Όταν ο πολιτισμός «εκλιπαρεί» για το αυτονόητο...

Σε μια εποχή στην οποία κυρίαρχο στοιχείο αποτελεί η εικόνα και γενικότερα το «φαίνεσθαι», είναι μάταιο –σχεδόν ουτοπικό– να αναζητήσει κάποιος πρόταξη του πολιτισμού και της ουσίας, δηλαδή του «είναι». Βεβαίως, τα θέματα πολιτισμού είναι απείρως πιο ουσιαστικά και σημαντικά, κάτι που αναγνωρίζεται από όλους σχεδόν, μόνο που η αναγνώριση αυτή εκδηλώνεται κυρίως σε επίπεδο λόγων και όχι έργων. Άλλα θέματα και ενδιαφέροντα κυριαρχούν σήμερα. Η εικόνα, επαναλαμβάνουμε, φαίνεται να έχει οριστικά κερδίσει την πάλη με την ουσία και την ποιότητα, κι είτε μας αρέσει είτε όχι –μικρή σημασία έχει τελικά– η αξία κάποιου στη σύγχρονη εποχή κρίνεται από τους ακολούθους που διαθέτει στο instagram ή από τα λάικ που συγκεντρώνει στο facebook. Τραγική μια τέτοια διαπίστωση, όμως πέρα για πέρα αληθινή...

Η αποδοχή, ωστόσο,  της προαναφερθείσας διαπίστωσης δεν μπορεί και δεν επιτρέπεται να οδηγήσει και στην παντελή απαξίωση της σημασίας του πολιτισμού, γεγονός που θα επιφέρει την οριστική εξαφάνισή του...

Η Σκύδρα έχει την ατυχία να διαθέτει εδώ και μερικές δεκαετίες ένα πνευματικό κέντρο. «Ατυχία;» θα αναρωτηθεί έκπληκτος ο αναγνώστης. Ναι, ατυχία, διότι ο συγκριμένος χώρος απέχει παρασάγγες από το να μπορεί να χαρακτηριστεί πνευματικός, με την κυριολεκτική σημασία της λέξης. Ίσως, στα πρώτα χρόνια της λειτουργίας του να ίσχυε κάτι τέτοιο, σήμερα όμως προβάλλει έως και ειρωνική η χρήση αυτού του επιθέτου για ένα κτίριο που μόνο το πνεύμα δεν προάγει: πλαστικές –στην πλειοψηφία τους– καρέκλες, λακκούβες(!) στο δάπεδο –ευτυχώς έκλεισαν πρόσφατα– και θερμοκρασίες που τον χειμώνα προσεγγίζουν αντίστοιχες κρατών της Βόρειας Ευρώπης. Σε επίρρωση του τελευταίου αναφέρω και το εξής περιστατικό: Λίγο πριν τα Χριστούγεννα παρέστην σε ομιλία ενός πολύ γνωστού ανά το πανελλήνιο πανεπιστημιακού καθηγητή, του κ. Νίκου Λυγερού, με θέμα το μεταναστευτικό. Είτε συμφωνεί κάποιος με τις απόψεις του είτε όχι, δεν μπορεί να αρνηθεί το γεγονός πως η παρουσία του αποτελούσε μεγάλη τιμή για την πόλη και γενικότερα για τον Δήμο Σκύδρας. Οφείλω να ομολογήσω πως πραγματικά ντράπηκα βλέποντας τον συγκεκριμένο ομιλητή, λίγα λεπτά μετά την εμφάνισή του, να ζητά επειγόντως το μπουφάν του, συνοδεύοντάς το μάλιστα από κασκόλ για να προστατέψει και τον λαιμό του! Κι αυτό, μάλιστα, συνέβαινε με το κλιματιστικό μηχάνημα που διαθέτει ο χώρος να εργάζεται από ώρες!

Την ίδια στιγμή, η κατάσταση που επικρατεί στη δημοτική βιβλιοθήκη είναι επιεικώς απαράδεκτη. Παρά τις συγκινητικές προσπάθειες της εξαιρετικής βιβλιοθηκονόμου που εργάζεται άοκνα στον χώρο, στοίβες βιβλίων αναζητούν τη θέση τους σε κατάλληλα διαμορφωμένα ράφια, τα οποία όμως είναι κυριολεκτικά ανύπαρκτα. Τραγικός είναι και ο ίδιος ο χώρος, προκαλώντας ερωτηματικά για το πόσο δύσκολο είναι τελικά να αξιοποιηθεί κάποιο κατάλληλο κτίριο, ώστε να στεγαστεί αξιοπρεπώς η δημοτική βιβλιοθήκη.

Ασφαλώς, κάποιος δεν μπορεί να διαμορφώνει και να υποβάλλει ανεδαφικές προτάσεις βάσει των προσωπικών επιθυμιών του, όταν μάλιστα αυτές σχετίζονται με έναν τομέα που σίγουρα δεν αποτελεί και τον κυρίαρχο στην Ελλάδα, αν και υπάρχουν δήμοι στη χώρα μας που έχουν επιτύχει –σε αξιοζήλευτο βαθμό, είναι η αλήθεια, και χωρίς τεράστια οικονομικά μέσα– σημαντικά βήματα προόδου με ουσιαστική ανάδειξη του πολιτισμού. Δεχόμαστε αναντίρρητα πως τα υπάρχοντα ή κατά καιρούς εκταμιευόμενα χρήματα πρέπει να κατευθύνονται ως προς το μεγαλύτερο μέρος τους στην κατασκευή έργων κοινής ωφέλειας (δρόμοι, πλατείες, πάρκα, κεραμοσκεπές), γεγονός που κρίνεται όχι μονάχα ορθώς προτασσόμενο στις επιλογές της εκάστοτε δημοτικής αρχής αλλά συνάμα και επιβεβλημένο. Το ίδιο ισχύει και για τις κάθε λογής εκδηλώσεις (εμποροπανήγυρη, χριστουγεννιάτικο χωριό, καρναβαλική παρέλαση) οι οποίες λαμβάνουν χώρα κάθε χρόνο, καθώς το ωφέλιμο πρέπει πάντα να συνοδεύεται από το τερπνό ή, για να το διατυπώσουμε κάπως διαφορετικά, ο άρτος από θεάματα. Δεν είναι κρίμα, όμως, και συγχρόνως άδικο ο πολιτισμός να παραμελείται τόσο κατάφωρα; Ας του αποδοθεί, όχι η μερίδα του λέοντος στην κατανομή των οικονομικών πόρων, αλλά τουλάχιστον ένα αξιοπρεπές ποσό, τέτοιο ώστε να επιτευχθεί η υλοποίηση κάποιων απαραίτητων έργων υποδομής, γεγονός που θα επιτρέψει σε όλους εμάς να μιλούμε με καμάρι για τον δήμο μας και γι’ αυτόν τον τομέα, όπως σίγουρα πράττουμε για αρκετούς  άλλους στους οποίους αναμφισβήτητα η δημοτική αρχή έχει να επιδείξει σημαντικό έργο, και να μην ντρεπόμαστε να κοιτάξουμε κάποιους επισκέπτες από άλλους δήμους, των οποίων τα ειρωνικά σχόλια εισπράττουμε όταν τύχει να μας επισκεφθούν για να παραστούν σε κάποια εκδήλωση. Όραμα μονάχα χρειάζεται και θέληση για κάτι το διαφορετικό, το οποίο όμως να είναι συνάμα και ουσιαστικό!

Χρήστος Ζηκούλης

Συγγραφέας - Εκδότης