Γέροντας Εφραίμ Βατοπαιδινός στο parapolitika.gr: "O Άγιος Εφραίμ είχε πει πως είδε στον Γέροντα Αιμιλιανό την ίδια χάρη που είδε στον Άγιο Ιωσήφ τον Ησυχαστή"

Για τον Γέροντα Αιμιλιανό τον Σιμωνοπετρίτη αλλά και για τους σύγχρονους Αγίους της Ορθόδοξης Εκκλησίας μίλησε στο parapolitika.gr στην Χριστιάνα Μανιάτη ο Γέροντας Εφραίμ του Βατοπαιδίου. Συγκεκριμένα, ο Γέροντας Εφραίμ - μια από τις πιο επιδραστικές φωνές της Ορθοδοξίας- καταθέτει τη δική του αλήθεια αναλύοντας την τεράστια πνευματική παρακαταθήκη του Γέροντα Αιμιλιανού του Σιμωνοπετρίτη και δίνει απαντήσεις που αποτελούν καταφύγιο. Παράλληλα, μίλησε για τον σύγχρονο άνθρωπο, ενώ τοποθετήθηκε για τις τηλεοπτικές και κινηματογραφικές παραγωγές που αναδεικνύουν βίους Αγίων, όπως του Αγίου Παϊσίου αλλά και του Αγίου Ιωσήφ του Ησυχαστή.

Η συνέντευξη του Γέροντα Εφραίμ - Τι είπε για τον Γέροντα Αιμιλιανό
Γέροντα, Χριστός Ανέστη! Σας ευχαριστούμε πάρα πολύ για τον χρόνο που μας παραχωρείτε. Είστε πνευματικός σε ένα από τα μεγαλύτερα μοναστήρια του Αγίου Όρους. Θέλω να μας πείτε πώς ξεκίνησε η σύνδεσή σας με τον Γέροντα Αιμιλιανό και πώς το παράδειγμα και η μορφή του επηρέασε την πνευματική σας διακονία ως Ηγουμένου.


Ο Γέροντας Αιμιλιανός ήταν πολύ γνωστός στο Άγιον Όρος. Θυμάμαι το 1975, όταν πήγα για πρώτη φορά εκεί ως φοιτητής της Θεολογικής Σχολής, επισκέφθηκα τον Γέροντα Εφραίμ — τον νυν Άγιο Εφραίμ Κατουνακιώτη — και αυτός μου μίλησε πρώτος για τον Γέροντα Αιμιλιανό. Μου είπε: «Να τον γνωρίσεις, διότι είναι ιδιαίτερα χαριτωμένος άνθρωπος». Από τότε ήθελα πολύ να τον γνωρίσω. Πήγα ως προσκυνητής, λαϊκός τότε και φοιτητής, στη Σίμωνος Πέτρα, αλλά ο Γέροντας Αιμιλιανός είχε ένα ιδίωμα — ένα τυπικό, αν θέλετε — δεν δεχόταν εύκολα ανθρώπους. Ήταν απομονωμένος, διότι ήταν άνθρωπος νηπτικός, όπως ανέφερα και στην ομιλία μου χθες, άνθρωπος ησυχαστής. Κι ας ήταν Ηγούμενος, όσο μπορούσε απέφευγε τις συναντήσεις. Βεβαίως, ως κοινοβιάρχης, έβλεπε κατ' ανάγκην τους μοναχούς του, καθώς και εκείνους που τον γνώριζαν από παλιά. Αργότερα, όταν έγινα μοναχός, τον έβλεπα έτσι που λειτουργούσε. Με εντυπωσίαζε βαθύτατα η μυσταγωγία του και η αφοσίωσή του στο Άγιο Θυσιαστήριο και έτσι άρχισα να τον έχω ψηλά μέσα μου.

Ο Γέροντας Ιωσήφ ο Βατοπαιδινός, ομοτράπεζός μου, μου έλεγε ότι ο Άγιος Εφραίμ είχε πει πως είδε στον Γέροντα Αιμιλιανό την ίδια χάρη που είδε στον Άγιο Ιωσήφ τον Ησυχαστή. Καταλαβαίνετε ότι όλα αυτά για εμάς ήταν δόγματα· οι Γέροντες ήταν οι οδηγοί των υποτακτικών. Έτσι τον εκτιμούσα βαθύτατα.

Στη σκέψη πολλών πιστών ο Γέροντας Αιμιλιανός κατέχει τη θέση Αγίου. Πώς το σχολιάζετε αυτό;

Έτσι είναι. Ο Άγιος δεν αναδεικνύεται αμέσως μόλις πεθάνει, ούτε η Εκκλησία προβάλλει κάποιον όπως οι Ρωμαιοκαθολικοί, που ακολουθούν τη διαδικασία του «beatus» — δηλαδή Μακαριοποίηση — πριν από την αγιοκατάταξη. Στην Ορθόδοξη Εκκλησία, η Σύνοδος, ως διοικητικό σώμα, έρχεται και επισφραγίζει αυτό που ήδη βιώνει η καρδιά της Εκκλησίας. Έτσι, για παράδειγμα, ο μαθητής του Αγίου Νεκταρίου, ο Άγιος Σάββας ο Καλύμνιος, σαράντα μέρες μετά την κοίμησή του δασκάλου του φιλοτέχνησε εικόνα του με φωτοστέφανο και την τοποθέτησε στον τάφο του, πιστεύοντας ακράδαντα στην αγιότητά του. Η επίσημη αγιοκατάταξη ήρθε αργότερα, επιβεβαιώνοντας αυτό που ήδη βίωνε το πλήρωμα της Εκκλησίας.

Αν θέλατε να κρατήσετε κάτι από τον Γέροντα Αιμιλιανό - είτε από το δικό σας βίωμα είτε από τη διδασκαλία του - τι θα ήταν αυτό;

Ήταν άνθρωπος της απολύτου υπακοής. Και η υπακοή στον μοναχισμό είναι ένα μεγάλο μυστήριο, που εξαρτάται από το πόσο κανείς ευαισθητοποιείται και το βιώνει πραγματικά. Αυτό μου άρεσε ιδιαιτέρως διαβάζοντας τα βιβλία του, αλλά και συζητώντας μαζί του. Μου έλεγε, προφορικά που συζητούσαμε, ότι ο μοναχός πρέπει να βιώνει πολύ βαθιά το μυστήριο της υπακοής· ακόμη και τις ανθρώπινες σχέσεις που δημιουργεί μέσα στο μοναστήρι πρέπει να τις διοχετεύει μέσω του Γέροντά του.

Αυτό που με εντυπωσίαζε ήταν ότι η υπακοή του μοναχού δεν σημαίνει μειωμένη βούληση έναντι κάποιου με αυξημένη βούληση. Κάνουμε υπακοή για να ταπεινωθούμε, για να ταυτίσουμε το φρόνημά μας με το φρόνημα του Χριστού. Γι' αυτό είναι μεγάλο μυστήριο, το οποίο κατανοεί και ψηλαφεί κανείς σωστά μόνον όταν αγαπήσει ειλικρινά τον Θεό.

"Η Εκκλησία είναι 'εργοστάσιο παραγωγής Αγίων'"
Πώς μπορεί ο σύγχρονος άνθρωπος να ακολουθήσει αυτό το παράδειγμα;

Ο σύγχρονος άνθρωπος δεν μπορεί να ασκήσει την υπακοή όπως ένας μοναχός απέναντι σε έναν Γέροντα, αλλά μπορεί να παραλάβει το πνεύμα της πνευματικής εξάρτησης και να κάνει υπακοή στο «μη αμαρτάνειν». Πρέπει να έχουμε πνευματικό πατέρα, να εξομολογούμεθα και να κάνουμε υπακοή στην προσπάθεια να μην αμαρτάνουμε. Αν, για παράδειγμα, πηγαίνεις κάπου που αποτελεί αφορμή αμαρτίας και ο πνευματικός σου σου πει να μην ξαναπάς, πρέπει να υπακούσεις — διότι γνωρίζουμε καλά ότι τα αίτια της αμαρτίας είναι ο πρώτος ούριος άνεμος για να αμαρτάνουμε.

Φέρετε μια τεράστια πνευματική κληρονομιά μέσω του Γέροντά σας και του Αγίου Ιωσήφ του Ησυχαστή. Έχετε επίσης βρεθεί και συναναστραφεί με μεγάλες μορφές, όπως ο Άγιος Εφραίμ ο Κατουνακιώτης, ο Γέροντας Αιμιλιανός και ο Άγιος Παΐσιος. Ποια είναι η θέση σας για τους σύγχρονους Αγίους;

Η σύγχρονη αγιότητα είναι ίδια με την παλαιά, διότι η Εκκλησία είναι το Σώμα του Χριστού και ο Χριστός είναι «χθες και σήμερον ο αυτός». Όπως ήταν ο Αββάς Αντώνιος τον 4ο αιώνα, έτσι είναι και οι σύγχρονοι Άγιοι. Το γεγονός ότι στην εποχή μας συνεχίζουμε να αναδεικνύουμε Αγίους είναι βαθύτατα σημαντικό. Η Εκκλησία είναι «εργοστάσιο παραγωγής Αγίων», όπως έχει λεχθεί· οι Άγιοι συνεχώς τελεσιουργούνται μέσα στο σώμα της και αλλοίμονο αν δεν είχαμε Αγίους.

Χαρακτηριστικά, ο Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης είπε ότι ακόμη κι αν χάνονταν όλα τα αντίτυπα των Ευαγγελίων, η Εκκλησία θα μπορούσε να τα ξαναγράψει μέσα από τη ζωή και τη μαρτυρία των συγχρόνων Αγίων — διότι η εμπειρία είναι η ίδια, το βίωμα είναι ο ίδιος καρπός του Αγίου Πνεύματος.

Είδαμε την πολύ επιτυχημένη σειρά για τον Άγιο Παΐσιο, η οποία είχε μεγάλη πνευματική ωφέλεια. Ο κόσμος αναμένει τώρα και τον βίο του Αγίου Ιωσήφ του Ησυχαστή. Πώς βλέπετε τη δυνατότητα κάποιος να γνωρίσει έναν Άγιο μέσα από την οθόνη και να ωφεληθεί πνευματικά;

Μπορεί πάρα πολύ. Ο Άγιος Πορφύριος έλεγε — και το ανέφερε και στα γραπτά του — πόσο ωραίο θα ήταν οι βίοι των Αγίων να προβάλλονταν στους κινηματογράφους, και πόσο θα άλλαζε ο κόσμος. Κι εγώ ο ίδιος είχα αυτή τη σκέψη μέσα μου· όταν τη διάβασα στα κείμενα του Αγίου Πορφυρίου, ενθουσιάστηκα τόσο, ώστε με τη χάρη του Θεού και τη βοήθεια συνεργατών μας πραγματοποιήθηκε στο Ίδρυμά μας το έργο για τον Άγιο Παΐσιο. Νομίζω ότι ωφέλησε την Ορθοδοξία — και πιστεύω ότι συνέβαλε και η ίδια η χάρη του Αγίου Παϊσίου.

Αν είχατε ένα λεπτό να απευθυνθείτε στους πιστούς, με αφορμή το Συμπόσιο, ποιο μήνυμα θα θέλατε να μεταφέρετε;

Αυτές οι εκδηλώσεις για την προβολή νέων εναρέτων και αγιασμένων ανθρώπων γίνονται για να δείξουμε ότι το Άγιον Όρος συνεχίζει να προσφέρει Αγίους, όπως το επισημαίνει και η Μητέρα Εκκλησία. Παράλληλα, θέλουμε να πούμε στον κόσμο ότι το Ευαγγέλιο δεν είναι ουτοπία, δεν είναι θεωρία· είναι κάτι που γίνεται βίωμα, ομορφαίνει και καλοποιεί τη ζωή του ανθρώπου και τον ολοκληρώνει. Ο Γέροντας Εμιλιανός λυπόταν βαθύτατα τον άνθρωπο που δεν είχε τον Θεό μέσα του, διότι, όπως λένε οι Άγιοι Πατέρες, η ολοκλήρωση του ανθρώπου είναι η ένωσή του με τον Χριστό.

Αυτό είναι το μήνυμα που δίνουμε στον σύγχρονο κόσμο: ελάτε, διαβάστε το Ευαγγέλιο, συνδεθείτε με την Εκκλησία. Προχθές ήρθε κάποιος και μου είπε: «Αμφιβάλλω αν υπάρχει ο Θεός». Και του απάντησα αυτό που είπε κάποτε ο Άγιος Ιουλιανός: «Λέγε στην προσευχή σου: "Χριστέ μου, αν υπάρχεις, βοήθησέ με" — και θα δεις ότι θα σε βοηθήσει». Ο Θεός είναι παρών, είναι μαζί μας. Δυστυχώς, η αμελής πνευματική ζωή μάς αφαιρεί την αίσθηση της παρουσίας Του. Αλλά με λίγη προσοχή θα δούμε ότι ισχύει αυτό που ο ίδιος μας υποσχέθηκε: «Εγώ μεθ' υμών ειμί πάσας τας ημέρας».