«Μη ασχολείσαι»: Όταν οι “ευγενικές” παρεμβάσεις αγγίζουν τα όρια της φίμωσης

Σε μια εποχή όπου η ελεύθερη ενημέρωση αποτελεί θεμέλιο της δημοκρατίας, δεν λείπουν περιστατικά που προκαλούν προβληματισμό για τα όρια —και τις αντοχές— της δημοσιογραφίας.

Πρόσφατα, δημοσιογράφος δέχθηκε μήνυμα με το οποίο του ζητείται, με «ευγενικό» όπως χαρακτηρίζεται τρόπο, να μην ασχοληθεί με συγκεκριμένο θέμα που αφορά αγοροπωλησία σε περιοχή των Γιαννιτσών , αξιοσημείωτο είναι ότι το συγκεκριμένο θέμα δεν είχε αποτελέσει ακόμη αντικείμενο δημοσιογραφικής έρευνας ή δημοσίευσης.

Το μήνυμα, μεταξύ άλλων, αναφέρει:

«Θα σε παρακαλέσω πολύ με ωραίο τρόπο μην ασχολείσαι… προσωπικά εσένα δεν σε πέφτει λόγος για το τι κάνουμε»

Η “ευγένεια” που κρύβει παρέμβαση

Παρά τον ήπιο τόνο, η ουσία του μηνύματος παραμένει σαφής: πρόκειται για μια προσπάθεια αποτροπής δημοσιογραφικής ενασχόλησης. Η χρήση εκφράσεων όπως «δεν σε πέφτει λόγος» εγείρει ερωτήματα για την αντίληψη ορισμένων σχετικά με τον ρόλο των μέσων ενημέρωσης.

Η δημοσιογραφία, ωστόσο, δεν λειτουργεί με όρους «άδειας» ή «απαγόρευσης», αλλά με βάση το δημόσιο συμφέρον και την ανάγκη ενημέρωσης των πολιτών.

Όταν η πίεση προηγείται του ρεπορτάζ

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η παρέμβαση έγινε πριν υπάρξει οποιαδήποτε σχετική δημοσιογραφική δραστηριότητα. Αυτό δημιουργεί εύλογους προβληματισμούς:

- Γιατί επιχειρείται να αποτραπεί μια έρευνα που δεν έχει καν ξεκινήσει;

- Τι είναι αυτό που θεωρείται ότι δεν πρέπει να δημοσιοποιηθεί;

- Και ποιος τελικά αποφασίζει ποια θέματα «επιτρέπεται» να αναδειχθούν;


Συμβαίνουν και στην Πέλλα

Ανάλογα περιστατικά, άμεσων ή έμμεσων παρεμβάσεων, καταγράφονται και στην Πέλλα. Μάλιστα, δεν αφορούν μόνο δημοσιευμένα ρεπορτάζ, αλλά ακόμη και ζητήματα που δεν έχουν απασχολήσει δημόσια τον Τύπο.

Το γεγονός αυτό αναδεικνύει μια ανησυχητική τάση: την προσπάθεια ελέγχου της πληροφορίας πριν ακόμη αυτή καταστεί αντικείμενο έρευνας.

Η απάντηση είναι η δημοσιογραφία

Κάθε τέτοια «παράκληση», ανεξάρτητα από τον τρόπο που διατυπώνεται, αποτελεί υπενθύμιση ότι η δημοσιογραφία παραμένει αναγκαία. Ο έλεγχος, η διαφάνεια και η ανάδειξη θεμάτων δεν μπορούν να υπόκεινται σε προσωπικές επιθυμίες ή υποδείξεις.

Η ελευθερία της ενημέρωσης δεν είναι διαπραγματεύσιμη. Και όσο επιχειρείται να περιοριστεί —ακόμη και με «ωραίο τρόπο»— τόσο πιο επιτακτική γίνεται η ανάγκη να υπηρετηθεί με συνέπεια και ευθύνη.