Με ανατιμήσεις σε τρόφιμα και υπηρεσίες κάνει "ποδαρικό" η ακρίβεια και το 2026

Τα κρέατα, τα φρούτα, τα λαχανικά, αλλά και το δίδυμο καφές–κακάο, αναμένεται να πρωταγωνιστήσουν στο «κύμα» ακρίβειας και μέσα στο 2026. Μαζί τους, οι αυξήσεις σε ενοίκια, ασφάλειες υγείας, εισιτήρια πλοίων και αεροπλάνων, καθώς και στις επισκευές κατοικιών, δείχνουν ότι η πίεση στο πορτοφόλι νοικοκυριών και επιχειρήσεων δύσκολα θα εκτονωθεί άμεσα.

Στο 2,9% ο εναρμονισμένος πληθωρισμός

Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία, ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή ανήλθε τον Δεκέμβριο στο 2,9%, έναντι 2,8% τον Νοέμβριο. Την ίδια στιγμή, ο μέσος όρος της Ευρωζώνης κινήθηκε αισθητά χαμηλότερα, στο 2%, στοιχείο που καταδεικνύει ότι η ακρίβεια στην Ελλάδα παραμένει επίμονη και βαθύτερη από την ευρωπαϊκή τάση.

Στα τρόφιμα, συμπεριλαμβανομένων αλκοόλ και καπνού, οι τιμές εκτινάχθηκαν στο 3,5% τον Δεκέμβριο από 2,7% τον Νοέμβριο. Αντίστοιχα, ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες διαμορφώθηκε στο 4,5%, οριακά χαμηλότερος από το 4,7% του προηγούμενου μήνα.

Ενέργεια και βιομηχανικά αγαθά σε συγκράτηση

Αντίθετα, ανάσα δίνουν η ενέργεια και τα μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά. Η πρώτη εμφάνισε πτώση τιμών κατά 1% σε ετήσια βάση, ενώ τα αγαθά καταγράφηκαν στο -0,1%. Ο συνδυασμός αυτών των μετρήσεων υποδεικνύει ότι το πρόβλημα της ακρίβειας παραμένει κυρίως στον πρωτογενή τομέα και τις υπηρεσίες.

Οι εξελίξεις στη Βενεζουέλα και η στρατηγική των πετρελαιοπαραγωγών χωρών να διατηρήσουν υψηλή προσφορά αναμένεται να συγκρατήσουν το κόστος ενέργειας διεθνώς, τουλάχιστον για έναν ήπιο χειμώνα – γεγονός που, με τα σημερινά δεδομένα, ευνοεί και την ελληνική αγορά.

Δομικός πληθωρισμός: Η «αίσθηση της ακρίβειας»

Ιδιαίτερα ανθεκτικός παραμένει ο δομικός πληθωρισμός – ο γενικός δείκτης χωρίς τρόφιμα και ενέργεια – ο οποίος παρέμεινε στο 3,2%, σαφώς υψηλότερα από την Ευρωζώνη. Πρόκειται για τον δείκτη που αποτυπώνει πιο καθαρά το κόστος ζωής όπως το βιώνουν καθημερινά νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Το κυνήγι της ακρίβειας

Εξειδικεύοντας τις αιτίες, οι αυξήσεις στα τρόφιμα συνδέονται κυρίως με διεθνείς παράγοντες και την κλιματική αλλαγή, ειδικά για φρούτα και λαχανικά. Για το κρέας, οι πιέσεις προέρχονται από την περιορισμένη παραγωγή και τη χαμηλή προσφορά στην Ευρωπαϊκή αγορά, με το βόειο και μοσχαρίσιο στη «ζώνη υψηλού κινδύνου».

Στις υπηρεσίες, καθοριστικό ρόλο στον πληθωρισμό παίζουν οι ανατιμήσεις σε ενοίκια, μεταφορές και εστίαση, τομείς όπου η παρέμβαση της Πολιτείας είναι πιο δύσκολη και απαιτεί χρόνο.

Εργαλεία αντίδρασης

Το Υπουργείο Ανάπτυξης έχει ήδη προχωρήσει σε «συμφωνία κυρίων» με τις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ, ώστε να παραμείνουν σταθερές οι τιμές σε περίπου 1.000 βασικούς κωδικούς προϊόντων. Πρόκειται για μία πρώτη γραμμή άμυνας απέναντι στην τάση ανατιμήσεων.

Παράλληλα, η συζήτηση για διαφάνεια στη διαμόρφωση των τιμών των νωπών προϊόντων – από το «χωράφι στο ράφι» – αναζωπυρώνεται. Στη συνάντηση εκπροσώπων λαϊκών αγορών με ΥΠΕΘΟ και Υπουργείο Ανάπτυξης εξετάστηκε η δυνατότητα σήμανσης ενιαίας τιμής σε κάθε συσκευασία, η οποία θα ακολουθεί το προϊόν σε όλη την αλυσίδα διανομής. Με στόχο, όχι μόνο την ενημέρωση των καταναλωτών αλλά και τη μείωση μεσαζόντων που επιβαρύνουν την τελική τιμή.

Η μεγάλη εικόνα

Το μήνυμα είναι σαφές: η ακρίβεια δεν είναι παροδικό φαινόμενο αλλά μια πραγματικότητα που απαιτεί συντονισμό, εποπτεία και στοχευμένες κινήσεις. Το 2026 ξεκινά με νέα δεδομένα, αλλά και με προσπάθειες για να μην μετατραπεί ο πληθωρισμός από απειλή σε μόνιμη κανονικότητα.