Ο «κουμπαράς» αξίζει. Ας χωρέσει και όσους δυσκολεύονται

Νατάσα Στασινού*

Από όσα ανακοινώθηκαν στη φετινή ΔΕΘ, ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά» ήταν, κατά τη γνώμη μου, τo πιο σημαντικό. Όχι επειδή υπόσχεται το μεγαλύτερο άμεσο όφελος, αλλά επειδή κοιτάζει πέρα από τον επόμενο λογαριασμό και την επόμενη κάλπη. Επιχειρεί να προσφέρει στα παιδιά κάτι που επηρεάζει σημαντικά τις ευκαιρίες της ενήλικης ζωής: ένα κεφάλαιο εκκίνησης.

Η ιδέα όπως την παρουσίασε ο Κυριάκος Πιερρακάκης έχει ουσία. Η οικογένεια αποταμιεύει, το κράτος προσθέτει ισόποση συμμετοχή, αρχικά έως 1.200 ευρώ ετησίως, και τα χρήματα επενδύονται μέχρι την ενηλικίωση. Με συνέπεια και χρόνο, μικρές καταβολές μπορούν να γίνουν στήριγμα για σπουδές, στέγη ή ένα επαγγελματικό ξεκίνημα. Παράλληλα, καλλιεργείται μια σχέση με την αποταμίευση και την επένδυση που στηρίζεται στην υπομονή, όχι στην προσδοκία εύκολου κέρδους.

Ακριβώς επειδή το μέτρο αξίζει, αξίζει και να βελτιωθεί. Η απουσία εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων έχει πλεονεκτήματα: απλότητα, ευρεία πρόσβαση, λιγότερα γραφειοκρατικά εμπόδια. Η ίδια ανοιχτή πόρτα, όμως, δεν σημαίνει ότι όλοι μπορούν να την περάσουν με την ίδια ευκολία.

Σε ένα νοικοκυριό, τα 100 ευρώ τον μήνα μπαίνουν στην άκρη χωρίς δεύτερη σκέψη. Σε ένα άλλο, διεκδικούν τη θέση τους ανάμεσα στο ενοίκιο, στο ρεύμα και στο σούπερ μάρκετ. Αν η οικογένεια καταφέρει να αποταμιεύσει 20 ευρώ τον μήνα, θα λάβει 240 ευρώ τον χρόνο από το κράτος. Με 50 ευρώ, θα λάβει 600. Με 100, ολόκληρα τα 1.200 ευρώ.

Το ποσοστό ενίσχυσης είναι ίδιο. Το ποσό, όχι. Περισσότερη δημόσια στήριξη κατευθύνεται έτσι στο παιδί της οικογένειας που έχει μεγαλύτερο περιθώριο αποταμίευσης. Το παιδί, βεβαίως, δεν έχει επιλέξει την οικονομική αφετηρία του.

Αυτό δεν ακυρώνει το μέτρο. Ούτε δικαιολογεί την τιμωρία όσων μπορούν να αποταμιεύουν. Θέτει, όμως, ένα εύλογο ερώτημα: Δεν θα μπορούσε η κρατική συμμετοχή να είναι αναλογικά μεγαλύτερη για τα χαμηλότερα εισοδήματα; Δεν θα μπορούσε ίσως να προβλέπεται μια ελάχιστη ετήσια εισφορά για τα οικονομικά ασθενέστερα παιδιά, ακόμη και όταν η οικογένεια αδυνατεί να καταβάλει χρήματα;

Αντιλαμβάνομαι πως το πρόγραμμα έχει πρωτίστως στόχο να δημιουργήσει κίνητρο αποταμίευσης, όχι να αναδιανείμει εισόδημα. Μια στοχευμένη πρόβλεψη, όμως, με σαφές δημοσιονομικό όριο, θα διατηρούσε τον ανοιχτό χαρακτήρα του προγράμματος, δίνοντας μεγαλύτερη ώθηση σε όσους ξεκινούν από πιο πίσω.

Εξίσου απαραίτητη και η ξεκάθαρη εξήγηση ότι πρόκειται για επένδυση: η κρατική εισφορά ενισχύει το κεφάλαιο, αλλά οι αποδόσεις δεν είναι εγγυημένες.

Ο «κουμπαράς» είναι πολύ σημαντικός για να μην πετύχει. Και επιτυχία δεν θα είναι μόνο να γεμίσουν οι λογαριασμοί όσων έχουν ήδη την άνεση να αποταμιεύουν. Θα είναι να αποκτήσουν περισσότερες επιλογές και τα παιδιά για τα οποία σήμερα δεν περισσεύουν ούτε 20 ευρώ.

*πηγή: naftemporiki.gr