Οι 10 ιστορίες του Μιρτσέα Λουτσέσκου

Δεν μπορείς να προσπεράσεις την απώλειας μιας παγκόσμιας ποδοσφαιρικής προσωπικότητας όπως ο Μιρτσέα Λουτσέσκου με ένα «συμβατικό» προφίλ. Για να απαριθμήσει κανείς τι πέτυχε, πώς έδρασε και πώς… επέδρασε στο ποδόσφαιρο ο εμβληματικός Ρουμάνος ποδοσφαιράνθρωπος, που έφυγε χθες από τη ζωή, θα χρειαζόταν ένα σεντόνι που θα βαριόταν το δάχτυλο να σκρολάρει ή να πατάει συνεχώς το κουμπί Page Down. Σαν αντίο, λοιπόν, στον Λουτσέσκου επικεντρώσαμε σε 10 περιστατικά της καριέρας του, που δείχνουν ξεκάθαρα το χαρακτήρα του, την οπτική του και την ιδιαίτερη ματιά που είχε, αλλά και δίδαξε στους δίπλα του.

1. Η Φλουμινένσε και η Φενέρμπαχτσε

Όσο έπαιζε μπάλα, και ειδικά μετά τις εξαιρετικές του εμφανίσεις με την εθνική στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1960, συγκέντρωσε το διεθνές ενδιαφέρον για μεταγραφή. Το 1970 τον ζήτησε δανεικό η Φλουμινένσε (!), με επίσημο έγγραφο προς την Ντινάμο Βουκουρεστίου και την ρουμανική ομοσπονδία, αλλά το αίτημα απορρίφθηκε. Το 1976 προσπάθησε ο ίδιος να πιέσει τα πράγματα, φόρεσε μάλιστα και τη φανέλα της τουρκικής Φενέρμπαχτσε σ’ ένα φιλικό ματς, αλλά απειλήθηκε με τιμωρία από την ρουμανική ομοσπονδία και το πράγμα δεν προχώρησε.

2. Οι φανέλες και ο Πελέ

Στο Μουντιάλ του Μεξικού, το πρώτο στο οποίο συμμετείχε η Ρουμανία, η ομοσπονδία είχε ταξιδέψει με μία σειρά εμφανίσεων, μόνο τις κίτρινες χαρακτηριστικές φανέλες, που τις φόρεσε στα δύο πρώτα παιχνίδια του ομίλου με Αγγλία και Τσεχοσλοβακία. Όταν η ΦΙΦΑ ειδοποίησε τους Ρουμάνους ότι, ως φιλοξενούμενοι τυπικά στο τρίτο ματς με τη Βραζιλία, θα πρέπει να φορέσουν τις εναλλακτικές φανέλες, οι Ρουμάνοι προσπάθησαν να συνεννοηθούν με τους Βραζιλιάνους, ώστε να φορέσουν αυτοί τις δεύτερές τους, για να βγουν από τη δύσκολη θέση. Ο Λουτσέσκου, μια από τις φίρμες της ομάδας τότε, έκανε κάτι πρακτικότερο: Πήγε σ’ ένα κατάστημα αθλητικών ειδών στη Γουαδαλαχάρα και αγόρασε 14 γαλάζιες φανέλες. Κι έβαλε τους παίκτες να ξηλώσουν τα σήματα από τις κίτρινες φανέλες και να τα ράψουν στις γαλάζιες. Ήταν η πρώτη και τελευταία φορά που η Ρουμανία φόρεσε γαλάζια χρώματα, συνήθως η δεύτερη εμφάνισή της ήταν ή μπλε σκούρα ή κόκκινη. Μετά το τέλος του ματς (όπου η Ρουμανία έχασε με 3-2) ζήτησε και πήρε τη φανέλα του μεγάλου Πελέ, την οποία κατά δήλωσή του έβαλε σε κορνίζα και την είχε σπίτι του χωρίς καν να την πλύνει!

3. Στο γήπεδο μετά από 8 χρόνια

Προπονητής πια της Ντινάμο Βουκουρεστίου, αντέδρασε έντονα όταν τον Μάιο του 1990 η ομοσπονδία όρισε ένα εξ αναβολής ματς με τη Σπόρτουλ Στουντεντέσκ ενώ περισσότεροι από δέκα παίκτες της ομάδας βρίσκονταν σε προπονητικό καμπ προετοιμασίας της εθνικής ομάδας ενόψει του Μουντιάλ της Ιταλίας. Αποφάσισε, λοιπόν, σε ένδειξη διαμαρτυρίας να… παίξει μπάλα! Ενεργοποίησε το δελτίο του ενώ είχε εγκαταλείψει τη μπάλα από το 1982 και στις 16 Μαϊου 1990, με την αλλαγή που έκανε τον εαυτό του στο 77’ του ματς, έγινε ο γηραιότερος ποδοσφαιριστής που αγωνίστηκε στο πρωτάθλημα της Ρουμανίας, σε ηλικία 44 ετών, 9 μηνών και 17 ημερών. Το ρεκόρ ισχύει ακόμα και σήμερα και δύσκολα θα σπάσει.

4. Προπονητής και παίκτης ταυτόχρονα

Όσο έπαιζε ακόμα είχε αποφασίσει να γίνει προπονητής, οπότε με το που παρουσιάστηκε η ευκαιρία, το 1979, ανέλαβε τον πάγκο της Κορβινούλ Χουνεντοάρα χωρίς να εγκαταλείψει το χορτάρι. Την πρώτη του σεζόν η ομάδα υποβιβάστηκε, αλλά αποφάσισε να μείνει στο διπλό του ρόλο, την επόμενη σεζόν την οδήγησε (και από τις δύο θέσεις) στην άνοδο και την τρίτη του σεζόν η «μικρή» ομάδα από την Τρανσιλβανία τερμάτισε στην 3^η θέση του πρωταθλήματος. Τότε άνοιξαν διάπλατα οι δρόμοι της προπονητικής καριέρας, ως τότε η κοινή γνώμη είχε εκτιμήσει ότι «έχτιζε» τις προπονητικές του επιτυχίες επειδή τις υλοποιούσε μόνος του με το ταλέντο του σαν παίκτης.

5. Στο Euro με το κόλπο των δωματίων

Η πρώτη θητεία του στον πάγκο της Ρουμανίας σημαδεύτηκε από την πρόκριση της ομάδας για πρώτη φορά στην ιστορία της σε τελική φάση Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος (το 1984), στην οποία μάλιστα συμμετείχαν μόνο 8 ομάδες. Στον προκριματικό όμιλο, μάλιστα, απέκλεισε την παγκόσμια πρωταθλήτρια Ιταλία, παίρνοντας 0-0 εκτός και νικώντας 1-0 στο Βουκουρέστι. Το κύριο χαρακτηριστικό εκείνης της ομάδας ήταν οι συχνές… αλλαγές δωματίων στους παίκτες των αποστολών. Σχεδόν κάθε βράδι άλλαζε τους παίκτες, ήταν κάτι που το είχε μάθει από τον πρώτο του προπονητή Βιορέλ Ματεϊάνου και πίστευε ότι βοηθάει την ομάδα να «δέσει» περισσότερο και να γίνουν όλοι οι παίκτες φίλοι μεταξύ τους. Κάτι που στη Ρουμανία δεν ήταν εύκολο, δεδομένου ότι στη δεκαετία του 1980 υπήρξαν έντονες αντιπαραθέσεις (και εντός γηπέδου) ανάμεσα στους παίκτες της Στεάουα, της Ντινάμο, της Σπόρτουλ, ακόμα και της Κραϊόβα.

6. Το σύστημα FARM

Λίγοι το γνωρίζουν, όμως ο πρωτοπόρος Λουτσέσκου υπήρξε ένας από τους πρωτοπόρους προπονητές στην Δυτική Ευρώπη που έδινε τόση σημασία στη στατιστική ανάλυση της απόδοσης των παικτών, κι επινόησε μάλιστα ένα σύστημα καταγραφής τους. Στην πρώτη θητεία του στη Πίζα, μετά το άνοιγμα των συνόρων στη Ρουμανία το 1989, κατέγραφε συνεχώς σ’ ένα μπλοκάκι τις πάσες, τα σουτ και τα τάκλιν των ποδοσφαιριστών, όπως έκανε από την αρχή της καριέρας του. Το 1994 επένδυσε 35.000 δολάρια για να αναπτυχθεί ένα software ονόματι FARM (Football Athletic Results Manager) ώστε να παίρνει τα αποτελέσματα από υπολογιστή και να εγκαταλείψει τα μπλοκάκια! Αργότερα το πρόγραμμα αυτό πουλήθηκε στην Panini για 2 εκατομμύρια δολάρια!

7. Το τρελό πρότζεκτ

Μετά από θητεία στην Ίντερ, τη Γαλατασαράι και τη Μπεσίκτας, η συμφωνία του το 2004 με τη Σαχτάρ Ντόνετσκ, έναν «περιθωριακό» ουκρανικό σύλλογο από τα ανατολικά που απλά είχε πρόεδρο με πολλά λεφτά, θεωρήθηκε από την ποδοσφαιρική κοινή γνώμη σαν «απόσυρση», ή ακόμα χειρότερα, σαν «αρπαχτή». Ο Λουτσέσκου απάντησε με την προσήλωσή του. Έμεινε 12 χρόνια στο κλαμπ, περισσότερα από οποιαδήποτε ομάδα στην καριέρα του. Κι όταν ανέλυσε στον Ρινάτ Αχμέτοφ την ιδέα του να προσεγγίσουν βραζιλιάνικους συλλόγους και να επενδύσουν σε νεαρούς Βραζιλιάνους ποδοσφαιριστές που ζητούσαν ευρωπαϊκό σκαλοπάτι, τον πήραν για τρελό. Τα (πολλά) λεφτά έπαιξαν ρόλο, βέβαια, αλλά ειδικά στην αρχή του πρότζεκτ το όνομα του Λουτσέσκου έπειθε τους δύσπιστους Βραζιλιάνους ότι το πράγμα ήταν σοβαρό. Μέχρι που μπήκε το νερό στο αυλάκι. Η Σαχτάρ μπήκε στην ελίτ του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου εξαιτίας του.

8. Το μπλοκάκι των διαιτητών

Έχοντας εξασφαλίσει ότι τα στατιστικά των παικτών καταγράφονται πλέον ηλεκτρονικά, στα περισσότερα χρόνια του στη Σαχτάρ ασχολήθηκε με το να καταγράφει τους… διαιτητές στα περίφημα μπλοκάκια του! Κατέγραφε όλα τα σφυρίγματα και είχε… αναλυτικό αρχείο για κάθε διαιτητή της ουκρανικής λίγκας, ακόμα και διεθνών αγώνων. Μπορούσε, μάλιστα, από μνήμης να αναλύσει τα σφυρίγματα πολλών διαιτητών εναντίον της ομάδας του, επιμένοντας ότι υπάρχει μοτίβο για να στερήσει τίτλους από την Σαχτάρ.

9. Οι επτά γλώσσες της συνεννόησης

Αποφασισμένος να δίνει άμεσες εντολές, χωρίς να χρειάζεται διερμηνέα, ο Λουτσέσκου έμαθε επτά γλώσσες (εκτός από ρουμάνικα μιλούσε αγγλικά, πορτογαλικά, ισπανικά, ιταλικά, γαλλικά και ρώσικα). Μπορούσε, λοιπόν, να συνεννοηθεί απόλυτα με κάθε παίκτη του. Ήταν χαρακτηριστικό ότι στις χρονιές που βρισκόταν στην Τουρκία ζητούσε από όλους τους Τούρκους παίκτες που δεν γνώριζαν αγγλικά να κάνουν εντατικά μαθήματα, για να τον καταλαβαίνουν χωρίς τη βοήθεια διερμηνέα.

10. O προσωπικός στόχος του Μουντιάλ

Όταν ανέλαβε τη Ρουμανία το 2024 έλεγε στους συνομιλητές του ότι ονειρευόταν να κλείσει την προπονητική του καριέρα στα γήπεδα της Βόρειας Αμερικής, όπου πήγε και ως παίκτης πριν από 56 χρόνια. Και μάλιστα να θεσπίσει κι ένα ρεκόρ αξεπέραστο, του γηραιότερου προπονητή που θα έχει κοουτσάρει σε αγώνα τελικής φάσης, σχεδόν μια δεκαετία γηραιότερο από τον «δικό μας» Ότο Ρεχάγκελ στο Μουντιάλ του 2010.