Ο Ιορδάνης Τζαμτζης για τον Αγγελή Γάτσο

Στον Αγγελή Γάτσο αναφέρθηκε ο Ιορδάνης Τζαμτζης. Ο Αντιπεριφερειάρχης Πέλλας έκανε την ακόλουθη ανάρτηση:

Συμπολίτισσες Συμπολίτες ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ.
Διπλή γιορτή σήμερα. Ευαγγελισμός της Θεοτόκου Παναγίας μας και Επανάσταση και Παλιγγενεσία του Έθνους μας.
Εύχομαι ενωμένοι και δυνατοί όλοι μαζί να βγούμε ΝΙΚΗΤΕΣ από την μάχη που δίνουμε απέναντι στην νέα μάστιγα τον κορονοιο.
Χρόνια πολλά στον Βαγγέλη και την Ευαγγελία και τον Άγγελο.
Στην Πέλλα δεν πρέπει να ξεχνάμε έναν από τους μεγαλύτερους οπλαρχηγούς του 1821 τον Αγγελή Γάτσο ο οποίος πολέμησε σ όλη την Ελλάδα.

Ο Αγγελής Γάτσος, συντοπίτης µας, αγωνιστής µε απαράµιλλο θάρρος και αποφασιστικότητα. Γεννήθηκε στους Σαρακηνούς της Αλµωπίας και σ” όλη του τη ζωή υπήρξε µαχητικός, ρωµαλέος, φιλόδοξος και προπαντός γενναίος.

Με τα προσόντα του αυτά γρήγορα αναδείχτηκε οπλαρχηγός, επικεφαλής του αρµατολικίου των Βοδενών. Μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία και επικεφαλής σώµατος 300 ανδρών, συµµετείχε σε όλες τις ένοπλες εξεγέρσεις και τα επαναστατικά κινήµατα του Βερµίου, στενά συνεργαζόµενος µε τον οπλαρχηγό της περιοχής Καρατάσο και τον προύχοντα της Νάουσας Ζαφειράκη Θεοδοσίου.

Μετά την αποτυχία των κινηµάτων και το ολοκαύτωµα της Νάουσας (Απρίλιος 1822) ο Γάτσος, µε τον γερο-Καρατάσο και άλλους Μακεδόνες οπλαρχηγούς, τον Διαµαντή Νικολάου, τον Δουµπιώτη, τον Συρόπουλο κ.ά. κατέβηκαν στη Ν. Ελλάδα, στη Ρούµελη και στο Μοριά, όπου συνέχισαν να αγωνίζονται στα Άγραφα µε τον Καραϊσκάκη, στο Μεσολόγγι κατά την ηρωική του αντίσταση, στο Σούλι και στο Πέτα, στην καταστροφή του Δράµαλη στα Δερβενάκια µε τον Γέρο του Μοριά, στη Στερεά µε τον Οδυσσέα Ανδρούτσο, στο Τρίκερι, στην Εύβοια και στις συγκρούσεις της Αταλάντης, πολεµώντας µε τους άλλους Έλληνες για την ελευθερία της Πατρίδος.

Μετά την απελευθέρωση, με τη φροντίδα του Ι. Καποδίστρια, εγκαταστάθηκε µε εκατοντάδες άλλους Μακεδόνες στην Αταλάντη του Ν. Φθιώτιδας, σε µια συνοικία που τιμητικά ονομάζεται μέχρι σήμερα «Νέα Πέλλα».
Οι περισσότεροι από αυτούς είχαν χάσει τις οικογένειες και τις περιουσίες τους, κι έζησαν πάµπτωχοι, αγνοηµένοι και παραµεληµένοι από το Ελληνικό Κράτος.

Στον Αγγελή Γάτσο απονεµήθηκε από τον βασιλιά Όθωνα, τιµητικά και µόνον, ο βαθµός του Συνταγµατάρχη της Φάλαγγος μ’ ένα δίπλωμα κι ένα παράσημο και πέθανε στην Αταλάντη το 1839, λησµονημένος από όλους.

Στα επίσημα Μητρώα των Αγωνιστών του Εικοσιένα αναφέρεται ότι συμμετείχαν 103 ανώτεροι αξιωματικοί Μακεδόνες οπλαρχηγοί, 101 υπαξιωματικοί κι εκατοντάδες στρατιώτες, ναυτικοί και πολιτικοί. Να σημειωθεί ότι στη συντριπτική τους πλειονότητα δεν γνώριζαν ούτε λέξη από ελληνικά.

Από ομιλία του Ιστορικού-Συγγραφέα Γιάννη Παπαλαζάρου.