Οι προτάσεις για τη Συνταγματική αναθεώρηση

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΘ. ΣΚΙΤΖΗ

Για ένα μεγάλο θεσμικό άλμα ετοιμάζεται η κυβέρνηση, εκκινώντας άμεσα τις διαδικασίες για τη συνταγματική αναθεώρηση.

Ηδη οι προεργασίες το προηγούμενο διάστημα ήταν εντατικές, με τον πρωθυπουργό να είναι έτοιμος άμεσα -πιθανότατα και εντός της ημέρας- να ανοίξει δημόσια τη συζήτηση για να δοθεί χρόνος στα κόμματα να τοποθετηθούν, να καταθέσουν τις προτάσεις τους, καθώς μια τέτοια αλλαγή απαιτεί ευρύτερες συναινέσεις.

«Η συνταγματική αναθεώρηση που ξεκινά το 2026 και ολοκληρώνεται στην επόμενη κοινοβουλευτική θητεία είναι ένας σταθμός για την Ελλάδα του 2030 και των επόμενων δεκαετιών», η σχετική αποστροφή του κυβερνητικού εκπροσώπου, Παύλου Μαρινάκη, χαρακτηρίζοντας τις αλλαγές μονόδρομο, αλλά και ένα πεδίο που θα καθορίσει το πλαίσιο μέχρι τις εκλογές του 2027, καθώς τα κόμματα θα κληθούν να μετρηθούν μπαίνοντας σε μια «μάχη» που έχει και αμιγώς ιδεολογικά χαρακτηριστικά. Τις πρωτοβουλίες του πρωθυπουργού για το «κράτος 2030» είχε παρουσιάσει με εκτενές ρεπορτάζ ο «Ελεύθερος Τύπος» της Κυριακής στις 7 Δεκεμβρίου.

Σύμφωνα με πληροφορίες, τα θέματα που θα αφορά η συνταγματική αναθεώρηση θα έχουν μεγάλη βαρύτητα, καθώς θα αλλάξουν νόρμες δεκαετιών και, σύμφωνα με πληροφορίες, οι αλλαγές θα αφορούν τουλάχιστον 60 από τα 120 άρθρα του Συντάγματος του 1975, το οποίο δεν ανταποκρίνεται στις προκλήσεις του σήμερα.

Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι στο τραπέζι θα πέσουν και αλλαγές που κανείς δεν τόλμησε να αγγίξει στο πέρασμα των δεκαετιών.

Έτσι, εκτός από το άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών προκειμένου να μην περνάει από το φίλτρο της Βουλής και να εξαρτάται από την κάθε πλειοψηφία η παραπομπή ή μη ενός υπουργού και το άρθρο 16 για τα μη κρατικά- μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια που θα τεθούν προς αλλαγή, η κυβέρνηση αναμένεται να ανοίξει τη συζήτηση και για το άρθρο 103, που αφορά στη σύνδεση της αξιολόγησης στο Δημόσιο με τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων.

Σύμφωνα με τον υπουργό Εσωτερικών, Θοδωρή Λιβάνιο, το κρίσιμο ζητούμενο δεν είναι τόσο η άρση της μονιμότητας αυτή καθαυτή όσο η καθιέρωση ενός ουσιαστικού και αντικειμενικού συστήματος αξιολόγησης.

Στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη και η συνταγματική κατοχύρωση της αξιολόγησης, η οποία θα αφορά το σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων, συμπεριλαμβανομένων και των ήδη υπηρετούντων. Οι τελικές προτάσεις αναμένεται να διαμορφωθούν μέσα από τη συζήτηση με τα πολιτικά κόμματα, στο πλαίσιο της επικείμενης συνταγματικής αναθεώρησης.

Μάλιστα, αυτό που επισημαίνεται είναι ότι η συζήτηση περί άρσης της μονιμότητας δεν συνεπάγεται κατάργηση της θεσμικής προστασίας των δημοσίων υπαλλήλων, ούτε δίνει τη δυνατότητα αυθαίρετων απολύσεων από υπουργούς, δημάρχους ή περιφερειάρχες. Πρόθεση είναι η μονιμότητα να γίνεται με διαφανείς και αντικειμενικές διαδικασίες αξιολόγησης, σε συνέχεια και του συστήματος επιλογής μέσω ΑΣΕΠ.

Επίσης, υπό αναθεώρηση αναμένεται να τεθεί το άρθρο 24 για την προστασία του περιβάλλοντος με αιχμή την κλιματική αλλαγή-κρίση, το άρθρο 90 για τον τρόπο εκλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης (αποτελεί και αίτημα του ΠΑΣΟΚ) και το άρθρο 30 για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας, με τον πρωθυπουργό να έχει προαναγγείλει παρέμβαση σημειώνοντας: «Με δεδομένη την ενοποιητική αποστολή που έχει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, πιστεύω ότι θα έπρεπε να ψηφίζεται για μία και μόνη εξαετή θητεία. Ετσι, η συζήτηση για ανανέωση της παραμονής του στο αξίωμα δεν θα άνοιγε, κάθε τόσο, τον χορό των αντιπαραθέσεων. Και ο θεσμός θα έμενε μακριά από τις κομματικές σκοπιμότητες». Στο τραπέζι όμως θα τεθούν και τα προγράμματα των κομμάτων τα οποία -με βάση την κυβερνητική πρόταση- θα πρέπει να είναι υποχρεωτική εκ του Συντάγματος η κοστολόγησή τους.

Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Δεδομένου ότι η σημερινή Βουλή είναι προτείνουσα, όσα άρθρα συγκεντρώσουν πλειοψηφία 180 βουλευτών μπορούν να αναθεωρηθούν από την επόμενη Βουλή με 151 θετικές ψήφους. Ωστόσο, όσα άρθρα περάσουν με πλειοψηφία από 151 έως 179 βουλευτές χρειάζονται 180 θετικές ψήφους στην επόμενη Βουλή. Επομένως στην κυβέρνηση θα επιδιώξουν πάνω από 180 θετικές ψήφους σε μια σειρά θεμάτων, ώστε να είναι ευκολότερη η αναθεώρηση των συγκεκριμένων άρθρων από την επόμενη Βουλή.

Τριεδρική περιφέρεια απόδημων

Σε επίπεδο θεσμικών πρωτοβουλιών ήδη ανακοινώθηκε η επέκταση της επιστολικής ψήφου για τους απόδημους στις εθνικές εκλογές του 2027 και η πρόταση για δημιουργία τριεδρικής περιφέρειας αποδήμων. Το νομοσχέδιο τέθηκε ήδη σε ηλεκτρονική δημόσια διαβούλευση (opengov.gr) από τον αρμόδιο υπουργό Εσωτερικών, Θεόδωρο Λιβάνιο, έως τις 16 Φεβρουαρίου για σχόλια αλλά και προτάσεις. Αυτό προβλέπει για κάθε πολιτικό κόμμα που έχει συνδυασμούς σε ¾ της Επικράτειας να μπορεί να προτείνει έως πέντε υποψηφίους σε αυτή την περιφέρεια, οι οποίοι πρέπει να είναι εγγεγραμμένοι στον εκλογικό κατάλογο εξωτερικού. Παράλληλα, επαναφέρεται το ψηφοδέλτιο Επικρατείας με 12 από τις 15 έδρες.

Όπως σημείωσε στην κυριακάτικη ανάρτησή του ο Κυριάκος Μητσοτάκης, η πρωτοβουλία αυτή αναλαμβάνεται για να ενισχύσει τους δεσμούς μας με τον απόδημο ελληνισμό και στηρίζει έμπρακτα την πολιτική του brain regain. «Ευελπιστώ ότι τα κόμματα της αντιπολίτευσης θα προσεγγίσουν την πρόταση με πνεύμα ευθύνης και συναίνεσης, ώστε να μπορέσει να εφαρμοστεί από το 2027».

eleftherostypos.gr