Πίσω ολοταχώς

ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΠΑΣ*

Το παρελθόν δεν περνάει ποτέ, είναι μια διάσταση του παρόντος. Οταν έγραφε αυτά τα λόγια ο Φόκνερ δεν είχε στο μυαλό του την Ελλάδα. Μιλούσε γενικώς. Προφανώς δεν ήξερε ότι στη χώρα μας, και ειδικότερα στην πολιτική ζωή της, συχνά-πυκνά το παρελθόν επελαύνει και καταλαμβάνει τις ψυχές των ανθρώπων. Αυτό δεν είναι κατ’ ανάγκην κακό. Αρκεί να μη γίνεται συστηματικά και για ψύλλου πήδημα, αρκεί να μη βιάζουν το παρελθόν όσοι το επικαλούνται για να δικαιολογήσουν τις απόψεις τους, αρκεί αυτοί που το χρησιμοποιούν για να αντλήσουν διδάγματα και προκειμένου να συνετίσουν τους αντιπάλους τους, να μην εξαιρούν από τη διαδικασία εκμάθησης και κυρίως από την υποχρέωση που έχουν για αναστοχασμό και αυτοκριτική τους εαυτούς τους.

Προσφάτως είχαμε την κόντρα για τους εκτελεσμένους στην Καισαριανή. Η Αριστερά σε όλες τις εκδοχές της ανέδειξε το θέμα και δεν έκρυψε την περηφάνια της. Ηταν παρούσα στην Εθνική Αντίσταση, αγωνίστηκε με όλα τα μέσα εναντίον της τριπλής κατοχής, είχε θύματα, πλήρωσε για την «αποκοτιά» της με εκτελέσεις, φυλακές, εξορίες και καθημερινά κυνηγητά μέχρι το 1974. Οπως ήταν φυσικό, η απούσα Δεξιά ενοχλήθηκε σφόδρα. Στην αρχή μίλησε με μισή καρδιά και με ξινίλα που δύσκολα κρυβόταν για πατριώτες γενικώς, αρνούμενη να παραδεχτεί ότι ήταν πολιτικοί κρατούμενοι κομμουνιστές, ότι στα χέρια των κατακτητών τούς παρέδωσε το καθεστώς Μεταξά, στελέχη του οποίου διέπρεψαν στο άθλημα του δωσιλογισμού και πήραν κεντρικές κυβερνητικές θέσεις μετά, και όταν το πράγμα άρχισε να γίνεται επικίνδυνο, έβγαλε από το χρονοντούλαπο τον χυδαίο αντικομμουνισμό της λέγοντας ότι «δεν τιμούμε την Αριστερά, ήταν πάντα στη λάθος πλευρά της Ιστορίας» και διάφορα τέτοια... ευώδη και ανατριχιαστικά.

Γιατί αυτή η βουτιά στο παρελθόν; Για μια δήλωση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ Νίκου Ανδρουλάκη στο τηλεοπτικό κανάλι OPEN. Είπε ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης: «Εάν ο λαός θέλει να φύγει η Νέα Δημοκρατία, επιλογή είναι το ΠΑΣΟΚ, διότι οι άλλες επιλογές θα είναι χαμένη ψήφος». Σαν να μιλούσε ο Ανδρέας Παπανδρέου παραμονές των εκλογών του 1981. Ποιες είναι οι διαφορές τού τότε με το τώρα:

● Το ΠΑΣΟΚ του 2026 δεν είναι το ΠΑΣΟΚ του 1981. Αλλο οργανωτικό μέγεθος, άλλη εκλογική επιρροή, άλλο πρόγραμμα και κυρίως άλλος αρχηγός. Κρίσιμα μεγέθη που δείχνουν την απόσταση που χωρίζει το τότε ΠΑΣΟΚ με το σημερινό ΠΑΣΟΚ.

● Το ΠΑΣΟΚ του 1981 μιλούσε στην Αριστερά από θέση ισχύος. Ηταν μακράν το μεγαλύτερο κόμμα, είχε παντού προσβάσεις, είχε οργανώσεις (ανοιχτές) σε όλες τις πόλεις και σε πολλά χωριά, οι οπαδοί του γέμιζαν τις πλατείες στις ομιλίες του ιδρυτή του και έδειχνε ότι μπορούσε να καβαλήσει και να οδηγήσει το αντιδεξιό ρεύμα που φούντωνε σ’ όλη την επικράτεια. Σήμερα το ΠΑΣΟΚ, εκτός από την επιθυμία να επιστρέψει σε πρωταγωνιστικό ρόλο, δεν έχει κανένα άλλο από τα εφόδια του προγόνου του.

● Ο Ανδρέας Παπανδρέου δούλευε με τη λογική της χαμένης ψήφου, αλλά από τον λόγο του απουσίαζαν οι βιτριολικές αιχμές για την υπόλοιπη Αριστερά και περίσσευαν οι επιθέσεις φιλίας στις ηγεσίες του ΚΚΕ και του ΚΚΕ εσωτερικού. Δεν έκλεινε ποτέ την πόρτα της συνεργασίας, ασχέτως αν τελικώς δεν προσκάλεσε ποτέ επισήμως τα κόμματα της Αριστεράς να τη διαβούν. Διακαής πόθος του η αυτοδυναμία και την πέτυχε. Σήμερα ο κ. Ανδρουλάκης επιμένει στην αυτόνομη πορεία, δεν τολμά βεβαίως να μιλήσει για αυτοδυναμία γιατί οι αριθμοί δεν τον ευνοούν και απορρίπτει όλες τις προτάσεις για δημιουργία εκλογικού μετώπου. Το «μπορώ και μόνος μου» του Ανδρέα Παπανδρέου δικαιώθηκε. Το «μπορώ και μόνος μου» του Νίκου Ανδρουλάκη δεν έχει τύχη. Εκτός αν γίνει κάποιο θαύμα.

● Υπάρχει, τέλος, και μια μεγάλη διαφορά για την οποία δεν ευθύνεται ο Νίκος Ανδρουλάκης και δυστυχώς γι’ αυτόν δεν μπορεί να κάνει πολλά πράγματα για να τη μειώσει. Το 1981 το ΠΑΣΟΚ δεν είχε κυβερνητικό παρελθόν. Το σημερινό ΠΑΣΟΚ έχει κυβερνητικό παρελθόν, κάποιες πλευρές του οποίου είναι κακόφημες. Δικαιούται να ομιλεί, όχι όμως από καθέδρας.

Ανάγωγα

Παύλος Μαρινάκης, με αφορμή όσα είπε η κ. Κοβέσι στο Φόρουμ των Δελφών και τις επιθέσεις που δέχτηκε από υπουργούς και βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας: «Ουδέποτε αυτή η κυβέρνηση θα σταθεί κατά των δικαστικών λειτουργών, αλλά έχει δικαίωμα να εκφράζει προβληματισμούς, στο πλαίσιο του δημόσιου και θεσμικού διαλόγου». Μάλιστα. Οταν όμως κόμματα της αντιπολίτευσης κάνουν κριτική σε αποφάσεις της ελληνικής Δικαιοσύνης, η κυβέρνηση τα κατηγορεί για απόπειρα χειραγώγησης της Δικαιοσύνης.

Από τη στήλη "Υπογράφουν" και την έντυπη "Εφημερίδα των Συντακτών" - efsyn.gr