Η αποφοίτηση σε σχέση με τη δυσκολία της σχολής – To 30% δεν φτάνει στο πτυχίο

Στράτος Στρατηγάκης* •

Ο χρόνος για τη λήψη του πτυχίου παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις, ανάλογα με το επιστημονικό αντικείμενο και τη σχολή. Μόλις ένας στους τέσσερις φοιτητές παίρνει το πτυχίο του στην ώρα του, στα ν έτη δηλαδή στα 4 ή στα 5 για Πολυτεχνεία και Γεωπονικές ή στα 6 χρόνια για τις Ιατρικές. Οι μισοί φοιτητές παίρνουν το πτυχίο τους μεταξύ ν και ν+2 ετών και ένας στους τέσσερις παίρνουν το πτυχίο τους μετά τα ν+2 έτη.

Εδώ αρχίζουν τα προβλήματα. Το ποσοστό αποφοίτησης από τα Πανεπιστήμιά μας είναι ήδη χαμηλό, καθώς περίπου το 30% των φοιτητών δεν φτάνουν ποτέ στο πτυχίο. Η διαγραφή των 308.000 φοιτητών που είχαν ξεπεράσει τα 8 χρόνια σπουδών πριν από λίγες μέρες αυτό ακριβώς μας δείχνει. Αν αυτό που συνέβη το 2023 – 2024 και συνέβαινε και τα προηγούμενα έτη συνεχίσει τότε ένα επιπλέον ποσοστό γύρω στο 20% δεν θα πάρει ποτέ πτυχίο, διότι θα έχει διαγραφεί. Πρόκειται για τους φοιτητές που τώρα παίρνουν πτυχίο μετά να ν+2 έτη. Στις σχολές πενταετούς και εξαετούς φοίτησης ο νόμος δίνει περιθώριο τριών ετών για την ολοκλήρωση των σπουδών πέρα από τα κανονικά εξάμηνα.

Γι’ αυτό τον λόγο θεωρώ ότι δεν θα είναι το 24% των φοιτητών που θα διαγραφεί τελικά αλλά περίπου το 20%. Το 30% δεν ολοκλήρωνε ποτέ τις σπουδές του· αν προστεθεί και ένα ποσοστό 20% επιπλέον θα φτάσουμε στο εφιαλτικό 50%. Δηλαδή ένας στους δύο δεν θα φτάνει στο πτυχίο. Το ποσοστό, πιστεύω, θα είναι εξαιρετικά υψηλό. Φυσικά αυτό είναι υπόθεση για την ώρα. Ας ελπίσουμε ότι θα αλλάξουν κάποια πράγματα.

Όλες οι σχολές δεν έχουν τον ίδιο βαθμό δυσκολίας. Σε κάποιες σχολές οι φοιτητές παίρνουν το πτυχίο τους έγκαιρα. Τα υψηλότερα ποσοστά αποφοίτησης έχουν οι Ιατρικές – Οδοντιατρικές και Φαρμακευτικές σχολές με 57,84% των φοιτητών να παίρνουν το πτυχίο τους στην ώρα τους. Αναμενόμενο είναι· αυτά τα παιδιά διάβασαν τόσο πολύ για να μπουν οπότε έχουν μάθει να είναι συνεπή, μεθοδικά και εργατικά. Λογικό να αποφοιτούν από, κατά γενική ομολογία, δύσκολες σχολές στην ώρα τους. Ακολουθούν τα ΤΕΦΑΑ με ποσοστό αποφοίτησης στα κανονικά εξάμηνα σε ποσοστό 48,12% και τα παιδαγωγικά σε ποσοστό 46,88%.

Από εκεί και κάτω το ποσοστό πέφτει· λιγότεροι από ένας στους τρεις φοιτητές παίρνει το πτυχίο του εντός του κανονικού χρόνου φοίτησης, με το μικρότερο ποσοστό έγκαιρης αποφοίτησης να το έχει η Νομική με μόλις το 6,69% των φοιτητών της να αποφοιτούν στα τέσσερα χρόνια. Το 80,15% χρειάζεται μέχρι έξι χρόνια και ένα 13,15% πήρε το πτυχίο του μετά τα 6 χρόνια. Όπως δείχνουν οι αριθμοί και όπως γνωρίζουμε πρόκειται για πολύ δύσκολη σχολή. Όσοι εισάγονται είναι υψηλού επιπέδου υποψήφιοι μαθημένοι να διαβάζουν πολύ, όμως δυσκολεύονται όπως δείχνουν οι αριθμοί. Στα Παιδαγωγικά το 46,88% των φοιτητών παίρνει το πτυχίο του στα τέσσερα χρόνια. Είναι προφανές ότι πρόκειται για ευκολότερο επιστημονικό αντικείμενο από τη Νομική. Οι φοιτητές τους είναι, στην πλειοψηφία τους, και χαμηλότερων επιδόσεων στις Πανελλαδικές.

Πήραμε δύο ακραίες περιπτώσεις για να δείξουμε ότι δεν είναι όλες οι σπουδές το ίδιο εύκολες. Στο διάγραμμα με πράσινο χρώμα στην κορυφή κάθε στήλης φαίνεται το ποσοστό των φοιτητών που πήραν το πτυχίο τους μετά τα ν+2 χρόνια (τα 6 χρόνια για τετραετούς φοίτησης σχολές). Παρατηρήστε τις διαφορές που υπάρχουν στον χρόνο αποφοίτησης στα διάφορα επιστημονικά αντικείμενα. Δεν πρέπει, λοιπόν, να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο ως προς τον χρόνο αποφοίτησης. Ο νόμος που αναφέρει ότι σε τετραετούς φοίτηση σχολές δίνονται δύο επιπλέον χρόνια για την αποφοίτηση και στις υπόλοιπες σχολές τρία χρόνια αποτελεί οριζόντια ρύθμιση που είναι παντελώς άδικη. Είναι εύκολο να το αποφασίζεις, αλλά είναι βαθιά άδικο. Και αν δεν ήταν παράλογη η διαγραφή όσων είχαν ξεπεράσει τα οκτώ χρόνια σε σχολές τετραετούς φοίτησης θα γίνει παράλογο όταν ο νόμος θα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Αυτό που λέει ο νόμος θα ήταν λογικό αν το ποσοστό αποφοίτησης στα 4 χρόνια ήταν το ίδιο σε όλες τις σχολές. Όμως δεν είναι και γι’ αυτό η ρύθμιση του νόμου είναι λανθασμένη. Αποτελεί απλούστευση της πραγματικότητας.

Δεν είναι μόνο οι φοιτητές της Νομικής που δεν αποφοιτούν στα 4 χρόνια. Οι Μηχανικοί αποφοιτούν σε ποσοστό περίπου 10% στα 5 χρόνια με τους μισούς να αποφοιτούν μεταξύ 5 και 7 ετών. Οι πληροφορικοί παίρνουν το πτυχίο τους σε ποσοστό 43,48% μετά τα έξι έτη. Τι θα γίνει με αυτούς; Έχουμε έλλειψη πληροφορικών αν οι μισοί διαγράφονται πριν πάρουν το πτυχίο τους θα υπάρξει μεγάλο πρόβλημα στην οικονομία της χώρας μας.

Στο διάγραμμα μπορείτε να δείτε τα στοιχεία για όλα τα επιστημονικά αντικείμενα. Είναι προφανές, λοιπόν, ότι η οριζόντια ρύθμιση αποτελεί την εύκολη λύση που είναι άδικη. Προφανώς προσβάλλει και το αυτοδιοίκητο των Πανεπιστημίων μας.

Τι θα γίνει αν δεν αλλάξει η ρύθμιση; Θα ευτελιστούν οι σπουδές στα Πανεπιστήμια. Οι καθηγητές θα αναγκαστούν να βάλουν πολύ νερό στο κρασί τους και θα αρχίσουν να τους περνάνε όλους. Η πίεση που θα υφίστανται από τους φοιτητές που θα κινδυνεύουν με διαγραφή θα είναι μεγάλη και αναγκαστικά θα ρίξουν τις απαιτήσεις τους. Με αυτό τον τρόπο θα μπορούσε το ποσοστό 24,59% των φοιτητών που παίρνουν πτυχίο μετά τα δύο επιπλέον έτη θα μειωθεί δραστικά. Έτσι θα παίρνουν το πτυχίο τους φοιτητές που θα καταβάλουν μικρότερη προσπάθεια από αυτήν που καταβάλουν τώρα. Θα έχουν λιγότερες γνώσεις οι πτυχιούχοι που θα παίρνουν το πτυχίο τους μ’ αυτό τον τρόπο. Πρόκειται, συνεπώς, για χειροτέρευση των πραγμάτων.

Τι θα μπορούσε να γίνει; Να υπάρξει μία απόφαση ανάλογα με τη δυσκολία του επιστημονικού αντικειμένου της κάθε σχολής. Να αποφασίσουν, δηλαδή, οι αντίστοιχες σχολές την παραπάνω διάρκεια φοίτησης που θα επιτρέπουν στους φοιτητές τους, που θα περιλαμβάνεται στον κανονισμό φοίτησης, λαμβάνοντας φυσικά τις απαραίτητες πρόνοιες για τους φοιτητές που αντιμετωπίζουν προβλήματα οποιουδήποτε είδους, και μετά την παρέλευση του επιπλέον χρόνου αν δεν υπάρχει κάποιος σοβαρός λόγος να προχωρούν στη διαγραφή του φοιτητή.

Πιστεύω ότι μία τέτοια λύση θα ήταν πιο δίκαιη. Δεν θα είχαμε συσσώρευση ανενεργών φοιτητών και οι φοιτητές θα είχαν τον λογικό χρόνο να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους ανάλογα με τη δυσκολία της σχολής. Πρέπει να αλλάξει άμεσα ο νόμος διότι θα βρεθούμε σε αδιέξοδο πολύ σύντομα. Το 2027 θα διαγραφούν οι φοιτητές των τετραετούς φοίτησης τμημάτων που εισήχθησαν το Ακαδημαϊκό έτος 2021 – 2022, αφού θα έχουν συμπληρώσει τα ν+2 έτη. Αν δεν δοθεί μία λογική λύση θα έχουμε πολύ μεγάλο πρόβλημα σε ενάμιση χρόνο.

*Μαθηματικός – Ερευνητής, stadiodromia.gr, δια μέσου του naftemporiki.gr