Οι τρεις «βαρόνοι» που γέννησαν τα καρτέλ του Μεξικού: Η συμφωνία με τον Εσκομπάρ

Διονύσης Θανάσουλας

Κανείς πλην ελαχίστων ανθρώπων δεν γνωρίζει αν ο Μιγκέλ Άνχελ Φέλιξ Γκαγιάρδο ήταν σε θέση να αντιληφθεί τη περασμένη Δευτέρα την είδηση για την εκτέλεση του Νεμέσιο Οσεγκέρα Θερβάντες από τις ειδικές δυνάμεις του Μεξικάνικου στρατού.

Ο άνθρωπος που μαζί με άλλους δύο ναρκοβαρόνους ήταν αυτός που έβαλε τις βάσεις για τα καρτέλ ναρκωτικών την δεκαετία του ‘80, κρατείται κατ’ οίκον και με βραχιόλι εντοπισμού από τον Σεπτέμβριο του 2022.

Μετά από τριάντα τρία χρόνια εγκλεισμού είναι εδώ και έντεκα χρόνια τυφλός από το ένα μάτι, έχει χάσει την ακοή του στο αριστερό αυτί, την αίσθηση της μυρωδιάς, φέρεται να αντιμετωπίζει προβλήματα επικοινωνίας και είναι μόνιμα με παροχή οξυγόνου και σε αναπηρικό καροτσάκι.

Ο Μιγκέλ Άνχελ Γκαγιάρδο στα ογδόντα του χρόνια αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υγείας.

Στα ογδόντα του χρόνια το πάλαι ποτέ «αφεντικό των αφεντικών» αυτός που μαζί με άλλους δύο ναρκέμπορους, τον Ράφα Κιντέρο και τον Ερνέστο Καρίγιο «γέννησαν» τα καρτέλ που λυμαίνονται το Μεξικό με το εμπόριο ναρκωτικών για κάτι λιγότερο από μισό αιώνα, είναι πλέον μια σκιά του παλιού εαυτού του.

Η συμφωνία με τον Εσκομπάρ

Σε ένα ράντσο της περιοχής Μπελαβίστα του Κουλιακάν στην πολιτεία της Σιναλόα, ακούστηκε για πρώτη φορά το κλάμα του ανθρώπου που θα γινόταν ο κυρίαρχος El Patron και ο κύριος εμπνευστής των καρτέλ που μοίρασαν τις περιοχές εμπορίας και διακίνησης ναρκωτικών στο Μεξικό.

Όσο παράταιρο και αν ηχεί ο Μιγκέλ Άνχελ Φέλιξ Γκαγιάρδο, μετά το λύκειο σπούδασε διοίκηση επιχειρήσεων και ακολούθως έγινε πράκτορας της Ομοσπονδιακής Δικαστικής Αστυνομίας.

Μαζί με τους Κιντέρο και Καρίγιο έστησε το καρτέλ της Γουαδαλαχάρα και είχε προσωπική επαφή με τον Πάμπλο Εσκομπάρ.

Ανέλαβε προσωπικός σωματοφύλακας του κυβερνήτη της Σιναλόα, οι πολιτικές γνωριμίες του οποίου αποδείχτηκαν πολύτιμες, όταν μπήκε ως αστυνομικός ακόμη στο εμπόριο ναρκωτικών.

Η γνωριμία του με τους Ράφα Κάρο Κιντέρο και Ερνέστο Φονσέκα Καρίγιο θα αποδειχτεί καθοριστική για τον πανέξυπνο Γκαγιάρδο που πέταξε μέχρι την Κολομβία για να κλείσει δουλειές με τον πιο ισχυρό ναρκοβαρόνο του κόσμου, τον Πάμπλο Εσκομπάρ.

Ο Ράφα Κιντέρο, δεξί χέρι του Γκαγιάρδο και φανατικός χρήστης κόκας.

Μέχρι τότε ασχολούνταν με την καλλιέργεια και το εμπόριο μαριχουάνας, αντιλήφθηκε όμως ότι η κοκαΐνη, είχε απείρως περισσότερα περιθώρια κέρδους.

Με την Αμερικάνικη DEA στις αρχές της δεκαετίας του ‘80 να μπλοκάρει την είσοδο της κοκαΐνης από την Κολομβία στη Φλόριντα μέσω θαλάσσης με σχολαστικές εφόδους σε ταχύπλοα, ο Εσκομπάρ στράφηκε προς το Μεξικό.

Ο Γκαγιάρδο και οι δύο συνεταίροι του, πληρωνόντουσαν όχι με μετρητά αλλά κρατώντας το 50% της ποσότητας που μετέφεραν και σύμφωνα με κάποια από τα πάρα πολλά που έχουν γραφτεί, τα κέρδη από την πρώτη κιόλας χρονιά ήταν κολοσσιαία, αφού ξεπέρασαν τα 5.000.000.000 δολάρια.

Ο Ερνέστο Φονσέκα Καρίγιο. Μαζί με τους άλλους δύο φίλους του «γέννησαν» τα καρτέλ ναρκωτικών στο Μεξικό.

Το καρτέλ της Γουαδαλαχάρα είχε μόλις γεννηθεί και μέχρι το 1985 οι Γκαγιάρδο, Κιντέρο και Καρίγιο είναι παντοδύναμοι με τον πρώτο να έχει άκρες σε υπουργούς, υψηλόβαθμα στελέχη της αστυνομίας, τελωνειακούς και συνοριοφύλακες.

Δεν υπολόγισαν όμως την επιμονή και το θάρρος ενός πράκτορα της DEA, του Κίκι Καμαρένα, ο οποίος κατάφερε μετά από μήνες ερευνών να ανακαλύψει αρχικά μια τεράστια έκταση όπου το καρτέλ καλλιεργούσε μαριχουάνα.

Οι αχανείς φυτείες στην έρημο

Το καλοκαίρι του 1980 ο Ενρίκε-Κίκι για τους φίλους του-Καμαρένα συνειδητοποίησε ότι πολύ δύσκολα θα κατάφερνε να δράσει εκτός των περιορισμένων στεγανών του κλιμακίου της DEA στην Γκουανταλαχάρα.

Η τριάδα των Μιγκέλ Άνχελ Φέλιξ Γκαγιάρδο, Ερνέστο Φονσέκα Καρίγιο και φυσικά ο Ράφα Κιντέρο έστησαν τεράστιες φυτείες μακριά από τα αστικά κέντρα και από βουνά, μέσα σε περιοχές της ερήμου. Χρησιμοποίησαν μια νέα ποικιλία η οποία παρήγαγε ένα προϊόν ανώτερης ποιότητας, που είχε τεράστια ζήτηση στις αγορές της Βόρειας Αμερικής.

Ο Κίκι Καμαρένα, πράκτορας της DEA, ήταν αυτός που ανακάλυψε τις αχανείς φυτείες μαριχουάνας του καρτέλ της Γουαδαλαχάρα.

Παρότι ο Καμαρένα δεν μπορούσε να δουλέψει ως μυστικός πράκτορας, αποδείχτηκε εξαιρετικός στο να στρατολογεί εξαιρετικούς πληροφοριοδότες, οι οποίοι δεν άργησαν πολύ να του φέρουν το πρώτο λαβράκι.

Ήταν μια τεράστια φυτεία εκτάσεως 2.000 στρεμμάτων, την οποία εντόπισε ο Καμαρένα μαζί με τον καλύτερο πληροφοριοδότη του, που είχε το κωδικό όνομα Μιγκέλ Σάντσες.

Η φυτεία βρισκόταν έξω από την πόλη του Βανέγκας και τον Αύγουστο του 1982 ο πράκτορας της DEA που την έβλεπε με κιάλια από ασφαλή απόσταση έμεινε άφωνος από το εύρος της.

Κανόνισε δύο μυστικές πτήσεις πάνω από την φυτεία και κατόπιν ενημέρωσε τις αρχές του Μεξικού, οι οποίες πραγματοποίησαν επιχείρηση μεγάλης κλίμακας τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους.

Συνελήφθησαν πολλοί και παραδόθηκαν στις φλόγες 4.000 τόνοι μαριχουάνας, η μεγαλύτερη ποσότητα που είχε βρεθεί ποτέ, ενώ τα νέα έφτασαν άμεσα στον τριάδα Γκαγιάρδο, Κιντέρο, Καρίγιο που ήταν εκτός εαυτού.

Αμφότεροι προσπάθησαν να μάθουν πως ο στρατός έφτασε μέχρι εκεί αλλά δεν μπόρεσαν να μάθουν από που προήλθε η διαρροή ενώ δεν φαντάστηκαν αυτό που θα ερχόταν στη συνέχεια.

Από την επιδρομή στην απαγωγή και την εκτέλεση

Μετά από δυο χρόνια ο Καμαρένα ανακαλύπτει μια ασύλληπτης έκτασης φυτεία μαριχουάνας στο Αλέντε, στην πολιτεία της Τσιουάουα, η οποία απλώνεται σε 20.000 στρέμματα.

Μονάδες του στρατού, υποστηριζόμενες από ελικόπτερα κάνουν επιδρομή και καταστρέφουν ολοσχερώς τα χωράφια και τις εγκαταστάσεις που παρήγαγαν ετησίως μαριχουάνα αξίας 8.000.000.000 δολαρίων.

Ο Ράφα Κιντέρο, έξαλλος από οργή, κινεί γη και ουρανό για να βρει αυτόν που έδωσε την πληροφορία, ενώ τάζει μεγάλα ποσά και δώρα σε όποιον δώσει το όνομα του πληροφοριοδότη.

Ακόμη και σήμερα δεν έχει αποσαφηνιστεί ποιος ήταν αυτός που «έδωσε» τον Κίκι Καμαρένα στους ναρκέμπορους, παρότι έχουν γραφτεί και ακουστεί διάφορες εκδοχές.

Η επικρατέστερη ενοχοποιεί διεφθαρμένους αστυνομικούς σε υψηλές θέσεις, οι οποίοι πληρώνονταν αδρά από τους ναρκοβαρόνους για να κάνουν τα στραβά μάτια.

Στις 7 Φεβρουαρίου του 1985 με εντολή του Φέλιξ Γκαγιάρδο, ο πράκτορας της DEA πέφτει θύμα απαγωγής και οδηγείται σε μια απομονωμένη κατοικία στον δυτικό τομέα της Γκουανταλαχάρα η οποία ανήκε στον Ράφα Κιντέρο.

Οι βασανιστές του θα εξαντλήσουν κάθε φρικτό τρόπο για να του αποσπάσουν πληροφορίες, σπάζοντας ένα-ένα τα πλευρά του και υποβάλλοντας τον σε φοβερά βασανιστήρια.

Τρύπησαν το κρανίο του με ηλεκτρικό τρυπάνι, ένα μαγνητόφωνο κατέγραφε επί τριάντα ώρες το μαρτύριο του Κίκι Καμαρένα, για να το «απολαύσει» ο Κιντέρο ενώ ο Φέλιξ Γκαγιάρδο πέρασε κάποια στιγμή από το «σπίτι του μαρτυρίου».

Χρόνια μετά ακόμη και έμπειροι δικαστές, που είχαν δει και ακούσει πάρα πολλά στην διαδρομή τους, δεν άντεξαν να ακούσουν τις κασέτες και έβαλαν τα κλάματα.

Το πτώμα το Κίκι τυλιγμένο σε πλαστικό βρέθηκε στις 5 Μαρτίου του 1985, στην περιοχή Λα Ανγκοστούρα σε ένα χωράφι, σχεδόν μη αναγνωρίσιμο από τα βασανιστήρια.

Ο θάνατός του ήταν κάτι που η DEA δεν θα άφηνε να περάσει επ’ ουδενί χωρίς να ανακαλύψει τους ενόχους, γι’ αυτό μια ειδική μονάδα πρακτόρων ανέλαβε μυστικά δράση στο Μεξικό.

Τα «τείχη» άρχισαν να πέφτουν εκ των έσω με αποκαλύψεις για διαφθορά που έφτανε μέχρι τον διευθυντή της Ιντερπόλ στο Μεξικό, ενώ ο Ράφα Κιντέρο νιώθοντας τον κλοιό να σφίγγει, έφυγε στην Κόστα Ρίκα.

Εκεί συνελήφθη την ίδια χρονιά μετά από μια επιδρομή των αρχών σε συνεργασία με την DEA και καταδικάστηκε σε σαράντα χρόνια φυλάκιση, όμως ακόμη και τώρα δεν παραδέχεται ότι διέταξε την εκτέλεση του Καμαρένα.

Ο Γκαγιάρδο συνελήφθη τέσσερα χρόνια μετά, τον Απρίλιο του 1989 στο Μεξικό, όπου εξέτισε το μεγαλύτερο μέρος της ποινής του μέχρι που τα μεγάλα προβλήματα υγείας, τον οδήγησαν σε κατ’ οίκον περιορισμό.

Στις 27 Φεβρουαρίου του 2025 ο 73χρονος πλέον ναρκέμπορας εκδόθηκε στις ΗΠΑ και όταν το αεροπλάνο που τον μετέφερε προσγειώθηκε σε αεροδρόμιο της Νέας Υόρκης, ο ασπρομάλλης πλέον ναρκοβαρώνος ήταν αλυσοδεμένος στα χέρια και στα πόδια.

Όταν κατέβηκε από αυτό, γνώριζε ότι ανέπνεε αέρα ελευθερίας για τελευταία φορά στη ζωή που του απομένει, ντυμένος με μια πορτοκαλί φόρμα, ενώ ήταν δεμένος με αλυσίδες στα χέρια και τα πόδια του.

Ο σκύλος και ο θάμνος

Η τελευταία σύλληψή του έλαβε χώρα την Παρασκευή 15 Ιουλίου του 2022, με μια συντονισμένη επιχείρηση της ειδικής μονάδας των καταδρομέων του Μεξικανικού Ναυτικού.

Η ομάδα κινήθηκε ταχύτατα στα δυτικά της πολιτείας της Σιναλόα, σε μια περιοχή με πολλά δέντρα και μεγάλους θάμνους, αναζητώντας τον φυγόδικο τότε Ραφαέλ Κάρο Κιντέρο.

Η πληροφορία ότι εκεί κρυβόταν o υπαρχηγός του κάποτε παντοδύναμου καρτέλ της Γκουανταλαχάρα, αποδείχτηκε σωστή, όταν μετά από λίγη ώρα ένα εκπαιδευμένο λυκόσκυλο των κομάντο του Ναυτικού άρχισε να γαυγίζει έντονα.

Όταν το άφησαν έτρεξε σε ένα ψηλό και πυκνό θάμνο και μέσα σε δευτερόλεπτα δέκα άντρες της ομάδας με τα όπλα προτεταμένα φώναξαν σε όποιον κρυβόταν εκεί να βγει.

Οι τρεις «βαρόνοι» που γέννησαν τα καρτέλ του Μεξικού: Η συμφωνία με τον Εσκομπάρ, οι φυτείες και το σπίτι του μαρτυρίου

Ο Ράφα-όπως τον φώναζαν οι φίλοι του-Κιντέρο στα 69 του χρόνια εκείνη την περίοδο, κατάλαβε ότι δεν υπήρχε το παραμικρό περιθώριο αντίστασης και παραδόθηκε στις Ειδικές Δυνάμεις.

Σχεδόν τρία χρόνια μετά την σύλληψή του εκδόθηκε επιτέλους στις ΗΠΑ, όπου δικάστηκε για την δολοφονία του πράκτορα της DEA Κίκι Καμαρένα.

Ο τελευταίος απήχθη, βασανίστηκε και εκτελέστηκε τελικά από sicarios (εκτελεστές) του Κιντέρο τον Φεβρουάριο του 1985 σε μια δολοφονία που σόκαρε τους Αμερικανούς, οι οποίοι ποτέ δεν έπαψαν να αναζητούν τους ναρκοβαρόνους που διαφέντευαν το καρτέλ της Γουαδαλαχάρα.

Καταδικασμένος σε σαράντα χρόνια φυλακή, ο Κιντέρο αφέθηκε ελεύθερος χάρη σε μια δικαστική απόφαση, απο αυτές που συνηθίζονταν στο Μεξικό και φυσικά ήταν ήδη φυγόδικος, όταν άρχισαν να τον αναζητούν.

Οι κάτοικοι στα χωριά τον έλεγαν μεταξύ τους «το φάντασμα της Σιναλόα», αφού κρυβόταν καλά μέχρι εκείνη την ζεστή μέρα του Ιούλη πριν από τέσσερα χρόνια όταν ένα λυκόσκυλο έβαλε τέλος στην ματωμένη διαδρομή του.

.protothema.gr