Ιράν: Πώς οι Φρουροί της Επανάστασης «επέβαλαν» τον Μοτζταμπά Χαμενεΐ - Άφαντος και τραυματισμένος ο νέος ανώτατος ηγέτης

φωτο - Πηγή: Rouhollah Vahdati/ISNA/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS

Ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ παραμένει άφαντος τρεις μέρες μετά την ανάδειξή του σε νέο ανώτατο ηγέτη του Ιράν, με τις πληροφορίες που τον θέλουν να έχει τραυματιστεί κατά τις επιθέσεις που εξαπέλυσαν ΗΠΑ και Ισραήλ την πρώτη μέρα του πολέμου να επιβεβαιώνονται από σύμβουλο της ιρανικής κυβέρνησης.

Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν, φαίνεται -σύμφωνα με ανώτερες ιρανικές πηγές- πως επέβαλαν τον Μοτζταμπά Χαμενεΐ ως νέο ανώτατο ηγέτη, θεωρώντας τον ως μια πιο ευέλικτη εκδοχή του πατέρα του, που θα υποστήριζε τις σκληρές πολιτικές τους, παραμερίζοντας τις ανησυχίες των πραγματιστών. Ήδη πολύ ισχυροί, οι Φρουροί απέκτησαν ακόμη μεγαλύτερη επιρροή από την έναρξη του πολέμου και γρήγορα ξεπέρασαν τις επιφυλάξεις ανώτερων πολιτικών και κληρικών, των οποίων η αντίθεση στην επιλογή καθυστέρησε την ανακοίνωση για ώρες, σύμφωνα με τις πηγές που επικαλείται το Reuters.

Προσθέτοντας στις ανησυχίες όσων αντιτάχθηκαν στην ανάδειξη του Χαμενεΐ ως ανώτατου ηγέτη, ο ίδιος δεν είχε ακόμη εκδώσει καμία δήλωση μέχρι το βράδυ της Τρίτης (10/03), σχεδόν 48 ώρες μετά την εκλογή του, εν μέσω ενός πολέμου που έχει στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από χίλιους Ιρανούς.

Η εκλογή του Χαμενεΐ, που οργανώθηκε από τους Φρουρούς της Επανάστασης, ενδέχεται να οδηγήσει σε μια πιο επιθετική στάση στο εξωτερικό και σε αυστηρότερη εσωτερική καταστολή, σύμφωνα με τρεις ανώτερες ιρανικές πηγές, έναν πρώην μεταρρυθμιστή αξιωματούχο και έναν άλλο πληροφοριοδότη. Δύο από αυτούς δήλωσαν ότι φοβούνται ότι η κυριαρχία των Φρουρών στο σύστημα θα μετατρέψει περαιτέρω την Ισλαμική Δημοκρατία σε ένα στρατιωτικό κράτος με μόνο μια λεπτή επίφαση θρησκευτικής νομιμότητας, υπονομεύοντας μια ήδη συρρικνωμένη βάση υποστήριξης και αφήνοντας λιγότερο περιθώριο για την αντιμετώπιση σύνθετων απειλών.

Αν και επί δεκαετίες ήταν ένας παρασκηνιακός παράγοντας επιρροής που διηύθυνε το γραφείο του πατέρα του, ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ παραμένει μια ασαφής φιγούρα για πολλούς Ιρανούς και ενδέχεται να έχει τραυματιστεί στις αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις που σκότωσαν τον πατέρα του.

Ένας παρουσιαστής της κρατικής τηλεόρασης φάνηκε να επιβεβαιώνει τις διαδεδομένες φήμες ότι ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ τραυματίστηκε, περιγράφοντάς τον ως «janbaz», ή «τραυματισμένο βετεράνο» του πολέμου του Ραμαζανιού, όπως αποκαλεί το Ιράν την τρέχουσα σύγκρουση. Το Reuters δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει την κατάστασή του.

Αυτό – και οι φόβοι για την ασφάλειά του μετά τη δολοφονία του πατέρα του στις 28 Φεβρουαρίου – μπορεί να εξηγούν τη σιωπή του από τότε που η 88μελής Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων ανακοίνωσε αργά την Κυριακή (08/03) ότι τον είχε εκλέξει ως ανώτατο ηγέτη της χώρας. Η εξουσία ασκείται κατά κύριο λόγο από τους Φρουρούς και το γραφείο του ανώτατου ηγέτη, γνωστό ως beyt, το οποίο λειτουργεί ένα παράλληλο σύστημα επιρροής σε ολόκληρη τη γραφειοκρατία.

Άλλη μια επιβεβαίωση για τον τραυματισμό του ήρθε την Τετάρτη (11/03) από τον γιο του Ιρανού προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν, ο οποίος έγραψε στον λογαριασμό του στο Telegram πως ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ, είναι καλά παρά το γεγονός ότι έχει τραυματιστεί. «Άκουσα πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ έχει τραυματιστεί. Ρώτησα φίλους που έχουν διασυνδέσεις, μου είπαν ότι, δόξα τω Θεώ, είναι σώος και ασφαλής», έγραψε ο Γιούσεφ Πεζεσκιάν που είναι επίσης σύμβουλος της ιρανικής κυβέρνησης.

Οποιεσδήποτε αμφιβολίες σχετικά με το ποιος ήταν πραγματικά υπεύθυνος εξαφανίστηκαν το Σάββατο (07/03), όταν ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, μέλος της τριανδρίας που είχε αναλάβει την εξουσία κατά τη διάρκεια του κενού μεταξύ των ηγετών, αναγκάστηκε να υποχωρήσει μετά την απολογία του προς τα κράτη του Κόλπου για τις επιθέσεις. Ανώτεροι αξιωματικοί της Φρουράς ήταν εξοργισμένοι με την απολογία του, σύμφωνα με πηγές του Reuters.

Μία από τις τρεις ανώτερες πηγές, η οποία ανέφερε ότι οι Φρουροί της Επανάστασης κυβερνούν πλέον το Ιράν, είπε ότι ο αείμνηστος Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ είχε καταφέρει να συγκρατήσει το σώμα, εξισορροπώντας τις απόψεις του με αυτές των πολιτικών και κληρικών ελίτ του συστήματος. Ωστόσο, ακόμη και αν υποθέσουμε ότι ο νέος ηγέτης είναι αρκετά καλά για να αναλάβει τα ηνία, Φρουροί της Επανάστασης ενδέχεται πλέον να έχουν τον τελικό λόγο σε σημαντικές αποφάσεις στο μέλλον, πρόσθεσε η πηγή.

Ο Άλεξ Βατάνκα, ανώτερος ερευνητής στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής στην Ουάσινγκτον, δήλωσε: «Ο Μοτζταμπά οφείλει τη θέση του στους Φρουρούς της Επανάστασης και, ως εκ τούτου, δεν θα είναι τόσο ισχυρός όσο ήταν ο πατέρας του».

Η επιλογή του ηγέτη ανήκει συνταγματικά στη Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων, αλλά και στις δύο εκλογές για νέο ηγέτη μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, επηρεάστηκε από τις συμβουλές άλλων ισχυρών παραγόντων. Όταν ο Αγιατολάχ Ρουχόλα Χομεϊνί πέθανε το 1989, ο βασικός παράγοντας ήταν ο επιφανής πολιτικός Αλί Ακμπάρ Χασέμι Ραφσαντζάνι, ο οποίος είπε στη συνέλευση ότι ο Χομεϊνί του είχε ψιθυρίσει το όνομα του Χαμενεΐ στο νεκροκρέβατό του.

Αυτή τη φορά, οι βασικοί παράγοντες ήταν οι Φρουροί της Επανάστασης και ήταν πολύ πιο ευθείς στα μηνύματά τους, σύμφωνα με τις πέντε πηγές. Οι Φρουροί χρησιμοποίησαν το επιχείρημα ότι ο πόλεμος απαιτούσε μια γρήγορη διαδικασία και την επιλογή ενός υποψηφίου που θα αψηφούσε τις Ηνωμένες Πολιτείες. Επειδή η αίθουσα τους στην πόλη του Κομ βομβαρδίστηκε, η Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων έπρεπε να συγκεντρωθεί σε διαφορετική – μέχρι στιγμής άγνωστη – τοποθεσία και ορισμένα από τα μέλη δεν μπόρεσαν να παρευρεθούν ή ακόμη και να ενημερωθούν για την ψηφοφορία, δήλωσε ένα μέλος, ο Αγιατολάχ Μοχσέν Χεϊντάρι, στην κρατική τηλεόραση.

Το σώμα έφτασε την απαιτούμενη απαρτία των δύο τρίτων, ανέφερε, χωρίς να προσδιορίσει πόσοι είχαν πράγματι συμμετάσχει, με το 85-90% των παρόντων να υποστηρίζουν τον Μοτζταμπά Χαμενεΐ. Δεν ήταν σαφές πόσοι από τους απόντες θα τον είχαν υποστηρίξει ή αντιταχθεί, αλλά τα στοιχεία έδειξαν ότι η απόφαση δεν ήταν ομόφωνη, όπως ίσως ήλπιζαν οι Φρουροί της Επανάστασης.

Μια ομάδα αγιατολάχ δεν είχε αποδεχτεί την προφανή κληρονομική διαδοχή και φοβόταν ότι η επιλογή αυτή θα αποξένωνε ακόμη και πολλούς υποστηρικτές του κυβερνώντος συστήματος, ανέφεραν δύο από τις πηγές. Πίσω από τα παρασκήνια, ορισμένοι κληρικοί και μέλη του πολιτικού κατεστημένου προσπαθούσαν να προωθήσουν μια εναλλακτική λύση σε πολυάριθμες συζητήσεις την περασμένη εβδομάδα, ανέφερε μία από τις πηγές.

Ωστόσο, ο πρώην αξιωματούχος των μεταρρυθμιστών ανέφερε ότι οι Φρουροί απείλησαν τους επικριτές της ανάληψης της εξουσίας από τον Χαμενεΐ. Ο εσωτερικός πληροφοριοδότης της Ισλαμικής Δημοκρατίας ανέφερε ότι οι Φρουροί επικοινώνησαν με μέλη της συνέλευσης, που είχαν αντιρρήσεις, αλλά τελικά αισθάνθηκαν υποχρεωμένοι να τον υποστηρίξουν.

Ο διορισμός του Χαμενεΐ ήταν αρχικά προγραμματισμένος να ανακοινωθεί το πρωί της Κυριακής (08/03), αλλά τελικά ανακοινώθηκε αργά το βράδυ λόγω της συνεχιζόμενης αντίθεσης στην επιλογή του, σύμφωνα με τις πέντε πηγές.

Ως επικεφαλής του beyt για πολλά χρόνια υπό τον πατέρα του, ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ είχε δημιουργήσει πολύ στενούς δεσμούς με τους Φρουρούς της Επανάστασης, ιδιαίτερα με τους διοικητές δεύτερης βαθμίδας που αντικατέστησαν τους ανώτερους στρατηγούς που σκοτώθηκαν στον πόλεμο, ανέφερε ένας από τους αξιωματούχους.

Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με τον πρώην αξιωματούχο του μεταρρυθμιστικού κόμματος, θα είναι μια εξωτερική και εσωτερική πολιτική που θα κινείται προς μια πιο ριζοσπαστική κατεύθυνση, με τους Φρουρούς να έχουν τελικά αυτό που επιδίωκαν για χρόνια: τον πλήρη έλεγχο.

eleftherostypos.gr