Κοινό μέτωπο 17 κρατών μελών, με την Ελλάδα εντός, κατά περικοπών κονδυλίων της ΚΑΠ και της συνοχής

Κοινό μέτωπο 17 κρατών μελών, με την Ελλάδα εντός, κατά περικοπών κονδυλίων της ΚΑΠ και της συνοχής

Αποστάσεις από τη Γερμανία παίρνουν δεκαεπτά χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, προειδοποιώντας δημοσίως κατά των περικοπών στις αγροτικές επιδοτήσεις της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και στα κονδύλια περιφερειακής ανάπτυξης της πολιτικής συνοχής στον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της Ένωσης.

Με επιστολή, την οποία υπέγραψαν την προηγούμενη Παρασκευή 2 Οκτωβρίου, μεταξύ άλλων η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία και η Πολωνία, εντείνουν τις πιέσεις προς την ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ ώστε να μην περικοπούν δαπάνες ύψους περίπου 900 δισ. ευρώ στο νέο σχέδιο προϋπολογισμού, το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί την επόμενη εβδομάδα.

Η κίνηση προμηνύει σκληρή αντιπαράθεση με την αντίπαλη ομάδα έξι χωρών με επικεφαλής τη Γερμανία, η οποία επανέλαβε νωρίτερα την προηγούμενη εβδομάδα το αίτημά της για οριζόντιες περικοπές αρκετών εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ.

«Πιστεύουμε, επομένως, ότι η συνολική χρηματοδότηση για την Πολιτική Συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) πρέπει να διατηρηθεί στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ)», αναφέρουν οι 17 χώρες στην επιστολή τους προς τον Ιρλανδό πρωθυπουργό Μίχολ Μάρτιν.

Την επιστολή υπογράφουν η Βουλγαρία, η Κροατία, η Κύπρος, η Τσεχία, η Εσθονία, η Ελλάδα, η Ουγγαρία, η Ιταλία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Μάλτα, η Πολωνία, η Πορτογαλία, η Ρουμανία, η Σλοβακία, η Σλοβενία και η Ισπανία.

Την πρωτοβουλία συντόνισαν η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι, η οποία την έδωσε στην δημοσιότητα μέσω του «Χ», καθώς και ο πρόεδρος της Ρουμανίας Νικουσόρ Νταν, οι οποίοι θα φιλοξενήσουν άτυπη συνάντηση των εν λόγω χωρών στο περιθώριο του επόμενου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, στις 15 και 16 Οκτωβρίου.

Η επιστολή

Αναλυτικότερα, οι 17 ηγέτες υπογραμμίζουν ότι οι νέες ευρωπαϊκές προτεραιότητες, όπως η άμυνα, η ανταγωνιστικότητα, η ενεργειακή ασφάλεια και οι μεταφορικές συνδέσεις, δεν θα πρέπει να χρηματοδοτηθούν εις βάρος πολιτικών που αποτελούν διαχρονικούς πυλώνες της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Όπως επισημαίνουν, η αγροτική πολιτική και η πολιτική συνοχής στηρίζουν τις αγροτικές και λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές, συμβάλλουν στη σύγκλιση μεταξύ κρατών και περιφερειών και ενισχύουν την επισιτιστική ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Σύμφωνα με την επιστολή, η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπει ήδη μειώσεις στην πραγματική αξία των κονδυλίων για τους δύο αυτούς τομείς, παρά τη συνολική αύξηση του προτεινόμενου προϋπολογισμού.

Οι υπογράφοντες προειδοποιούν ότι περαιτέρω περικοπές θα αποδυνάμωναν τις συγκεκριμένες πολιτικές και θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τη στήριξη των πολιτών προς το ευρωπαϊκό εγχείρημα.

Παράλληλα, ζητούν να εξεταστούν εναλλακτικές λύσεις για τη χρηματοδότηση των νέων ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων, χωρίς να επιβαρυνθούν δυσανάλογα οι εθνικοί προϋπολογισμοί. Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνεται η πιο σταδιακή αποπληρωμή των δανείων του προγράμματος NextGenerationEU, ώστε να δημιουργηθεί μεγαλύτερος δημοσιονομικός χώρος στο νέο πλαίσιο, αφού προηγουμένως αξιολογηθεί το συνολικό κόστος της αποπληρωμής.

Οι ηγέτες εμφανίζονται επίσης ανοικτοί στη συζήτηση για νέους ίδιους πόρους της ΕΕ, υπό την προϋπόθεση ότι θα είναι δίκαιοι, απλοί και δεν θα επιβαρύνουν δυσανάλογα τα χαμηλότερα εισοδήματα. Παράλληλα, αφήνουν ανοικτό το ενδεχόμενο περιορισμένων και στοχευμένων ευρωπαϊκών δανειακών εργαλείων για συγκεκριμένες στρατηγικές ανάγκες.

Ένα ακόμη σημείο της επιστολής αφορά τις εθνικές διορθώσεις στις εισφορές, γνωστές ως εκπτώσεις ή επιστροφές (rebates). Οι 17 χώρες ζητούν να καταργηθεί το σημερινό σύστημα στον επόμενο προϋπολογισμό, υποστηρίζοντας ότι οι συνθήκες που οδήγησαν αρχικά στη θέσπισή του έχουν πλέον αλλάξει. Ζητούν, παράλληλα, οι εθνικές συνεισφορές να αξιολογούνται όχι μόνο με βάση το απόλυτο ύψος τους, αλλά και σε συνάρτηση με την οικονομική ευημερία κάθε κράτους και την αντίστοιχη επιβάρυνσή του.

Η επιστολή εντάσσεται σε μια κρίσιμη φάση των διαπραγματεύσεων για τον προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034, καθώς τα κράτη-μέλη καλούνται να συμφωνήσουν πώς θα κατανεμηθούν οι ευρωπαϊκοί πόροι ανάμεσα στις παραδοσιακές πολιτικές στήριξης και στις νέες ανάγκες της Ένωσης.

Το χρονικό της αντιπαράθεσης

Επισημαίνεται πως το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο χρηματοδοτεί ένα ευρύ φάσμα πολιτικών της ΕΕ, από τις αγροτικές επιδοτήσεις έως την αναπτυξιακή βοήθεια, και αποτελεί παραδοσιακά μία από τις δυσκολότερες διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες.

Το 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε προϋπολογισμό σχεδόν 2 τρισ. ευρώ για την περίοδο 2028-2034, μεταφέροντας εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ από τη γεωργία και την Πολιτική Συνοχής σε νέους τομείς, όπως η άμυνα και η ανταγωνιστικότητα.

Η αποκαλούμενη ομάδα «Φίλοι της Συνοχής» προειδοποίησε ότι περαιτέρω περικοπές στα κονδύλια για τη γεωργία και την Πολιτική Συνοχής «θα αποδυνάμωναν τον προϋπολογισμό και θα έθεταν σε κίνδυνο τη δημόσια στήριξη προς το ευρωπαϊκό εγχείρημα».

Το διαπραγματευτικό κείμενο της ιρλανδικής προεδρίας, γνωστό στις Βρυξέλλες ως «negobox», θα αποτελέσει τη βάση για τις συζητήσεις μεταξύ των 27 ηγετών της ΕΕ κατά τη σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες τον Οκτώβριο.

Οι κυβερνήσεις της ΕΕ επιδιώκουν να καταλήξουν σε οριστική συμφωνία μεταξύ τους έως το τέλος του έτους, προτού οι εθνικές εκλογές στη Γαλλία, την Πολωνία και την Ιταλία απειλήσουν να εκτροχιάσουν τις διαπραγματεύσεις.

Ένα από τα πλέον ευαίσθητα ζητήματα αφορά την εισαγωγή νέων φόρων σε επίπεδο ΕΕ, των λεγόμενων «ιδίων πόρων», για τη χρηματοδότηση του προϋπολογισμού. Η Κομισιόν έχει προτείνει πέντε νέες εισφορές, οι οποίες εκτιμάται ότι θα αποφέρουν 66 δισ. ευρώ ετησίως.

Το πακέτο έχει την ισχυρή στήριξη της Γαλλίας, ωστόσο επιμέρους προτάσεις συναντούν την αντίθεση αρκετών κυβερνήσεων, οι οποίες φοβούνται ότι θα επιβαρυνθούν δυσανάλογα.

Οι 17 χώρες αναφέρουν στην επιστολή ότι οι νέοι ίδιοι πόροι «θα πρέπει να είναι πραγματικοί, δίκαιοι, απλοί και να μην έχουν αναδρομικό χαρακτήρα».

Προκειμένου να δημιουργηθεί μεγαλύτερο δημοσιονομικό περιθώριο, επανέφεραν επίσης το αίτημα να μετατεθεί χρονικά η αποπληρωμή του χρέους που δημιουργήθηκε μετά την πανδημία και αναμένεται να κοστίζει 25 δισ. ευρώ ετησίως, ενώ τάχθηκαν κατά των εκπτώσεων στις συνεισφορές των πλουσιότερων χωρών στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, των λεγόμενων rebates.

agro24.gr