Σε μια εποχή όπου η Τοπική Αυτοδιοίκηση καλείται να διαχειριστεί αυξημένες ανάγκες, ενεργειακό κόστος και σημαντικές απαιτήσεις σε έργα και υπηρεσίες, η απευθείας επικοινωνία με την κεντρική εξουσία αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Και η σύσκεψη στη Θεσσαλονίκη έδειξε κάτι που δύσκολα μπορεί να αμφισβητηθεί: ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιλέγει να ακούει τους ανθρώπους της Αυτοδιοίκησης.

Η καθιερωμένη συνάντηση του Πρωθυπουργού με δημάρχους, Περιφερειάρχες και τους θεσμικούς εκπροσώπους της Αυτοδιοίκησης από την Κεντρική, τη Δυτική και την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη δεν ήταν μια απλή εθιμοτυπική διαδικασία ενόψει της ΔΕΘ.

Στο ίδιο τραπέζι βρέθηκε ουσιαστικά ολόκληρος ο κυβερνητικός μηχανισμός που μπορεί να δώσει απαντήσεις στα προβλήματα της Βόρειας Ελλάδας.

Παρόντες, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Εσωτερικών Θεόδωρος Λιβάνιος, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, ο υφυπουργός Εσωτερικών Κώστας Γκιουλέκας, αλλά και ο Ευρωπαίος Επίτροπος Απόστολος Τζιτζικώστας.

Οι δήμαρχοι μίλησαν – Ο Πρωθυπουργός άκουσε

Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Λάζαρος Κυρίζογλου, ο πρόεδρος της ΠΕΔ Κεντρικής Μακεδονίας Ιγνάτιος Καϊτεζίδης, οι εκπρόσωποι των ΠΕΔ και οι Περιφερειάρχες είχαν τη δυνατότητα να θέσουν ευθέως τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν.

Και δεν παρουσιάστηκε μια ωραιοποιημένη εικόνα.

Στο τραπέζι μπήκε ακόμη και το χρηματοδοτικό κενό των Δήμων, που σύμφωνα με τους εκπροσώπους της Αυτοδιοίκησης φτάνει σε δισεκατομμύρια ευρώ, καθώς το αυξημένο ενεργειακό και λειτουργικό κόστος πιέζει ασφυκτικά τους δημοτικούς προϋπολογισμούς.

Αυτό ακριβώς, όμως, είναι και η ουσία μιας πραγματικής θεσμικής συζήτησης: οι αιρετοί να μπορούν να μιλούν χωρίς φίλτρα και η κυβέρνηση να ακούει τα προβλήματα όπως πραγματικά είναι.

Από το 2019 οι πόροι έχουν αυξηθεί

Υπάρχει όμως και μια πλευρά που δεν μπορεί να παραβλέπεται.

Οι ίδιοι οι εκπρόσωποι της Αυτοδιοίκησης αναγνωρίζουν ότι από το 2019 μέχρι σήμερα έχουν αυξηθεί οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι, ενώ σημαντικά αυξημένες είναι και οι δυνατότητες χρηματοδότησης έργων και υποδομών.

Από μεγάλες αστικές αναπλάσεις μέχρι έργα ύδρευσης, αποχέτευσης, οδοποιίας, ενεργειακής αναβάθμισης και καθημερινότητας, Δήμοι σε ολόκληρη τη χώρα έχουν στη διάθεσή τους χρηματοδοτικά εργαλεία που πριν από λίγα χρόνια δεν υπήρχαν στην ίδια έκταση.

Αυτό ασφαλώς δεν σημαίνει ότι λύθηκαν όλα τα προβλήματα.

Σημαίνει όμως ότι η σχέση κυβέρνησης και Αυτοδιοίκησης δεν μπορεί να παρουσιάζεται μόνο μέσα από τη λογική ενός «καλαθιού παροχών».

Δεν είναι μόνο θέμα ενός «καλαθιού»

Άλλωστε, μια σοβαρή κυβερνητική πολιτική δεν κρίνεται από το αν σε μία σύσκεψη ανακοινώθηκαν έκτακτες παροχές.

Κρίνεται από το αν υπάρχει σταθερός διάλογος, χρηματοδότηση έργων, ενίσχυση των θεσμικών πόρων, προσλήψεις προσωπικού και κυρίως δυνατότητα των δημάρχων να μεταφέρουν απευθείας τα προβλήματα των κοινωνιών τους στο Μέγαρο Μαξίμου.

Χαρακτηριστική είναι και η αναφορά του Θεόδωρου Λιβάνιου στις προσλήψεις για το 2027.

Οι Δήμοι έχουν ήδη καταθέσει περίπου 6.500 αιτήματα στελέχωσης και, σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, αναμένεται να εγκριθούν τουλάχιστον τα μισά, ενώ περίπου 1.000 θέσεις αφορούν ανταποδοτικές υπηρεσίες.

Για πολλούς Δήμους που λειτουργούν σήμερα με σημαντικές ελλείψεις προσωπικού, αυτή είναι μια εξέλιξη με πραγματικό αντίκτυπο στην καθημερινότητα.

Η Αυτοδιοίκηση χρειάζεται περισσότερα – αλλά έχει πλέον ανοιχτή πόρτα

Κανείς δεν υποστηρίζει ότι οι Δήμοι δεν χρειάζονται περισσότερους πόρους. Το αντίθετο. Οι αυξήσεις στο ενεργειακό κόστος, στις υπηρεσίες και στις ανάγκες συντήρησης των υποδομών δημιουργούν μια νέα πραγματικότητα.

Όμως άλλο πράγμα η διεκδίκηση –που είναι απολύτως θεμιτή– και άλλο η εικόνα μιας κυβέρνησης που δήθεν γυρίζει την πλάτη στην Αυτοδιοίκηση.

Η παρουσία του ίδιου του Πρωθυπουργού και κορυφαίων υπουργών απέναντι στους αιρετούς της Μακεδονίας και της Θράκης δείχνει ακριβώς το αντίθετο.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι ένας Πρωθυπουργός που έχει επιλέξει να διατηρεί ανοιχτό τον δίαυλο με δημάρχους και Περιφερειάρχες, να ακούει ακόμη και τις δύσκολες διεκδικήσεις τους και να συζητά μαζί τους πρόσωπο με πρόσωπο.

Και ίσως αυτή να είναι η σημαντικότερη είδηση από τη Θεσσαλονίκη.

Όχι αν υπήρξε ένα ακόμη πρόσκαιρο «καλάθι», αλλά ότι η Αυτοδιοίκηση βρίσκεται στο τραπέζι όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις.

Γιατί οι Δήμοι δεν χρειάζονται μόνο υποσχέσεις πριν από τη ΔΕΘ. Χρειάζονται σταθερή συνεργασία, χρηματοδοτικά εργαλεία, προσωπικό και έναν Πρωθυπουργό που ακούει.

Και αυτή η θεσμική σχέση, παρά τα προβλήματα που παραμένουν, είναι ίσως η πιο ουσιαστική βάση για την επόμενη ημέρα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.