Νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες για εγκαταστάσεις εκτροφής χοίρων και πτηνών από το 2030 έως το 2032

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου πως ενέκρινε νέους κανόνες για την εκτροφή πουλερικών και χοίρων στο πλαίσιο της οδηγίας για τις βιομηχανικές και κτηνοτροφικές εκπομπές. Αυτό το ενιαίο, πανενωσιακό εγχειρίδιο κανόνων καθορίζει τον τρόπο λειτουργίας των μεγάλων χοιροτροφείων και πτηνοτροφείων, με στόχο τη μείωση των εκπομπών αμμωνίας, αζώτου και φωσφόρου. Πρόκειται για ρύπους που συνδέονται με αναπνευστικές ασθένειες, την υποβάθμιση της φύσης και τη μόλυνση του νερού.

Το πλαίσιο αυτό, το οποίο εκπονήθηκε σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, τους κτηνοτρόφους, τους εμπειρογνώμονες και περιβαλλοντικές μη κυβερνητικές οργανώσεις, καθορίζει κοινά ελάχιστα περιβαλλοντικά πρότυπα για τα μεγάλα χοιροτροφεία και πτηνοτροφεία σε ολόκληρη την ΕΕ, παρέχοντας παράλληλα ευελιξία, περιορίζοντας τον διοικητικό φόρτο για τους γεωργούς, και διευκολύνοντας τη βιώσιμη καινοτομία. Δόθηκε προτεραιότητα σε οικονομικά αποδοτικές προσεγγίσεις, ώστε το κόστος εφαρμογής να παραμείνει σε εύλογα επίπεδα για τις εκμεταλλεύσεις που εμπίπτουν στην οδηγία. Οι νέοι κανόνες θα εφαρμοστούν σε επίπεδο γεωργικής εκμετάλλευσης μεταξύ 2030 και 2032, ανάλογα με το μέγεθος της γεωργικής εκμετάλλευσης, δίνοντας στους γεωργούς χρόνο για να προσαρμοστούν. Είναι επίσης συμβατοί με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του Δεκεμβρίου του 2025 για την απλούστευση των κανόνων σχετικά με τις βιομηχανικές εκπομπές και θα τροποποιηθούν εάν το απαιτεί το τελικό κείμενο.

Η αναθεωρημένη οδηγία για τις βιομηχανικές και κτηνοτροφικές εκπομπές καλύπτει τα μεγαλύτερα χοιροτροφεία και πτηνοτροφεία στην ΕΕ, δηλαδή περίπου το 30% των εν λόγω εκμεταλλεύσεων. Η εφαρμογή της οδηγίας έχει καίρια σημασία για τη μείωση της ρύπανσης του αέρα, των υδάτων και του εδάφους από άζωτο.

Στην σχετική ανακοίνωση αναφέρονται επίσης τα εξής:

Βασικά οφέλη

Λιγότερη πολυπλοκότητα, καλύτερα αποτελέσματα: Οι νέοι κανόνες επικεντρώνονται σε επιχειρησιακά μέτρα, όπως ο καλύτερος χειρισμός της κοπριάς, η διατροφική διαχείριση και η στέγαση των ζώων. Οι απλούστεροι κανόνες θα μειώσουν αποτελεσματικότερα τη ρύπανση.

Ευελιξία: Οι γεωργοί μπορούν να επιλέξουν ποιες τεχνικές θα εφαρμόσουν, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν τα απαιτούμενα περιβαλλοντικά πρότυπα.

Δίκαιοι κανόνες για τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις: Οι μικρότερες γεωργικές εκμεταλλεύσεις θα υιοθετήσουν αναλογικές τεχνικές και όρια εκπομπών.

Οικονομική σκοπιμότητα: Οι κανόνες δίνουν προτεραιότητα στις στρατηγικές σίτισης για τη μείωση των εκπομπών, οι οποίες είναι αναλογικές και οικονομικά εφικτές, ιδίως για τις μικρότερες καλυπτόμενες εκμεταλλεύσεις και τις υφιστάμενες εκμεταλλεύσεις.

Χώρος για καινοτομία: Μπορούν να χρησιμοποιηθούν τεχνικές που δεν απαριθμούνται στους νέους κανόνες, υπό την προϋπόθεση ότι τα κράτη μέλη επικυρώνουν τις ισοδύναμες περιβαλλοντικές επιδόσεις τους, βάσει επιστημονικών στοιχείων. Αυτή η ευελιξία στοχεύει στην ενθάρρυνση της καινοτομίας, διατηρώντας παράλληλα ισχυρά περιβαλλοντικά πρότυπα.

Δίκαιος ανταγωνισμός: Θα συμβάλουν στον θεμιτό ανταγωνισμό στην εσωτερική αγορά παρέχοντας κοινά ελάχιστα περιβαλλοντικά πρότυπα για τις πτηνοτροφικές και χοιροτροφικές εκμεταλλεύσεις σε ολόκληρη την ΕΕ.

Επόμενα βήματα

Οι νέοι κανόνες θα αρχίσουν να ισχύουν για γεωργικές εκμεταλλεύσεις μεταξύ 2030 και 2032, ανάλογα με το μέγεθός τους, δίνοντας στους γεωργούς χρόνο να προσαρμοστούν.

Ιστορικό

Η αναθεωρημένη οδηγία για τις βιομηχανικές και κτηνοτροφικές εκπομπές (οδηγία 2010/75/ΕΕ), όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2024/1785, είναι το κύριο μέσο της ΕΕ για τη μείωση των εκπομπών αυτών στην ατμόσφαιρα, τα ύδατα και το έδαφος, καθώς και για την πρόληψη της παραγωγής αποβλήτων από μεγάλες βιομηχανικές εγκαταστάσεις και εντατικές κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις (χοίροι και πουλερικά).

Εφαρμόζει διαφορετικές, απλούστερες διατάξεις στις μεγάλες πτηνοτροφικές και χοιροτροφικές εκμεταλλεύσεις από ό,τι στις βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Τα κράτη μέλη επιτρέπεται να καταχωρούν απλώς τις πτηνοτροφικές και χοιροτροφικές εκμεταλλεύσεις αντί να απαιτούν πλήρες καθεστώς αδειοδότησης.

Εντός αυτού του απλουστευμένου πλαισίου, η Επιτροπή ήταν υποχρεωμένη να εκδώσει, μέσω εκτελεστικής απόφασης, «ενιαίες προϋποθέσεις για τους κανόνες λειτουργίας» για τις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις (χοίροι και πουλερικά) (UCOL).

Η UCOL μειώνει τις εκπομπές καθορίζοντας απαιτήσεις για τις εκπομπές αμμωνίας στην ατμόσφαιρα και για την απέκκριση αζώτου και φωσφόρου από τα ζώα, ώστε να διασφαλίζεται υψηλό επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος στο σύνολό του.

agro24.gr