Επίδομα γάμου: Η «γκρίζα ζώνη» που δημιουργεί εργαζόμενους δύο ταχυτήτων

Κείμενο: Θανάσης Παπαδής

Δύο εργαζόμενοι με την ίδια προϋπηρεσία, τον ίδιο μισθό και την ίδια ακριβώς θέση εργασίας μπορεί να βλέπουν στο τέλος κάθε μήνα διαφορετικό ποσό στον τραπεζικό τους λογαριασμό. Ο ένας λαμβάνει προσαύξηση 10% λόγω γάμου, ενώ ο άλλος όχι. Και αυτό όχι επειδή διαφέρουν τα προσόντα ή η οικογενειακή τους κατάσταση, αλλά επειδή εργάζονται σε διαφορετικό εργοδότη.

Πρόκειται για μία από τις πιο αμφιλεγόμενες εκκρεμότητες της εργατικής νομοθεσίας, η οποία εξακολουθεί να προκαλεί σύγχυση τόσο στους εργαζόμενους όσο και στις επιχειρήσεις. Παρά τις αλλεπάλληλες αλλαγές που έχουν γίνει στο εργασιακό δίκαιο τα τελευταία χρόνια, το επίδομα γάμου παραμένει σε μια ιδιότυπη «γκρίζα ζώνη», με αποτέλεσμα η εφαρμογή του να μην είναι ενιαία στην αγορά εργασίας.

Η αφετηρία της ασάφειας βρίσκεται στις αλλαγές που θεσπίστηκαν την περίοδο των μνημονίων. Από το 2012 ο κατώτατος μισθός δεν καθορίζεται πλέον μέσω της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, αλλά με νόμο. Ωστόσο, οι θεσμικοί όροι της σύμβασης, στους οποίους περιλαμβάνεται και το επίδομα γάμου, παρέμειναν σε ισχύ, χωρίς όμως να αποσαφηνιστεί πλήρως η έκταση της εφαρμογής τους.

Εργατολόγοι επισημαίνουν ότι το επίδομα εξακολουθεί να αποτελεί θεσμικό όρο της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης

Έτσι, στην πράξη επικρατούν διαφορετικές ερμηνείες. Εργατολόγοι επισημαίνουν ότι το επίδομα εξακολουθεί να αποτελεί θεσμικό όρο της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης, ωστόσο η υποχρέωση καταβολής του συνδέεται με το αν ο εργοδότης δεσμεύεται από αυτή ή από άλλη κλαδική ή επιχειρησιακή συλλογική σύμβαση που προβλέπει ρητά τη συγκεκριμένη παροχή. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να υπάρχουν επιχειρήσεις που συνεχίζουν να το καταβάλλουν κανονικά και άλλες που θεωρούν ότι δεν έχουν τέτοια υποχρέωση.

Η εικόνα αυτή δημιουργεί εργαζόμενους δύο ταχυτήτων. Σε αρκετούς κλάδους το επίδομα καταβάλλεται κανονικά, ενώ σε άλλους απουσιάζει πλήρως. Για έναν εργαζόμενο που αμείβεται με τον σημερινό κατώτατο μισθό των 920 ευρώ, η διαφορά αντιστοιχεί σε περίπου 92 ευρώ μικτά τον μήνα ή περισσότερα από 1.100 ευρώ σε ετήσια βάση, ποσό που μόνο αμελητέο δεν μπορεί να χαρακτηριστεί.

Σήμερα, επίδομα γάμου εξακολουθούν να λαμβάνουν εργαζόμενοι που καλύπτονται από συλλογικές συμβάσεις οι οποίες το προβλέπουν, καθώς και όσοι απασχολούνται σε επιχειρήσεις που δεσμεύονται από την Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας ή διαθέτουν ατομικές συμβάσεις στις οποίες το επίδομα έχει ενσωματωθεί ως όρος αμοιβής. Αντίθετα, χιλιάδες εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα δεν λαμβάνουν καμία προσαύξηση, παρότι είναι έγγαμοι.

Το θέμα επανέρχεται συχνά στο προσκήνιο, με συνδικαλιστικές οργανώσεις να ζητούν νομοθετική παρέμβαση που θα ξεκαθαρίσει οριστικά το καθεστώς και θα διασφαλίσει ενιαία αντιμετώπιση για όλους τους εργαζόμενους. Υποστηρίζουν ότι η σημερινή κατάσταση δημιουργεί ανισότητες στην αγορά εργασίας και οδηγεί σε διαφορετικές αποδοχές για εργαζόμενους με τα ίδια χαρακτηριστικά, αποκλειστικά λόγω του εργοδότη τους.

Παρά τις κατά καιρούς συζητήσεις, μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει νομοθετική ρύθμιση που να λύνει οριστικά το ζήτημα. Έτσι, το αν ένας έγγαμος εργαζόμενος θα δει αύξηση 10% στις αποδοχές του εξακολουθεί να εξαρτάται, σε μεγάλο βαθμό, από το αν η επιχείρηση στην οποία εργάζεται δεσμεύεται από σχετική συλλογική σύμβαση και από την ερμηνεία που δίνεται στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο.

Το αποτέλεσμα είναι ότι ένα επίδομα που θεσπίστηκε πριν από δεκαετίες εξακολουθεί να εφαρμόζεται με διαφορετικούς κανόνες, αφήνοντας ανοιχτό ένα ζήτημα που επηρεάζει το εισόδημα χιλιάδων εργαζομένων και εξακολουθεί να προκαλεί νομικές και εργασιακές διαφωνίες.

w.newsbeast.gr