O Πούτιν, τα ρούβλια, το αδιάβαστο μνημόνιο και... τα αγγλικά Τσίπρα: Νέες αποκαλύψεις «Στο Χιλιοστό»

Γεωργία Σαδανά

Με νέο κύκλο αποκαλύψεων για τις δραματικές διαπραγματεύσεις του 2015 επανήλθε χθες το ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΪ «στο Χιλιοστό», καθώς βασικοί πρωταγωνιστές της περιόδου μοιράζονται για πρώτη φορά δημόσια άγνωστα παρασκήνια της αγωνιώδους προσπάθειας για να παραμείνει η Ελλάδα στη ζώνη του ευρώ, καθώς δεν υπήρχε άλλη ρεαλιστική προοπτική για την οικονομική και κοινωνική επιβίωσή της.

Το τηλεφώνημα Πούτιν- Γιούνκερ
Σε αυτήν την κατεύθυνση, ο τότε Πρόεδρος της Κομισιόν, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ αποτύπωσε τις διαβουλεύσεις που λάμβαναν χώρα μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Αθήνας, αλλά και τις συνομιλίες του με το Ρώσο Πρόεδρο, Βλαντιμίρ Πούτιν, στον οποίο η τότε κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ φέρεται να είχε προστρέξει για οικονομική βοήθεια.

Συγκεκριμένα, όταν ο πρώην Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας πήγε στη Μόσχα να συναντήσει τον Βλαντιμίρ Πούτιν, πιθανότατα του ζήτησε οικονομική βοήθεια, κάτι το οποίο αρνήθηκε, αφού πρώτα ενημέρωσε την ΕΕ. Από μέρους του, ωστόσο, ο Ζαν Κλώντ Γιούνκερ παραδέχεται ότι ο Πούτιν του τηλεφώνησε και τον ενημέρωσε για την βοήθεια που ζήτησε ο τότε Έλληνας πρωθυπουργός. «Του απάντησα "μην το κάνεις, μπορούμε να λύσουμε το πρόβλημα μόνοι μας"», ανέφερε σχετικά.


«Να κόψουμε ρούβλια, ξεχάστε το»
Ταυτόχρονα, στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ο αξιωματούχος του αμερικανικού ΥΠΟΙΚ Ντάλιπ Σινγκ υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον δεν πήρε σοβαρά την προσέγγιση με τη Μόσχα, θεωρώντας ότι χρησιμοποιούνταν από την τότε κυβέρνηση κυνικά ως μέσο πίεσης γι' αυτό και το ξέκοψαν.

«Δεν το συζητάμε, τελεία» ήταν το μήνυμα που εστάλη στην Αθήνα. Από την πλευρά του ο συγκυβερνήτης του Τσίπρα Πάνος Καμμένος δήλωσε για εκείνη την περίοδο πως ήταν ξεκάθαρο ότι η Ρωσία δεν θα ανέτρεπε της γεωπολιτικές ισορροπίες. «Μας το είχαν ξεκαθαρίσει οι Ρώσοι εξαρχής: Να σας βοηθήσουμε όσο μπορούμε με την επιρροή μας και τα σχετικά, αλλά να κόψουμε ρούβλια, ξεχάστε το», δίνοντας οριστικά τέλος στο σενάριο να... βρέξει ρούβλια.


Δεν είναι κοινό μυστικό, εξάλλου, ότι την ίδια περίοδο η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ επιχειρούσε να διερευνήσει αν υπήρχε εναλλακτική εκτός ευρώ και ΕΕ, ακόμη και αν στελέχη της πίστευαν μέχρι κάποιο σημείο ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα έκοβε τη χρηματοδότηση της Ελλάδας, βιώνοντας μια πλάνη. Όπως αυτή αποτυπώθηκε στην συμφωνία της 20ης Φεβρουαρίου με τους δανειστές, τη λεγόμενη «συμφωνία-γέφυρα», με τον πρώην Πρωθυπουργό να διαβεβαιώνει τότε πως «γνωρίζω ότι κάποιοι έχουν ποντάρει στο ενδεχόμενο τρίτου μνημονίου τον ερχόμενο Ιούνιο, θα τους διαψεύσουμε».

Κωνσταντοπούλου: Έχανα τον ύπνο μου
Μιλώντας για την επίμαχη περίοδο, η τότε Πρόεδρος της Βουλής, Ζωή Κωνσταντοπούλου περιέγραψε για το κείμενο της συμφωνίας της 20ης Φεβρουαρίου ότι «κανείς δεν ρωτήθηκε και το οποίο παραβίαζε όλες τις δεσμεύσεις μας, έχανα τον ύπνο μου, ήταν στιγμή πολύ μεγάλης δοκιμασίας».

«Αμέσως επεδίωξα να δω τον Τσίπρα του είπα "αυτό είναι τρίτο μνημόνιο" και μου είπε "μη λες τέτοιες λέξεις"», όπως εξιστόρησε η ίδια και μιμούμενη τον τρόπο που ο Αλέξης Τσίπρας μιλούσε στα Αγγλικά προς τον τότε ηγέτη των Podemos, σημείωσε ότι η κατάσταση «δεν είναι άσπρο ή μαύρο αλλά γκρι».


Την ίδια στιγμή, η Πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας και τότε κορυφαίο στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ θυμάται για το ταξίδι του πρώην Πρωθυπουργού στη Γερμανία πως «η συνάντηση που κάναμε όταν επέστρεφαν από τη Γερμανία ήταν ένα σοκ, διότι Τσίπρας και Τζανακόπουλος μου εξέφραζαν μία αίσθηση ότι ήταν γοητευμένοι από τη Μέρκελ».


Η πλάνη της χρηματοδότησης
Πάντως, η δυσκολία κατανόησης των μηχανισμών, αλλά και των οριακών στιγμών για τη χώρα, επανήλθε στο χθεσινό επεισόδιο του ντοκιμαντέρ με φόντο την «συμφωνία -γέφυρα», παρότι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί, αλλά και τα ελληνικά ΜΜΕ εξέπεμπαν σήματα κινδύνου ως προς τυχόν διακοπή της χρηματοδότησης. Εκ των υστέρων, «θεωρούσαμε ότι εφόσον εξασφαλίσαμε συμφωνία για παράταση θα είχαμε χρηματοδότηση» υποστήριξε ο πρώην Υπουργός, Νίκος Παππάς, αλλά εκεί αντελήφθησαν την ισχυρή βούληση της άλλης πλευράς ότι θα έχουμε απόπειρα ασφυξίας και περιορισμό στη ρευστότητα.

«Θα σχεδιάσουμε δικό μας μνημόνιο»
Στην ίδια κατεύθυνση, ο ΣΥΡΙΖΑ εξακολουθούσε να απορρίπτει αρχικά τη «συνταγή» των θεσμών, καθώς Πίτερ Σπίγκελ και Ντέκλαν Κοστέλο υποστήριξαν πως ο ΣΥΡΙΖΑ έλεγε στην Τρόικα ότι «το μνημόνιο σας είναι γελοίο. Θα σχεδιάσουμε δικό μας μνημόνιο».

«Ωραία, περνούσαν οι μήνες και ήρθαν κάποια στιγμή με προτάσεις το τύπου οι τουρίστες στην Ελλάδα θα φοράνε κάμερες για να βλέπουμε ποιοι φοροδιαφευγουν ή να δοθεί δωρεάν ρεύμα σε ευπαθή νοικοκυριά - κάτι που αν γινόταν πράξη, κανείς δεν θα πλήρωνε, θα χρεοκοπούσε η ΔΕΗ και μετά θα έπρεπε να διασωθεί με χρήματα πάλι από τους Ευρωπαίους εταίρους, όπως παρατήρησαν. Για μεγάλη μερίδα αξιωματούχων, ήταν τα ίδια τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ που ζούσαν την έκπληξη του να κατέχουν την εξουσία, αφού “ήταν μια ομάδα άντρες κυρίως που δεν τους άρεσαν κάποιοι συμβολισμοί, όπως η τρόικα», όπως θυμούνται, όταν “τρόικα και θεσμοί, εξωραΐσαμε τις λέξεις, δεν είναι να πανηγυρίζεις», όπως παραδέχτηκε ο πρώην Υπουργός, Παναγιώτης Λαφαζάνης.


Χάος και καθυστερήσεις
Με τις ίδιες χαμηλές ταχύτητες και σε συνθήκες χάους εξελισσόταν και οι διαπραγματεύσεις με τους Θεσμούς στο ξενοδοχείο Hilton της Αθήνας, σε μια διαδικασία που περιγράφεται από αρκετούς αξιωματούχους χωρίς δομή, χωρίς συντονισμό και, πολλές φορές, χωρίς σαφή στρατηγική.

«Στο ΔΝΤ και στην Κομισιόν ανησυχούσαμε όλο και περισσότερο αλλά στην άλλη πλευρά δεν επικρατούσε η αίσθηση του επείγοντος» περιγράφει ο Ντεκλάν Κοστέλο, υπεύθυνος των Βρυξελλών για το ελληνικό πρόγραμμα, καθώς θυμάται πως «στις Βρυξέλλες είχαμε συναντήσεις είτε δεν θα εμφανίζονταν είτε θα τις ανέβαλαν επ' αόριστον. Οι συνεδριάσεις θα ξεκινούσαν ίσως στη 1 ή στις 4, δεν ξέραμε πότε. Δεν υπήρχε δομή, δεν κρατούνταν πρακτικά και θα τελείωναν στις 11 ή στις 12 χωρίς αποτέλεσμα. Ήταν πολύ χαοτικό και καθόλου παραγωγικό».


Το μνημόνιο που έμεινε αδιάβαστο
«Δεν επέτρεπαν στους αξιωματούχους μου να πάνε στην Ελλάδα και απειλούνταν πολύ συχνά» σχολίασε ο Ζαν Κλώντ Γιούνκερ, ο οποίος ζήτησε από τον τότε Πρωθυπουργό, Αλέξη Τσίπρα «να προσέχεις τους ανθρώπους μου είναι δικοί μου, προσπαθούν αν βοηθήσουν. Δεν πρέπει να πάθουν κάτι! Να τους φέρεστε καλά και να τους προστατεύετε δεν είναι εχθροί».


Σύμφωνα με τον Ντέκλαν Κοστέλο, όμως, «η ελληνική πλευρά όχι μόνο δεν είχε διαβάσει το μνημόνιο αλλά απέρριπταν τις δεσμεύσεις του χωρίς πραγματικά να ξέρουν τι σημαίνουν», με την τότε Πρόεδρο της Βουλής, Ζωή Κωνσταντοπούλου να συμπεραίνει πως «δεν νομίζω ότι υπήρχε στρατηγική. Υπήρχε μια εντελώς τυχάρπαστη αντιμετώπιση, πήγαινε ο ΥΠΟΙΚ μόνος του χωρίς επιτελείο».

«Πολλοί υπουργοί έλαγαν ας τελειώνουμε»
Από την πλευρά του ο Γερούν Ντάισελμπλουμ, πρώην πρόεδρος του Eurogroup θυμάται ότι πριν το 2015 υπήρχε ένα κλίμα στην ΕΕ ότι αν υπήρχε Grexit θα αποσταθεροποιούνταν το ευρώ. Ωστόσο, το 2015 ήταν αλλιώς. «Όλο και περισσότεροι υπουργοί μου έλεγαν ότι μπορεί να μας πλήξει αλλά η ζημιά από αυτή την χαίνουσα πληγή που εξακολουθεί, η ζημιά που κάνει η ελληνική κρίση στην ευρωζώνη ως σύνολο είναι πολύ μεγαλύτερη. Γι' αυτό ας τελειώνουμε, να σφίξουμε τα δόντια και να το αντιμετωπίσουμε, γιατί όλο αυτό δεν οδηγεί πουθενά...»

protothema.gr