τεκμηριωμένο τρόπο το χαρακτήρα και τη φύση των εκ μετατροπής Αλληλοβοηθητικών Ταμείων.

Αντίστοιχα, ο Γεράσιμος Κονιδάρης, Σύμβουλος Διοίκησης & Επικοινωνίας του ΤΑΥΦΕ, έχοντας παρουσία δεκαετιών από θέσεις ευθύνης στην Κοινωνική Ασφάλιση, αφού έχει διατελέσει -μεταξύ άλλων- Πρόεδρος του ΤΕΑΥΦΕ ΝΠΔΔ, Αντιπρόεδρος-Υποδιοικητής του ΤΑΠΙΤ ΝΠΔΔ και Εντεταλμένος Διευθύνων Σύμβουλος του ΤΕΑΥΦΕ ΝΠΙΔ, έθεσε το ζήτημα στην πραγματική κοινωνική και πολιτική του βάση, στέλνοντας πολλαπλά μηνύματα με πολλούς αποδέκτες.

Αξίζει να σημειωθεί ότι αφορμή για την υλοποίηση της σημαντικής αυτής ημερίδας αποτέλεσε η πρόσφατη κυκλοφορία από τις εκδόσεις Σάκκουλα της επιστημονικής επιθεώρησης «Δημοσιεύματα Δικαίου Κοινωνικής Ασφάλισης», της οποίας τη διεύθυνση έχει ο κ. Στεργίου και την επιμέλεια ο καθηγητής του ΠαΔΑ, Γαβριήλ Αμίτσης, η οποία είναι αφιερωμένη στα ζητήματα ρύθμισης των “εκ μετατροπής” Αλληλοβοηθητικών Ταμείων με το νόμο 5078/2023» και είναι επικεντρωμένη στην περίπτωση του ΤΑΥΦΕ, ενώ ο πρόλογος της έκδοσης είναι του Γεράσιμου Κονιδάρη.

Στον χαιρετισμό της η υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Άννα Ευθυμίου, αναφερόμενη στο νόμο 5078/2023 σημείωσε ότι «η αξία μιας νομοθετικής παρέμβασης δεν κρίνεται μόνο κατά την ψήφισή της, αλλά κυρίως και κυρίαρχα κρίνεται στην εφαρμογή της. Στο κατά πόσο απαντά σε πραγματικά προβλήματα, δημιουργεί ασφάλεια δικαίου και τελικά υπηρετεί αποτελεσματικά τους ασφαλισμένους».

Η κ. Ευθυμίου επισήμανε ότι «ο διάλογος με τους φορείς δεν αποτελεί μία τυπική διαδικασία, αλλά είναι απαραίτητη προϋπόθεση για καλύτερες και ανθεκτικότερες λύσεις», επισημαίνοντας ότι αποτέλεσμα του διαλόγου είναι η ψήφιση του νόμου 5316/2026, τον Ιούλιο του 2026, με τον οποίο -όπως είπε η κ. Ευθυμίου- «δίνεται η δυνατότητα στα Αλληλοβοηθητικά Ταμεία, στα οποία εντάσσεται και το ΤΑΥΦΕ, να διατηρήσουν την υποχρεωτικότητά τους».

Και κατέληξε λέγοντας ότι «επειδή έχετε καταθέσει και το αίτημα για την διατήρηση της υποχρεωτικότητάς σας, αυτός ο διάλογος είναι κρίσιμος για εμάς, όπως και τα αποτελέσματα της ημερίδας σας και το βιβλίο το οποίο έχετε εκδώσει».

Το ΤΑΥΦΕ άνοιξε δρόμους

Ο κ. Στεργίου περιέγραψε αναλυτικά την τακτική που ακολούθησε το ΤΑΥΦΕ μετά την ψήφιση του νόμου 5078/2023 που προέβλεπε την άρση της υποχρεωτικότητας, τονίζοντας ότι ήταν μια θεσμική προσπάθεια με ουσιαστικά επιχειρήματα και δημοκρατικό διάλογο. Η εναντίωση στο άρθρο 98 του νόμου 5078/2023, σημείωσε ο κ. Στεργίου, στηρίχτηκε στην πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας και πρόσθεσε ότι το ΤΑΥΦΕ με όσα έκανε «άνοιξε το δρόμο στα συνδικάτα και τα κοινωνικά κινήματα που ασχολούνται με την Κοινωνική Ασφάλιση».

Χαρακτήρισε την υποχρεωτικότητα «παρεξηγημένη έννοια», λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «δεν είναι καταναγκασμός, αλλά είναι ριζωμένη σε βαθιές συναινέσεις και εκφεύγει των απλών πλειοψηφιών». Αναφερόμενος στο ΤΑΥΦΕ ο κ. Στεργίου τόνισε ότι η μακρά του πορεία και το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει την λειτουργία του καταδεικνύουν ότι ανήκει στον πρώτο πυλώνα της δημόσιας υποχρεωτικής Κοινωνικής Ασφάλισης».

«Για το νομοθέτη -κατέληξε ο κ. Στεργίου- «η τροποποίηση που έγινε με το νόμο 5316/2026 ήταν μονόδρομος. Το ΤΑΥΦΕ δεν μπορεί να γίνει Ταμείο Προαιρετικής Ασφάλισης», είπε και τόνισε με έμφαση ότι η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας είναι τόσο κάθετη, που το ΤΑΥΦΕ σίγουρα θα δικαιωνόταν σε μία ενδεχόμενη δίκη».

Ο Δρ Νικόλαος Παπαδόπουλος, αναφέρθηκε διεξοδικά στο γεγονός ότι ο νόμος 5078/2023 παραβιάζει τις υποχρεώσεις της χώρας απέναντι σε διεθνείς οργανισμούς και είναι κόντρα στο ευρωπαϊκό κεκτημένο, σημειώνοντας «το διεθνές κοινωνικοασφαλιστικό κεκτημένο», «δεν απαγορεύει μεταρρυθμίσεις», αλλά «θέτει συγκεκριμένα όρια τόσο σε νομοπαρασκευαστικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο εφαρμογής της νομοθεσίας:

• Όρια στην αποσύνδεση από την υποχρεωτικότητα, η οποία αποτελεί προϋπόθεση καθολικότητας και αλληλεγγύης.

• Όρια στη μεταβολή του καθεστώτος όταν διακυβεύονται θεμελιωμένες προσδοκίες και η εμπιστοσύνη των ασφαλισμένων.

• Όρια στη φορολογική απομείωση όταν η επάρκεια της προστασίας περιορίζεται ή όταν δημιουργούνται ανισότητες χωρίς κοινωνικοασφαλιστικό έρεισμα.

• Και, τελικά, όρια στην οπισθοδρόμηση της κοινωνικής προστασίας.

«Η συμμόρφωση με το διεθνές κοινωνικό δίκαιο δεν είναι τυπική υποχρέωση. Είναι δείκτης κράτους δικαίου, δείκτης θεσμικής συνέπειας και -τελικά- δείκτης κοινωνικής εμπιστοσύνης», κατέληξε ο κ. Παπαδόπουλος.

Ευκαιρία θεσμικής αποκατάστασης

Ο Γεράσιμος Κονιδάρης από την πλευρά του σημείωσε ότι «οφείλω να μιλήσω καθαρά για τη δημιουργία, τη θεσμική ταυτότητα και το μέλλον του ΤΑΥΦΕ και του ΤΕΑΥΦΕ. Δικαιολογημένα αναφέρομαι και στο ΤΕΑΥΦΕ ΝΠΙΔ», είπε. «Τα δύο Ταμεία έχουν κοινή καταγωγή, υπηρετούν τους εργαζομένους του ίδιου ευρύτερου κλάδου και αποτέλεσαν τη διπλή θεσμική απάντηση της επικουρικής ασφάλισης και της εφάπαξ παροχής μέσα στην κρίση. Υπήρξα ο θεσμικός εισηγητής που συνέλαβε και υπηρέτησε το όραμα της αυτοτελούς προστασίας των ανθρώπων του φαρμάκου, με κοινωνικά κριτήρια και όρους βιωσιμότητας».

Στέλνοντας μηνύματα σε πολλαπλούς αποδέκτες, ο κ. Κονιδάρης τόνισε αναφερόμενος στο ΤΕΑΥΦΕ και το ΤΑΥΦΕ ότι «η αυτοτέλεια των Ταμείων προσδίδει στις σημερινές διοικήσεις και οργανώσεις θεσμική υπεραξία και κοινωνική ευθύνη· δεν είναι μέσο τακτοποίησης, αλλά εντολή υπηρεσίας και λογοδοσίας. Όποιος δεν τιμά την ιστορική καταγωγή ενός θεσμού χάνει τη νομιμοποίηση να τον εκπροσωπεί και καθιστά αναγκαία την εποπτική παρέμβαση της Πολιτείας. Όποιος δεν σέβεται το παρελθόν του είναι καταδικασμένος να χαθεί στην αδυναμία διαχείρισης του παρόντος και στην άγνοια να προβλέψει το μέλλον».

Αναφερόμενος στη μετατροπή του ΤΕΑΥΦΕ και του ΤΑΥΦΕ σε ΝΠΙΔ, τόνισε πως «αν τότε δεν αναλάμβανα προσωπικά το ρίσκο, οι δύο κλάδοι θα είχαν ακολουθήσει την πορεία των διαδοχικών συγχωνεύσεων και σήμερα θα είχαν ενσωματωθεί πλήρως στον e-ΕΦΚΑ. Δεν θα υπήρχαν ως αυτοτελή Ταμεία», είπε και συνέχισε: «η αλλαγή του νομικού μανδύα δεν αλλοίωσε την κοινωνικοασφαλιστική αποστολή των Ταμείων. Το ΤΑΥΦΕ και το ΤΕΑΥΦΕ διατήρησαν την υποχρεωτικότητα, τα δικαιώματα και τον κοινωνικό σκοπό τους. Είναι ΝΠΙΔ στην οργάνωση, αλλά φορείς του πρώτου πυλώνα ως προς την ασφάλιση και τις παροχές, υπό κρατικό έλεγχο».

Αναφερόμενος στο νόμο 5078/2023, ο κ. Κονιδάρης σημείωσε πως «η νομική φύση, η βιωσιμότητα και η κοινωνική αποστολή του ΤΑΥΦΕ συνδέονται με την υποχρεωτική ασφάλιση, την κρατική εποπτεία και την κοινωνική αυτοδιαχείριση. Ο ν. 5078/2023 έθεσε αυτή τη συνέχεια σε αμφισβήτηση. Το άρθρο 42 του ν. 5316/2026 δεν αποτελεί απλώς μία τεχνική νομοθετική διόρθωση. Άνοιξε συγκεκριμένη θεσμική και νόμιμη οδό, ώστε τα Αλληλοβοηθητικά Ταμεία να τεκμηριώσουν τη διατήρηση της υποχρεωτικότητας της ασφάλισής τους. Για το ΤΑΥΦΕ, το άρθρο 42 είναι ευκαιρία θεσμικής αποκατάστασης. Για την Πολιτεία, είναι δοκιμασία συνέπειας, ασφάλειας δικαίου και εμπιστοσύνης. Η κρίση δεν μπορεί να είναι τυπική. Οφείλει να συνεκτιμήσει την ιστορική καταγωγή, την κοινωνικοασφαλιστική αποστολή, τη βιωσιμότητα, τη διοικητική επάρκεια και τα αποτελέσματα κάθε Ταμείου. Η απόφαση θα αφορά όχι μόνο το ΤΑΥΦΕ, αλλά και την αξιοπιστία της κοινωνικής αυτοδιαχείρισης ως επιλογής του οργανωμένου κράτους» κατέληξε χαρακτηριστικά ο κ. Κονιδάρης.

Ο Πρόεδρος του ΤΑΥΦΕ, Σπύρος Κουκάκης, καλωσορίζοντας τους προσκεκλημένους στην ημερίδα ανέφερε ότι «η πρόσφατη ψήφιση του νόμου 5316, τον περασμένο Ιούλιο, τροποποιεί τον προηγούμενο νόμο και «ανάβει» ουσιαστικά το «πράσινο φως» για τη συνέχιση της δυναμικής πορείας του Ταμείου Αλληλοβοηθείας Υπαλλήλων Φαρμακευτικών Εργασιών, προς όφελος των δεκάδων χιλιάδων ασφαλισμένων σε όλη την Ελλάδα και ουσιαστικά «ανοίγει το δρόμο» για τη συνέχιση της υποχρεωτικότητας της ασφάλισης στον ΤΑΥΦΕ, διατηρώντας το όπως ήταν από την αρχή, στον πρώτο πυλώνα της Κοινωνικής Ασφάλισης».

Ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα είχε ο χαιρετισμός του Πέτρου Παππά, βουλευτή Κιλκίς του ΠΑΣΟΚ–Κινήματος Αλλαγής, ο οποίος υπογράμμισε ότι η Κοινωνική Ασφάλιση αποτελεί θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα και εξέφρασε με σαφήνεια τη στήριξή του στη διατήρηση της υποχρεωτικότητας, στον κοινωνικό και αυτοδιαχειριζόμενο χαρακτήρα του ΤΑΥΦΕ και στην προστασία της περιουσίας και των δικαιωμάτων των ασφαλισμένων. Τόνισε, μάλιστα, ότι η στήριξη αυτή πρέπει να εκφράζεται θεσμικά, πολιτικά και κοινοβουλευτικά έως την οριστική επίλυση του ζητήματος.

Ο Σταύρος Λαμπρακίδης, μέλος της Διοίκησης της ΠΟΣΙΕΦ-ΣΦΕ, επισήμανε ότι κάθε θεσμική μεταβολή πρέπει να έχει στο επίκεντρο τον ασφαλισμένο και να στηρίζεται στον κοινωνικό διάλογο, την τεκμηρίωση, τη διαφάνεια και την ισότιμη συμμετοχή των εργαζομένων, ενώ η διατήρηση της υποχρεωτικότητας αποτελεί μονόδρομο για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των ασφαλισμένων.

Ο Θεόφιλος Καρδόπουλος, Γραμματέας της Ελεγκτικής Επιτροπής του ΤΑΥΦΕ, ανέδειξε ως βασικές προϋποθέσεις της επόμενης ημέρας τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τον ουσιαστικό, ανεξάρτητο έλεγχο, χαρακτηρίζοντας τον έλεγχο εγγύηση χρηστής διοίκησης και θεσμική ασπίδα για τα διοικητικά όργανα και τους ασφαλισμένους και παράλληλα ότι η υποχρεωτικότητα αποτελεί την εγγύηση για τη βιωσιμότητα του Ταμείου.

Λόγω του ασφυκτικού χρονικού πλαισίου λειτουργίας της αίθουσας και των ταυτόχρονων υποχρεώσεων εκπροσώπων άλλων θεσμικών και κοινωνικών φορέων σε παράλληλες, προγραμματισμένες εκδηλώσεις της 90ής ΔΕΘ, δεν κατέστη δυνατή η παρουσία και παρέμβαση περισσότερων εκπροσώπων. Η ημερίδα, ωστόσο, ανέδειξε το ευρύτερο θεσμικό και κοινωνικό ενδιαφέρον που συγκεντρώνει η οριστική ρύθμιση του μέλλοντος του ΤΑΥΦΕ.

Ολόκληρη την Ημερίδα μπορείτε να παρακολουθήσετε στον ακόλουθο σύνδεσμο:

https://youtu.be/DW-Q6PmjDjw

Γραμματεία Τύπου & Επικοινωνιών