Πανήγυρις Ιδρυματικού Ιερού Παρεκκλησίου Αγίου Ιωάννου (Παπάφειο Ορφανοτροφείο «Ο Μελιτεύς»)

Την Τετάρτη 7 Ιανουαρίου, Σύναξη του Τιμίου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου, ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ. Φιλόθεος, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Παπαφείου Ιδρύματος, ιερούργησε στο Ιδρυματικό Ιερό Παρεκκλήσιο του Αγίου Ιωάννου Προδρόμου, το οποίο βρίσκεται εντός του αυλείου χώρου του ιστορικού Ιδρύματος της πόλεώς μας, του Παπαφείου Ορφανοτροφείου. Με τον Ποιμενάρχη μας, συλλειτούργησαν κληρικοί της Μητροπόλεώς μας, με προεξάρχοντα τον Γενικό Αρχιερατικό Επίτροπο, π. Φώτιο Ζαρζαβατσάκη, π. Αστέριο Καϊμάκη, π. Δημήτριο Χάνδακα, π. Ιερώνυμο Μπουλμπουτζή, π. Απόστολο Κατσούκη, π. Λάμπρο Κουτσομήτρο, π. Αθανάσιο Καμάρη και π. Δημήτριο Παπαγεωργίου και οι Διάκονοι: π. Δημήτριος Ρουντκό και π. Ανδρέας Πεπές.

Προ του τέλους της Θείας Λειτουργίας ο Επίσκοπός μας κήρυξε τον θείο λόγο. Ο Ποιμενάρχης μας αναφέρθηκε στο τίμιο πρόσωπο του Αγίου Ιωάννου, του οποίου το όνομα έφερε και ο μεγάλος εθνικός ευεργέτης Ιωάννης Παπάφης. Ο Μητροπολίτης μας εγκωμίασε τη φιλοπατρία του αειμνήστου μεγάλου ευεργέτη του γένους μας, την αγάπη του για την Εκκλησία και το μεγάλο έργο που άφησε ως σπουδαία παρακαταθήκη στην γενέτειρά του, τη Θεσσαλονίκη.

Όπως κάθε χρόνο την ημέρα αυτή, έτσι και φέτος τελέσθηκε μνημόσυνο υπέρ μακαρίας μνήμης και αιωνίου αναπαύσεως του μεγάλου ευεργέτη ενώπιον της προτομής του, παρόντων εκπροσώπων του Ελληνικού Κοινοβουλίου, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των Ενόπλων Δυνάμεων και παρισταμένων των ανθρώπων εκείνων που ευεργετήθηκαν σε δύσκολα χρόνια, όντας ορφανοί, μέσα στη φιλάνθρωπη αυτή κυψέλη του Ιωάννη Παπάφη.

Μετά το τέλος του μνημοσύνου η μπάντα του Ιδρύματος παιάνισε τον "Ύμνο του Παπάφη"*, τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή στη μνήμη του και ακολούθως εψάλη ο Εθνικός μας Ύμνος.

Στο γραφείο του Διοικητικού Συμβουλίου παρατέθηκε λιτή δεξίωση, και ο Ποιμενάρχης μας ενώπιον των μελών του Συμβουλίου και των λοιπών παρισταμένων ευλόγησε την πρωτοχρονιάτικη βασιλόπιτα.

Το Παπάφειο Ορφανοτροφείο κτίστηκε σύμφωνα με τη διαθήκη του μεγάλου ευεργέτη Ιωάννη Παπάφη σε σχέδια του γνωστού και από άλλα κτίρια της Θεσσαλονίκης αρχιτέκτονα Παιονίδη. Άρχισε να κτίζεται το 1894 και τελείωσε το 1903.

Από τα πρώτα χρόνια της λειτουργίας του το Παπάφειο Ορφανοτροφείο “Ο Μελιτεύς” έδωσε χαρακτηριστικά δείγματα γραφής όχι μόνο σε ειρηνικές περιόδους αλλά και σε δύσκολες ιστορικές στιγμές για τον Ελληνισμό, επιδεικνύοντας τεράστια κοινωνική προσφορά. Στάθηκε πολύτιμος αρωγός στον πολλάκις χειμαζόμενο λαό της Θεσσαλονίκης και ολόκληρης της Ελληνικής Μακεδονίας. Πρωτοστάτησε στους εθνικούς αγώνες κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους και αποτέλεσε καταφύγιο και βοήθεια για τους εμπεριστάτους μικρούς αδελφούς μας. Στους απελευθερωτικούς αγώνες των ετών 1912 – 13 η προσφορά του υπήρξε ανεκτίμητη. Ακόμα και στο αρχιτεκτονικό του σχέδιο δόθηκε το σχήμα “Ε”, προκειμένου να αναδειχθεί ως ο φάρος που θα θυμίζει στους υπόδουλους Έλληνες την Ελλάδα, την Ελπίδα και την Ελευθερία. Στις ειρηνικές περιόδους περιέθαλψε τεράστιο αριθμό παιδιών που είχαν ανάγκη στήριξης και αγωγής, τα οποία προετοίμασε καταλλήλως, ώστε να ενταχθούν κατά τον καλύτερο τρόπο στην ελληνική κοινωνία. Στο Ίδρυμα αυτό πάμπολλα παιδιά διδάχθηκαν χρήσιμες τέχνες και βοηθήθηκαν ποικιλοτρόπως ώστε να ακολουθήσουν ανώτερες και ανώτατες σπουδές. Απόφοιτοι του Παπαφείου είναι διεσπαρμενοι και εγκατεστημένοι σ’ όλη την Ελλάδα.

Το 1909 επίσης τέθηκαν οι βάσεις της Μουσικής, με τη δημιουργία της γνωστής Μπάντας του Παπαφείου, η οποία τροφοδότησε με μουσικούς φιλαρμονικές και ορχήστρες όλης της πατρίδας μας.

Το Ορφανοτροφείο, παράλληλα με τη διαμονή και τη διατροφή, εξασφάλιζε στους ευεργετουμένους τεχνική εκπαίδευση και εξειδίκευση σε ένα από τα τρία τμήματά του: Ραπτικής, Υποδηματοποιίας και Ξυλουργικής. Αργότερα προστέθηκαν νέα τμήματα. Σήμερα λειτουργούν τα εξής τμήματα: Ξυλογλυπτικής, Επιπλοποιίας, Ηλεκτρολογίας, Σιδηρουργικής, Μηχανουργικής και Μηχανοξυλουργικής. Τα καινούργια τμήματα στεγάζονται στις νέες εγκαταστάσεις που κτίσθηκαν στο πίσω μέρος της αυλής τα έτη 1930 και 1952.

* Ύμνος Ιωάννη Παπάφη

Όποιος δεν εχαϊδεύθηκε από πατέρα χέρια,

όποιος δεν εζεστάθηκε σε μητρική αγκάλη,

όποιος ετράνεψ' ορφανός χωρίς μια προστασία,

εκείνος ημπορεί καλά,

καλύτερα απ' όλους,

να νοιώσει μέσα

στην καρδιά

το έργο σου, Παπάφη.

Στίχοι: Ζήση Ζαμάνη,

Διευθυντή Παπαφείου Ιδρύματος (1906-1907)