Η Άλωση της Πόλης: Μνήμη και Στοχασμός μέσα από τη δήλωση του Ιορδάνη Τζαμτζή

Στις 29 Μαΐου, κάθε χρόνο, η ελληνική μνήμη επιστρέφει στην Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453 – μια ημερομηνία-ορόσημο στην ιστορία του Ελληνισμού και της Ορθοδοξίας. Φέτος, με αφορμή την επέτειο, ο βουλευτής Πέλλας της Νέας Δημοκρατίας, Ιορδάνης Τζαμτζής, έκανε την εξής λιτή και ουσιαστική δήλωση:

«29η Μαΐου 1453. Αποφράδα μέρα. Άλωση της Βασιλεύουσας Πόλης, της Κωνσταντινούπολης.»

Η λέξη «αποφράδα» αποτυπώνει το συλλογικό πένθος για την πτώση της Πόλης που για πάνω από μία χιλιετία υπήρξε το σύμβολο της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας – του Βυζαντίου – και πνευματικό κέντρο της Ορθοδοξίας.

Η δήλωση του κ. Τζαμτζή, αν και σύντομη, ενσωματώνει την ιστορική και συναισθηματική βαρύτητα της ημέρας. Υπενθυμίζει τη σημασία της ιστορικής μνήμης και της εθνικής αυτογνωσίας σε μια εποχή που ο αναστοχασμός για το παρελθόν αποτελεί θεμέλιο για τη διαμόρφωση του παρόντος και του μέλλοντος.

Η Άλωση της Πόλης από τους Οθωμανούς, μετά από πολιορκία εβδομάδων και η ηρωική αντίσταση των υπερασπιστών υπό τον Κωνσταντίνο ΙΑ΄ Παλαιολόγο, δεν σηματοδότησε μόνο το τέλος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Ήταν το πέρασμα από τον Μεσαίωνα στη Νεότερη Εποχή, αλλά και η αρχή μιας μακράς περιόδου σκλαβιάς για τον ελληνικό λαό.

Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, η διατήρηση της ιστορικής μνήμης, όπως επισημαίνει και ο συμβολισμός της δήλωσης Τζαμτζή, λειτουργεί όχι ως κάλεσμα για μίσος ή αναβίωση του παρελθόντος, αλλά ως υπενθύμιση της πολιτιστικής κληρονομιάς που φέρουμε και της ευθύνης μας να τη διαφυλάξουμε.

Η 29η Μαΐου δεν είναι απλώς μια ημερομηνία στο ημερολόγιο. Είναι ένα συλλογικό βίωμα, μια ιστορική παρακαταθήκη και μια διαρκής υπενθύμιση της αξίας της ελευθερίας, της πίστης και της ενότητας.