Στρατηγική για την βιώσιμη κτηνοτροφία και την αυτάρκεια στις πρωτεϊνούχες ζωοτροφές από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Την Τρίτη 7 Ιουλίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τη στρατηγική για την κτηνοτροφία, ώστε να διασφαλιστεί ότι ο πολύτιμος κτηνοτροφικός τομέας της Ευρώπης θα παραμείνει ισχυρός και ανθεκτικός μακροπρόθεσμα. Η στρατηγική, η πρώτη του είδους της, καθορίζει δράσεις που θα βοηθήσουν τους κτηνοτρόφους να αντιμετωπίσουν τις οικονομικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις, καθώς και τις προκλήσεις της αγοράς. Αυτό το μακρόπνοο όραμα αναγνωρίζει τον ουσιαστικό ρόλο της βιώσιμης κτηνοτροφίας στο μέλλον της Ευρώπης για την προστασία της επισιτιστικής ασφάλειας της Ευρώπης και τη στήριξη των αγροτικών κοινοτήτων σε όλη τους την πολυμορφία.

Τα παραπάνω επισημαίνονται σε σχετική ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στην οποία εν συνεχεία αναφέρονται τα εξής:

«Η στρατηγική για την κτηνοτροφία καθορίζει τις ακόλουθες πέντε προτεραιότητες:

Ένας ανθεκτικός κτηνοτροφικός τομέας προετοιμασμένος για την κρίση. Η Επιτροπή ενισχύει την ετοιμότητα για τη μείωση της έκθεσης σε κινδύνους και τη δυνατότητα των γεωργών να ανακάμπτουν ταχύτερα μετά την κρίση. Θα ενισχύσει τα εργαλεία διαχείρισης κινδύνου και θα διερευνήσει ένα νέο σύστημα ασφάλισης και αντασφάλισης. Θα στηρίξει επίσης τα κράτη μέλη στη διαχείριση των επιπτώσεων των νόσων των ζώων για την ενίσχυση της πρόληψης, της έγκαιρης ανίχνευσης και της έγκαιρης δράσης. Οι επενδύσεις στην ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή και στη μείωση των εξαρτήσεων από τις εισαγωγές εξακολουθούν να αποτελούν βασική προτεραιότητα.

Ένας ανταγωνιστικός κτηνοτροφικός τομέας - στην ΕΕ και παγκοσμίως. Η Επιτροπή θα εργαστεί για την τόνωση της κερδοφορίας και της υιοθέτησης της καινοτομίας, καθώς και για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της βιωσιμότητας, ώστε ο τομέας να μπορέσει να ευδοκιμήσει. Εκτός από τον σημαντικό ρόλο του μελλοντικού προϋπολογισμού της ΕΕ, η Επιτροπή θα διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο η πρόσβαση σε χρηματοδότηση μπορεί να διευκολύνει τη μετάβαση σε συστήματα χωρίς κλωβούς και να στηρίξει τις διαδικασίες αδειοδότησης, την κυκλικότητα, τη βιοοικονομία και την αξιοποίηση της βιομάζας. Επιπλέον, με τη δικαιοσύνη στο επίκεντρο της στρατηγικής, θα επικεντρωθεί στο δίκαιο εισόδημα των γεωργών και στη διασφάλιση της διεθνούς αμοιβαιότητας. Για να επιτευχθεί αυτό, η Επιτροπή θα εργαστεί για τη μεγαλύτερη ευθυγράμμιση των προτύπων παραγωγής, ιδίως όσον αφορά την καλή μεταχείριση των ζώων, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Θα ενισχυθούν επίσης οι προσπάθειες για την προώθηση νέων ευκαιριών στην αγορά μέσω της διπλωματίας στον αγροδιατροφικό τομέα.

Ένας βιώσιμος κτηνοτροφικός τομέας. Δεδομένης της ποικιλομορφίας της κτηνοτροφίας σε όλες τις περιφέρειες, η στρατηγική θα προωθήσει μια προσαρμοσμένη προσέγγιση για την αντιμετώπιση των προκλήσεων βιωσιμότητας. Προτείνει μέτρα για τη βελτίωση της καλής μεταχείρισης των ζώων μέσω στοχευμένων αναθεωρήσεων για τις όρνιθες ωοπαραγωγής, τα κοτόπουλα κρεατοπαραγωγής και τους χοίρους, οι οποίες θα βασίζονται σε αποδεικτικά στοιχεία και θα συνοδεύονται από επαρκείς μεταβατικές περιόδους και οικονομική στήριξη. Επιπλέον, η ΕΕ θα αναπτύξει εναρμονισμένες μεθόδους για τον υπολογισμό των εκπομπών ζωικού κεφαλαίου σε επίπεδο γεωργικής εκμετάλλευσης, τις πρακτικές μετριασμού της κλιματικής αλλαγής, τη διαχείριση των θρεπτικών ουσιών και τη βιώσιμη κυκλοφορία των πόρων. Θα ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ γεωργών και παραγωγών και θα στηρίξει τη βιωσιμότητα και τους κοινωνικοοικονομικούς στόχους του τομέα.

Ένας κτηνοτροφικός τομέας κατάλληλος για όλες τις εκμεταλλεύσεις και τις περιφέρειες. Ο δεσμός μεταξύ της κτηνοτροφίας και της επικράτειας είναι ουσιαστικός, καθώς η κτηνοτροφία παρέχει οικονομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη στις αγροτικές περιοχές. Η Επιτροπή θα συνεργαστεί με τα κράτη μέλη για ένα σχέδιο επαναφοράς της βιώσιμης ζωικής παραγωγής σε ευάλωτες περιοχές, ιδίως σε εκείνες που διατρέχουν κίνδυνο εγκατάλειψης, με την υποστήριξη ενός Παρατηρητηρίου Γης και τη στήριξη των δημογραφικών πολιτικών της ΕΕ. Ο άξονας κτηνοτροφικών εργασιών θα αναπτύξει έναν χάρτη πορείας για τα σφαγεία χαμηλής δυναμικότητας και/ή τα κινητά σφαγεία, συμβάλλοντας στην προώθηση τοπικά ολοκληρωμένων αξιακών αλυσίδων για τα ζώα, στη μείωση της μεταφοράς ζώων και στην αναγέννηση των τοπικών οικονομιών.

Αριστεία στην κτηνοτροφική παραγωγή. Η ποιότητα αποτελεί στρατηγικό πλεονέκτημα της Ευρώπης. Η Επιτροπή θα καταστήσει την αριστεία της ΕΕ στην παραγωγή πιο ορατή και ικανοποιητική μέσω της ενισχυμένης επισήμανσης της προέλευσης και της αναγνώρισης της ποιότητας στην ΕΕ. Θα αναπτύξει ένα ευρωπαϊκό σύστημα αριστείας για την καλύτερη αξιοποίηση των υψηλότερων προτύπων, της βιωσιμότητας και των ειδικών χαρακτηριστικών παραγωγής. Επιπλέον, θα προωθήσει βιώσιμα κτηνοτροφικά προϊόντα της ΕΕ μέσω ειδικών πολιτικών προώθησης, γεωγραφικών ενδείξεων, της εκστρατείας «Buy European» και συστημάτων βιολογικής παραγωγής.

Η αντιμετώπιση των πιέσεων που επιβαρύνουν τον τομέα είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση του ανθεκτικού και βιώσιμου μέλλοντός του, προσελκύοντας τις μελλοντικές γενιές γεωργών. Αυτό σημαίνει μικρότερη εξάρτηση από εισαγόμενες εισροές και μεγαλύτερη εξάρτηση από εγχώριους και κυκλικούς πόρους, καθώς και μείωση των εκπομπών, όπως ορίζεται στο σχέδιο δράσης για τις πρωτεΐνες και στο σχέδιο δράσης για τα λιπάσματα. Ταυτόχρονα, η διατήρηση της ασφάλειας των τροφίμων και η βελτίωση της καλής διαβίωσης των ζώων παραμένουν βασικοί στόχοι.

Η στρατηγική για την κτηνοτροφία συνοδεύεται από σχέδιο δράσης για τις πρωτεΐνες. Από κοινού, οι πρωτοβουλίες αυτές αποσκοπούν στη μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων, στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής επισιτιστικής ασφάλειας και στη συμβολή σε ένα ισχυρότερο, ανθεκτικότερο και πιο στρατηγικό ευρωπαϊκό αγροδιατροφικό σύστημα. Το σχέδιο δράσης για τις πρωτεΐνες αποσκοπεί επίσης στην αύξηση της προσφοράς και της χρήσης πρωτεϊνών που παράγονται στην ΕΕ. Το 2025, μόνο το 25 % των πρωτεϊνών από ελαιούχους σπόρους και πρωτεϊνούχες καλλιέργειες προερχόταν από την ΕΕ. Το σχέδιο αποσκοπεί στην αύξηση του μεριδίου στο 35 % έως το 2035. Η Επιτροπή θα στηρίξει την ευρωπαϊκή παραγωγή πρωτεϊνούχων καλλιεργειών και θα βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα των πρωτεϊνών που παράγονται στην ΕΕ. Αναγνωρίζοντας τους ισχυρούς δεσμούς μεταξύ των αλυσίδων αξίας των τροφίμων, των ζωοτροφών, της ενέργειας και της βιομηχανίας, θα ενθαρρύνει επίσης την καινοτομία, τις επενδύσεις, τη διαφοροποιημένη διατροφή και τη βελτίωση της παρακολούθησης των εξαρτήσεων από τις πρωτεΐνες.

Ιστορικό

Η κτηνοτροφία είναι ένας ποικιλόμορφος και πολύπλοκος τομέας που αντιπροσωπεύει περίπου το 40 % της γεωργικής προστιθέμενης αξίας της ΕΕ και παράγει ετήσιο κύκλο εργασιών ύψους 400 δισ. ευρώ. Έχει ισχυρό κοινωνικό και εδαφικό αντίκτυπο, καθώς απασχολεί περίπου 7 εκατομμύρια άτομα σε 4 εκατομμύρια γεωργικές εκμεταλλεύσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη, συχνά σε περιοχές με λίγες άλλες οικονομικές ευκαιρίες. Ο τομέας παρέχει υψηλής ποιότητας πρωτεΐνες και αναδεικνύει την ευρωπαϊκή αριστεία παγκοσμίως, με ορισμένα από τα υψηλότερα περιβαλλοντικά πρότυπα, πρότυπα ασφάλειας και ποιότητας στον κόσμο.

Ωστόσο, η κτηνοτροφία αντιμετωπίζει αυξανόμενες προκλήσεις: χαμηλή κερδοφορία και αυξανόμενο κόστος, μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς, επαναλαμβανόμενες εστίες ζωονόσων, καθώς και εμφάνιση νέων, κοινωνικές προσδοκίες για υψηλότερα πρότυπα καλής διαβίωσης των ζώων και περιβαλλοντικές προκλήσεις.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Επιτροπή ανακοίνωσε στο όραμά της για τη γεωργία και τα τρόφιμα ότι θα εργαστεί για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας του κτηνοτροφικού τομέα. Η Επιτροπή δρομολόγησε έναν άξονα εργασίας για την κτηνοτροφία με σκοπό την ανάπτυξη πολιτικών διαδρομών για στοχευμένες, εδαφικές λύσεις για την ανταγωνιστικότητα και τη βιωσιμότητα του τομέα. Η στρατηγική για την κτηνοτροφία βασίζεται στην εκτεταμένη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών, η οποία πλαισιώνεται από τον άξονα κτηνοτροφικής εργασίας και περιλαμβάνει διάλογο διάρκειας άνω του ενός έτους με τα κράτη μέλη, τους γεωργούς, τους εκπροσώπους της βιομηχανίας και την κοινωνία των πολιτών, όπως το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Γεωργίας και Τροφίμων.

Το όραμα αποσκοπεί επίσης στην ενίσχυση του συστήματος πρωτεϊνών της Ευρώπης, καθιστώντας το πιο αυτάρκες, βιώσιμο και ανθεκτικό».

Δηλώσεις

Η κτηνοτροφία αποτελεί σημαντικό τομέα για την Ευρώπη. Η κτηνοτροφική στρατηγική αποτυπώνει αυτή την πραγματικότητα. Δείχνει την ετοιμότητά μας να στηρίξουμε τον τομέα σε όλες του τις διαστάσεις - από οικονομική, κοινωνική, περιβαλλοντική έως εδαφική.

Η στρατηγική που εγκρίθηκε σήμερα προτείνει μια μακρόπνοη προσέγγιση για το ζωικό κεφάλαιο, θέτοντας στο επίκεντρό της την υγεία και την καλή διαβίωση των ζώων. Είναι το αποτέλεσμα της ευρείας διαδικασίας διαβούλευσης με τα ενδιαφερόμενα μέρη σε ολόκληρο τον τομέα, ιδίως τους γεωργούς, οι απόψεις των οποίων έχουν ληφθεί προσεκτικά υπόψη. Επενδύοντας στην πρόληψη, την καινοτομία και την ετοιμότητα, βοηθάμε τόσο τα ζώα όσο και τους κτηνοτρόφους. Σήμερα, ενισχύουμε την ικανότητα της Ευρώπης να προλαμβάνει και να αντιμετωπίζει τις νόσους των ζώων, στηρίζοντας παράλληλα υψηλότερα πρότυπα καλής διαβίωσης των ζώων και ενισχύοντας την ανθεκτικότητα του κτηνοτροφικού τομέα. Πρόκειται για την προστασία των μέσων βιοπορισμού, τη διασφάλιση της επισιτιστικής κυριαρχίας και την παροχή στους γεωργούς της εμπιστοσύνης να επενδύσουν στο μέλλον.

Όλιβερ Βάρχεϊ, επίτροπος Υγείας και Καλής Μεταχείρισης των Ζώων

Ο κτηνοτροφικός τομέας της Ευρώπης είναι μια ιστορία επιτυχίας, αλλά σήμερα είναι μια ιστορία επιτυχίας σε κίνδυνο. Η στρατηγική για την κτηνοτροφία και το σχέδιο για τις πρωτεΐνες θέτουν μια κοινή φιλοδοξία: ενίσχυση της επισιτιστικής ασφάλειας της Ευρώπης, ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας μας και συμβολή στη διατήρηση δυναμικών αγροτικών κοινοτήτων, ιδίως σε περιοχές που διατρέχουν κίνδυνο εγκατάλειψης της γης. Για να επιτευχθεί αυτό, πρέπει να προχωρήσουμε πέρα από τις πολωτικές συζητήσεις και να επικεντρωθούμε σε πρακτικές λύσεις. Θέλουμε οι γεωργοί της ΕΕ να είναι κερδοφόροι και πιο προετοιμασμένοι για τη διαχείριση των κινδύνων. Είμαστε υπερήφανοι για την αριστεία της Ευρώπης στην παραγωγή τροφίμων και θέλουμε αυτό να εκτιμηθεί και να αναγνωριστεί, επιτρέποντας στους καταναλωτές της ΕΕ να κάνουν τεκμηριωμένες επιλογές. Όπως πάντα, η προσέγγισή μου βασίζεται στον διάλογο —με τους γεωργούς, τα κράτη μέλη, τη βιομηχανία, τους επιστήμονες και την κοινωνία των πολιτών.

agro24.gr