Κρίσιμη Σύνοδος Κορυφής για τα αναχώματα στον πόλεμο: Ο Μητσοτάκης ζητά ευρωπαϊκή ευελιξία για παρεμβάσεις, ποιο είναι το plan B της Αθήνας

Η χθεσινή επίθεση του Ισραήλ στις ενεργειακές εγκαταστάσεις του Ιράν πυροδοτεί περαιτέρω την ανησυχία στις αγορές και δημιουργεί νέα δεδομένα ενόψει και της σημερινής Συνόδου Κορυφής της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες, όπου ο πόλεμος και οι συνέπειες του θα είναι ο «ελέφαντας στο δωμάτιο».

Και μπορεί οι Ευρωπαίοι ηγέτες να μην προσέρχονται με ενιαία γραμμή στη συζήτηση, όμως ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είναι της άποψης ότι τώρα η Ευρώπη θα πρέπει να πάρει επί της αρχής αποφάσεις για μέτρα βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, δίνοντας έτσι την ευελιξία στα κράτη-μέλη να πράξουν αναλόγως. Με άλλα λόγια, ο κ. Μητσοτάκης ζητά το πάθημα της ενεργειακής κρίσης του 2022 να γίνει μάθημα, ώστε η Ευρώπη να μην κυνηγάει εκ των υστέρων την ουρά της.

Μιλώντας χθες στο Mega ο υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης, ο οποίος θα είναι με τη σειρά του παρών στη Σύνοδο, έβαλε τα δεδομένα στην πραγματική τους διάσταση, επισημαίνοντας το ότι το εύρος της παρέμβασης θα κριθεί από το αν η κατάσταση στο Ορμούζ θα διαρκέσει για κάποιες μέρες ή για κάποιες εβδομάδες ακόμα.

Εφόσον διαφαίνεται μεγαλύτερη αναταραχή, τότε η Ευρώπη θα μπορούσε να «χαλαρώσει» το πλαίσιο με τις λεγόμενες οροφές δαπανών, ώστε να επιτρέψει στα κράτη-μέλη μεγαλύτερη δυνατότητα παρέμβασης π.χ. στο πεδίο των φόρων. Διόλου τυχαία άλλωστε ο κ. Μητσοτάκης για πρώτη φορά στη θητεία του άνοιξε την προοπτική παρέμβασης στον ΕΦΚ των καυσίμων, λόγω της σταθερής αύξησης της τιμής στην αντλία και με δεδομένο ότι ο φόρος αποτελεί ένα σημαντικό μέρος του κόστους στην αντλία.

«Ο πρωθυπουργός ανέφερε τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης ως ένα παράδειγμα μέτρου το οποίο θα προκύψει στο πλαίσιο μιας ευρωπαϊκής και συντονισμένης προσπάθειας. Δηλαδή, να το πω κάθετα, αυτό είναι ένα μέτρο το οποίο χωρίς ευρωπαϊκές ευελιξίες, δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί», υπογράμμισε ο κ. Πιερρακάκης χαρακτηριστικά.

Η κυβέρνηση πάντως αντιλαμβάνεται ότι μπορεί να χρειαστεί να παρέμβει ούτως ή άλλως, αν τα πράγματα γίνουν χειρότερα, η αβεβαιότητα παραταθεί και δεν καταστεί εφικτό να υπάρξει ευρωπαϊκή ευελιξία, λόγω της δεδομένης ασυμφωνίας που υπάρχει συνήθως μεταξύ Βορρά και Νότου. Ο κ. Πιερρακάκης χθες ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα έχει τη δημοσιονομική επάρκεια να χρηματοδοτήσει με κόστους του προϋπολογισμού μέτρα που θα κριθούν απαραίτητα στον κατάλληλο χρόνο και αφορούν στην πραγματικότητα επιδότηση της κατανάλωσης.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα, ακόμα και αν αποτελεί ύστατη επιλογή της κυβέρνησης, είναι το fuel pass και εν γένει τα μέτρα που περιλαμβάνονταν στην εργαλειοθήκη του 2022. Επίσης, όπως έγραψε από χθες το protothema.gr, στη συζήτηση έχουν πέσει και μέτρα out of the box, όπως η ενίσχυση της τηλεργασίας και η ενίσχυση για χρήση των ΜΜΜ, ώστε να μειωθεί η χρήση οχημάτων. «Αν -υπογραμμίζω τη λέξη ‘αν’ - αν ο πρωθυπουργός, η Κυβέρνηση, κρίνουμε ότι πρέπει να γίνει κάποια πρωτοβουλία εθνική - καταρχάς - ή κάποια πρωτοβουλία ευρωπαϊκή, να είστε βέβαιος, να είναι βέβαιοι όσοι μας βλέπουν αυτή τη στιγμή και έχουν τις αγωνίες τους, θα είμαστε εκεί», υπογράμμισε ο κ. Πιερρακάκης.

Προσέγγιση 360 μοιρών

Στην ευρύτερη συζήτηση για τον πόλεμο και τη Μέση Ανατολή, ο κ. Μητσοτάκης θα αναφερθεί στις πρωτοβουλίες στήριξης της Κύπρου, καθώς η Ελλάδα έδωσε τον τόνο. Και θα επισημάνει ότι επρόκειτο για επίδειξη ευρωπαϊκής αλληλεγγύης στην πράξη και μάλιστα χωρίς να έχει ενεργοποιηθεί το άρθρο 42.7 της Συνθήκης της Ε.Ε. κάτι που δημιουργεί ένα προηγούμενο, υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα με τον πιο εμφατικό τρόπο την γεωπολιτική σημασία της Ανατολικής Μεσογείου.

Κλείσιμο

Υπό αυτό το πρίσμα, ο κ. Μητσοτάκης θεωρεί ότι οι εξελίξεις δικαιώνουν τις τοποθετήσεις του ότι απαιτείται μια αμυντική στρατηγική 360 μοιρών από την Ε.Ε., δηλαδή η ετοιμότητα αντιμετώπισης απειλών όχι μόνο στα ανατολικά, αλλά και στα νότια σύνορα. «Η ευρωπαϊκή ασφάλεια είναι άμεσα συνδεδεμένη με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, όπως απέδειξε το παράδειγμα της Κύπρου, κράτους μέλους της ΕΕ που αντιμετωπίζει απειλές ασφαλείας», επισημαίνουν κυβερνητικές πηγές.

Κατά τα άλλα, η θέση της Αθήνας είναι ρητώς εκπεφρασμένη: καμία συμμετοχή στον πόλεμο, ανάγκη για διπλωματική λύση που θα αντιμετωπίζει όλες τις πτυχές και κυρίως αυτή του βαλλιστικού προγράμματος της Τεχεράνης και καμία επέκταση της επιχείρησης ASPIDES πέρα από την Ερυθρά Θάλασσα.