GREGY: Γιατί η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Αιγύπτου βρίσκεται σταθερά ψηλά στην ατζέντα των συναντήσεων Μητσοτάκη-Σίσι

Σταθερά ψηλά στην ατζέντα των επαφών του Έλληνα πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, με τον πρόεδρο της Αιγύπτου, Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, βρίσκεται το GREGY, η σχεδιαζόμενη ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου. Πρόκειται για ένα έργο εξαιρετικής σημασίας, μέσω του οποίου θα μεταφέρεται καθαρή ενέργεια από τη Βόρεια Αφρική προς την Ελλάδα και, στη συνέχεια, προς την υπόλοιπη Ευρώπη.

Η βαρύτητα που αποδίδουν οι δύο κυβερνήσεις στη διασύνδεση επιβεβαιώθηκε και κατά τη χθεσινή τριμερή συνάντηση στο Ελ Αλαμέιν, με τη συμμετοχή του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη. Πέραν της κατάστασης στη Γάζα και τη Λιβύη, το Κυπριακό, το Μεταναστευτικό και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, το GREGY κατέλαβε ξεχωριστή θέση, κάτι που προκύπτει κι από τις επίσημες δηλώσεις.

«Επαναβεβαιώσαμε την ισχυρή μας στήριξη στην ηλεκτρική διασύνδεση GREGY», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης, κάνοντας λόγο για «έργο στρατηγικής σημασίας» που θα καταστήσει την Ανατολική Μεσόγειο ενεργειακή γέφυρα μεταξύ Βόρειας Αφρικής και Ευρώπης. Από την πλευρά του, ο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι σημείωσε ότι το GREGY αποτελεί «ορόσημο για την ενίσχυση της ενεργειακής περιφερειακής ολοκλήρωσης».

Στο Ελ Αλαμέιν ο Κυριάκος Μητσοτάκης για την τριμερή συνάντηση Ελλάδας - Κύπρου - Αιγύπτου

Αντίστοιχη έμφαση στη συγκεκριμένη ηλεκτρική διασύνδεση είχε δοθεί και στις προηγούμενες συναντήσεις. Τον Μάιο του 2025 για παράδειγμα, όταν συνεδρίασε στην Αθήνα το πρώτο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας – Αιγύπτου, Μητσοτάκης και Σίσι είχαν επισημάνει και πάλι την ιδιαίτερη σημασία της. Στο επίσημο ενημερωτικό σημείωμα της ελληνικής κυβέρνησης το έργο χαρακτηριζόταν ως «εμβληματικό», επισημαίνοντας τη σημασία του για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και της Αφρικής. Το έργο είχε βρεθεί επίσης ψηλά και στην τριμερή Σύνοδο Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου, τον Ιανουάριο του ίδιου έτους.

Το όραμα του Δημήτρη Κοπελούζου

Το GREGY είναι ένα έργο που οραματίστηκε ήδη από το 2008 ο επιχειρηματίας, Δημήτρης Κοπελούζος, αρκετά χρόνια προτού η ενεργειακή απεξάρτηση της Ευρώπης και η ανάγκη δημιουργίας νέων διαδρόμων εφοδιασμού αποκτήσουν τη σημερινή τους ένταση. Υλοποιείται από την Elica Mediterranean Electrical Interconnection S.M. S.A., μέλος του Ομίλου Κοπελούζου, και προβλέπει την απευθείας σύνδεση του αιγυπτιακού με το ελληνικό ηλεκτρικό σύστημα χωρίς ενδιάμεσο σημείο προσαιγιάλωσης.

Πρόκειται για ένα υποθαλάσσιο καλώδιο υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος, μεταφορικής ικανότητας 3.000 MW και μήκους περίπου 950 χιλιομέτρων. Όταν ολοκληρωθεί, θα αποτελέσει την πρώτη απευθείας ηλεκτρική σύνδεση της Αιγύπτου με την ευρωπαϊκή ήπειρο. Η ενέργεια θα προέρχεται από μεγάλα αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα που σχεδιάζεται να αναπτυχθούν στη βόρεια Αίγυπτο, όπου η ένταση του ήλιου και των ανέμων επιτρέπει υψηλότερη απόδοση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.

Ο σχεδιασμός προβλέπει τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας με σταθερό προφίλ στη διάρκεια του 24ώρου, αξιοποιώντας τον συνδυασμό αιολικής και ηλιακής παραγωγής. Πρόκειται για το λεγόμενο baseload profile, το οποίο έχει ιδιαίτερη σημασία για τις βιομηχανίες, καθώς αυτές χρειάζονται συνεχή και προβλέψιμη τροφοδοσία και δεν μπορούν να προσαρμόζουν κάθε φορά την παραγωγή τους στις ώρες ηλιοφάνειας ή στις μεταβολές του ανέμου.

Φθηνότερη ενέργεια για τη βιομηχανία και νέες επενδύσεις

Το άμεσο οικονομικό όφελος από το GREGY ξεκινά από το ενεργειακό κόστος. Για ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής βιομηχανίας και κυρίως για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις, η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος επηρεάζει καθοριστικά τη βιωσιμότητα της παραγωγής και την ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών τους. Η εισαγωγή μεγάλων ποσοτήτων πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας σε ανταγωνιστικές τιμές μπορεί να διευρύνει τις επιλογές τροφοδοσίας και να διευκολύνει τη σύναψη μακροχρόνιων συμβάσεων με μεγαλύτερη προβλεψιμότητα. Η τελική επίδραση στις τιμές θα κριθεί από το χρηματοδοτικό και εμπορικό μοντέλο, τις συμβάσεις διάθεσης και τη δυνατότητα του ελληνικού δικτύου να διοχετεύσει τις εισαγόμενες ποσότητες εκεί όπου υπάρχει ζήτηση.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του Ομίλου Κοπελούζου, περίπου το ένα τρίτο της μεταφερόμενης ενέργειας θα καταναλώνεται στην Ελλάδα, άλλο ένα τρίτο θα κατευθύνεται προς γειτονικές ευρωπαϊκές αγορές και το υπόλοιπο θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή πράσινου υδρογόνου. Με αυτή την κατανομή, το έργο θα υποστηρίξει την εγχώρια παραγωγή και θα δημιουργήσει νέες εξαγωγικές ροές ηλεκτρικής ενέργειας και πράσινου υδρογόνου.

Η πρόσβαση σε καθαρή και ανταγωνιστική ενέργεια μπορεί παράλληλα να προσελκύσει επενδύσεις με υψηλές ανάγκες ηλεκτροδότησης, όπως μεγάλα data centers, υποδομές τεχνητής νοημοσύνης και ενεργοβόρες βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Για τέτοιου μεγέθους επενδύσεις, η επάρκεια, η σταθερότητα της τροφοδοσίας και το ενεργειακό κόστος συγκαταλέγονται στα βασικά κριτήρια επιλογής του τόπου εγκατάστασης.

Όταν η ενεργειακή ασφάλεια συναντά την εθνική ασφάλεια

Η σημασία του έργου γίνεται ακόμα μεγαλύτερη μέσα στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον. Οι πολεμικές συγκρούσεις, οι αναταράξεις στις αγορές καυσίμων και οι κίνδυνοι για τις διεθνείς θαλάσσιες οδούς έχουν καταστήσει τη διαφοροποίηση των πηγών και των διαδρομών εφοδιασμού κρίσιμο ζήτημα για κάθε ευρωπαϊκή οικονομία.

Σε αυτό το περιβάλλον, το GREGY προσθέτει έναν νέο απευθείας διάδρομο ηλεκτρικής ενέργειας, περιορίζει την έκθεση στα ορυκτά καύσιμα και ενισχύει την ανθεκτικότητα του ελληνικού και του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος απέναντι σε διακοπές εφοδιασμού και απότομες ανατιμήσεις.

Για την Ελλάδα, η διασύνδεση ενισχύει παράλληλα τη γεωπολιτική της θέση, καθώς της επιτρέπει να αξιοποιήσει τη γεωγραφική της θέση ανάμεσα στη Βόρεια Αφρική, την Ανατολική Μεσόγειο και τα Βαλκάνια, τροφοδοτώντας μέσω του δικτύου της και άλλες ευρωπαϊκές αγορές. Να σημειωθεί τέλος ότι το έργο έχει υπαχθεί και περιλαμβάνεται στον 1ο κατάλογο PCI/PMI της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ έχει ήδη ενταχθεί στη λίστα έργων προτεραιότητας Global Gateway της Ε.Ε., η οποία περιλαμβάνει μεταξύ άλλων κρίσιμες και στρατηγικές υποδομές για την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς επίσης και στο TYNDP 2024 (Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης Δικτύων) του Entso-e (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαχειριστών).

newsbeast.gr