Φράγμα Αλμωπαίου: αίτημα να χαρακτηριστεί ως ειδικό και σημαντικό έργο εθνικού επιπέδου

Από την στιγμή που το Υπουργείο Υποδομών & Μεταφορών, με την υπογραφή του υπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή, επισημαίνει ότι η μελέτη και η κατασκευή αντιπλημμυρικών και εγγειοβελτιωτικών έργων εμπίπτει στις αρμοδιότητες της Γενικής Γραμματείας Υποδομών, εφόσον αυτά χαρακτηριστούν ειδικά και σημαντικά έργα Εθνικού σκοπού -σημειώνοντας ότι το φράγμα του Αλμωπαίου δύναται να ενταχθεί στον προγραμματικό σχεδιασμό του Υπουργείου και να επανεξεταστεί η δυνατότητα κατασκευής ως φράγματος πολλαπλού σκοπού- ο κ. Πεφτούλιος Κακουλίδης (όπως σας έχουμε δείξει και σε προηγούμενα δημοσιεύματα, δείτε εδώ) ανέδειξε σημαντικές πτυχές της μέχρι πορείας φτάνοντας, αυτή τη φορά, μέχρι και το γραφείο του Πρωθυπουργού, αιτούμενος για τον αναγκαίο χαρακτηρισμό. 

Σήμερα, ακούσαμε γι’ άλλη μια φορά στη συνέντευξη τύπου του πρωθυπουργού ότι τέτοια έργα είναι πολύ σημαντικά για την ανάπτυξη της χώρας και της κάθε περιοχής, με τον ίδιο τον κ. Μητσοτάκη να δεσμεύεται από την πρώτη στιγμή για σημαντικά αναπτυξιακά έργα στη χώρα που θα φέρουν θέσεις εργασίας και ένα καλύτερο αύριο. 

Κάθε εξέλιξη για το φράγμα Αλμωπαίου αποτελεί πάντα πρώτη είδηση για την Πέλλαnews. Σήμερα σας παρουσιάζουμε το αίτημα/πρόταση που κατατέθηκε στους αρμοδίους ώστε το έργο να χαρακτηριστεί  «ΕΙΔΙΚΟ ΚΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΈΡΓΟ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ» όπως δημοσιεύτηκε και στην έντυπη εφημερίδα Πέλλαnews. Μια πρωτοβουλία του κ. Πεφτούλιου Κακουλίδη η οποία ελπίζουμε να θέσει σε εγρήγορση τα αντανακλαστικά όλων αυτών που μπορούν να συμβάλλουν ώστε αυτό οτ μεγάλο έργο να πάρει τον...δρόμο του!

Συγκεκριμένα το αίτημα/πρόταση: 

Αίτημα για το Φράγμα στον Αλμωπαίο να χαρακτηριστεί ως
ΕΙΔΙΚΟ ΚΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΈΡΓΟ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ

ΘΕΜΑ : «Χαρακτηρισμός ως Ειδικό και Σημαντικό Εργο Εθνικού Επιπέδου η κατασκευή του φράγματος στον Αλμωπαίο Ποταμό ως φράγμα πολλαπλού σκοπού (αντιπλημμυρικό, αντιπυρικό,  υδροηλεκτρικό – δυνατότητα υβριδικών συστημάτων αξιοποίησης με ανάπτυξη και άλλων μορφών πράσινης ενέργειας, αρδευτικό, υδρευτικό, περιβαλλοντικό, τουριστικό) με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών»
Η Περιφερειακή Τάφρος 66 στην οποία καταλήγει ο Ποταμός Αλμωπαίος, αποτελεί ένα μεγάλο αποστραγγιστικό έργο σε συνάρτηση με το έργο της αποξήρανσης της λίμνης των Γιαννιτσών. 

Η κατασκευή της έγινε το 1932 με σκοπό να συγκεντρώνει περιφερειακά της ευρύτερης πεδιάδας Πέλλας Ημαθίας και Θεσσαλονίκης, τις απορροές των υδατορευμάτων των πλαγιών των ορεινών όγκων Πάικου, Βόρρα, Ανατολικού Βερμίου δια μέσου της Περιφερειακής Τάφρου Δροσερού, των ποταμών Αλμωπαίου, Εδεσσαίου, Αραπίτσας και Τριπόταμου. Ξεκινά από το ύψος του χωριού Σανδάλιο, ανατολικά της Έδεσσας και εκβάλλει στον ποταμό Αλιάκμονα κοντά στο χωριό Κουλούρα, και λίγο πριν την εκβολή αυτού στο Θερμαϊκό κόλπο.

Η Περιφερειακή Τάφρος 66 σύμφωνα με τα Σχέδια Διαχείρισης λεκανών απορροής Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας αναγνωρίζεται ως Τεχνικό Υδατικό Σύστημα και αποτελεί κατασκευασμένο υδατοκρίτη μεταξύ των δύο λεκανών.

Με τα νέα δεδομένα της πρόσφατα αναγνωρισμένης Κλιματικής Αλλαγής, το γεγονός ότι έχουν περάσει πολλά χρόνια από την κατασκευή της Τάφρου χωρίς μέχρι σήμερα να γίνει αναθεώρηση της μελέτης της, επανυπολογισμός υδραυλικών  χαρακτηριστικών της καθώς και αξιολόγηση αν αυτά καλύπτουν την ασφαλή λειτουργία της, την καθιστά δυνητικά δυσχερώς ευάλωτη σε ενδεχόμενα πλημμυρικά φαινόμενα. Τα παραπάνω επιβεβαιώνονται και αναδεικνύονται και με τα αντίστοιχα Σχέδια Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας των Λεκανών Απορροής και τις αντίστοιχες Στρατηγικές Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αυτών. 

Δυστυχώς στο άμεσο παρελθόν και με μεγάλη συχνότητα επανάληψης η φόρτιση της Τάφρου είχε μεγάλες πλημμυρικές παροχές κατακλύζοντας κυρίως τον κάμπο και προκαλώντας σημαντικές καταστροφές σε αγροτικές περιοχές πέραν αυτών που είχαν εξ αρχής καθορισθεί από την μελέτη του σαν ζώνη κατάκλισης. Μια τέτοια καταστροφική πλημμύρα έχει καταγραφεί  στον οικισμό Λιποχωρίου με ανθρώπινες απώλειες. 

Η μελέτη και μόνο καθαρισμού τμημάτων της τάφρου που είναι σε εξέλιξη σήμερα από τις υπηρεσίες της Περιφέρειας, και αναμφισβήτητα αποτελεί αναγκαίο έργο, δεν αναμένεται σε καμία περίπτωση να εξαλείψει τις πλημμύρες και τις καταστροφές παρά να τις περιορίσει. 
Όσον αφορά στον ένα εκ των δύο σημαντικής παροχής ποταμών που συμβάλουν στην τάφρο, τον Εδεσσαίο Ποταμό επιτυγχάνεται ελεγχόμενη παροχή χάρη στην ανάσχεση των πλημμυρικών παροχών που γίνεται στη λίμνη Νησίου και στη Δεξαμενή Αναρρυθμίσεως κατάντη του ΥΗΣ Άγρα, και με σωστή διαχείριση περιορίζεται κατά ένα μέρος ο πλημμυρικός όγκος υδάτων στην Τάφρο 66.
Ωστόσο την κύρια αιτία, τα τελευταία 85 χρόνια, των εποχικών πλημμυρών και καταστροφών αποτελούν οι πλημμυρικές παροχές του Αλμωπαίου ποταμού με την εκτάσεως 970km2 και έντονου ανάγλυφου λεκάνη απορροής.
Επομένως με τα παραπάνω καθίσταται σαφές ότι η κατασκευή φράγματος στον Αλμωπαίο ποταμό θα συμβάλλει καθοριστικά στην οριστική διευθέτηση των πλημμυρικών φαινομένων της ευρύτερης πεδινής περιοχής. Δεν είναι απλώς ένα αρδευτικό έργο όπως μέχρι σήμερα μελετάται από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, είναι πρωτίστως το σημαντικότερο αντιπλημμυρικό έργο που θα γίνει στην ευρύτερη περιοχή της Πέλλας Ημαθίας και Δυτικής Πεδιάδας Θεσσαλονίκης, και χρήζει της αρμόζουσας προσοχής του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. 

Επιβάλλεται από τα δεδομένα όπως έχουν διαμορφωθεί και είναι ευθύνη του Υπουργείου ο χαρακτηρισμός του με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών ως Ειδικό και Σημαντικό Έργο Εθνικού Επιπέδου η κατασκευή του φράγματος πολλαπλού σκοπού στον Αλμωπαίο Ποταμό (αντιπλημμυρικό, αντιπυρικό, υδροηλεκτρικό –υβριδικά συστήματα αξιοποίηση με ανάπτυξη και άλλων μορφών πράσινης ενέργειας, αρδευτικό, υδρευτικό, περιβαλλοντικό, τουριστικό). Η τέχνη και η επιστήμη την οποία επικαλείται η νομοθεσία της σύνταξης των δημόσιων μελετών έχει στην σύγχρονη εκδοχή της πολλά εργαλεία για την βέλτιστη αξιοποίηση του φυσικού πόρου. Ας γίνει λοιπόν υποδειγματικό φράγμα χωρίς φραγμούς στην επικοινωνία της γνώσης και της απόφασης. Και να μην χρησιμοποιήσουμε το πρόσχημα της υφιστάμενης μελέτης για να υλοποιήσουμε ένα αναχρονιστικό κατά τα άλλα έργο, γιατί αυτό συνήθως έχει πολλαπλάσιο κόστος. Η επιστήμη είναι γνώση, η πολιτική είναι απόφαση ελπίζω και εύχομαι να ακολουθήσετε τη σωστή. 

Εξάλλου στα αναφερόμενα διαχειριστικά σχέδια υποδεικνύεται ότι ο προγραμματισμός έργων και δράσεων που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με τα ύδατα θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη: τα προβλεπόμενα στο οικείο Σχέδιο Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών (ΣΔΛΑΠ), τα προβλεπόμενα στο οικείο Σχέδιο Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας (ΣΔΚΠ), τα προβλεπόμενα στο οικείο Περιφερειακό Σχέδιο για Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή (ΠεΣΠΚΑ), και με κεντρική ιδέα την ολοκληρωμένη διαχείριση τους στη γεωγραφική κλίμακα των Λεκανών Απορροής Ποταμών. Όλα τα παραπάνω είναι γνωστά στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών δεδομένου ότι συντάχθηκαν και ελέγχθηκαν με την επιμέλεια των αρμόδιων υπηρεσιών του.

Με εκτίμηση
Πεφτούλιος Κακουλίδης

Το αίτημα έχει αποσταλεί στα εξής: 1) Γενική Γραμματεία Πρωθυπουργού Πρωθυπουργό κ. Κ. Μητσοτάκη, 2) Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών Υπουργό κ Κ. Καραμανλή, 3) Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας Υπουργό κ Κ. Χατζηδάκη, 4) Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Υπουργό κ Μ. Βορίδη, 5) Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων Υπουργό κ Α. Γεωργιάδη, 6) Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας Περιφερειάρχη κ. Α. Τζιτζικώστα, 7) Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη Γ.Γ. Πολιτικής Προστασίας Διεύθυνση Σχεδιασμού και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών, 8) Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών Διοικητική Αρχή Φραγμάτων, 9) Ελληνική Επιτροπή Μεγάλων Φραγμάτων,  10)Εθνική Επιτροπή Υδάτων, 11) Υποεπιτροπή Υδατικών πόρων της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος κι έχει κοινοποιηθεί στους: 1)Βουλευτή Ν. Πέλλας κ. Γ. Καρασμάνης,  2)Βουλευτή Ν. Πέλλας κα Θ. Τσάκρη, 3) Βουλευτής Ν. Πέλλας κ. Δ. Σταμενίτης, 4) Βουλευτής Ν. Πέλλας κ. Β. Βασιλειάδης, 5) Περιφερειακή Ενότητα Πέλλας Αντιπεριφερειάρχη κ Ι. Τζαμτζή, 6)Πρόεδρος Τοπικής Κοινότητας Λιποχωρίου