Στενά του Ορμούζ: “Τριπλό καύσιμο” ακρίβειας σε βασικά είδη – Στην ατζέντα στοχευμένα μέτρα

Σε αυξήσεις σε λιπάσματα, μεταφορικά και συσκευασίες μεταφράζεται ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ, που εφόσον παραμείνει, δημιουργεί περαιτέρω πίεση στον πληθωρισμό. Για στοχευμένα, μόνο, μέτρα μιλά η κυβέρνηση.

Πολλαπλά “απόνερα” φέρνει στην αγορά το “σφράγισμα” των Στενών του Ορμούζ, που έχει οδηγήσει σε αποκοπή των γραμμών εφοδιαστικής αλυσίδας σε πετρέλαια αλλά και άλλα υποπαράγωγα υλικά. Κι αυτά με το πετρέλαιο να είναι σταθερά πάνω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι, εδώ και μέρες, παρά τη σχετική αποκλιμάκωση, από χθεσινά τα υψηλά των 106 δολαρίων ανά βαρέλι. Βέβαια και σήμερα στις αγορές και πάλι καταγράφει ανοδική τάση έχοντας ξεπεράσει τα 102 δολάρια ανά βαρέλι.

Έτσι, πέρα από τις τιμές των καυσίμων που επηρεάζουν τα μεταφορικά κόστη στις αγορές βασικών αγαθών, πιέσεις καταγράφονται και στα υλικά συσκευασίας κτλ, που βασίζονται σε παράγωγα πετρελαίου αλλά και στα λιπάσματα, που είναι βασικά για την αγροτική παραγωγή. Ουσιαστικά, τα τρόφιμα και άλλα βασικά αγαθά, είτε μέσα από την διαδικασία παραγωγής τους, είτε μέσα από τη διαδικασία μεταποίησης και μεταροράς τους αντιμετωπίζουν, πλέον, αυξημένα κόστη, που προφανώς σταδιακά θα μεταφερθούν στο “ράφι”, εκτινάσσοντας την πληθωριστική πίεση.

Λιπάσματα

Χαρακτηριστικές είναι οι αναφορές αναλυτών για τις τιμές των λιπασμάτων, που έχουν αυξηθεί κατακόρυφα καθώς ο πόλεμος συνεχίζεται. Σημειώνεται ότι τα χημικά προϊόντα στα οποία βασίζεται η παγκόσμια γεωργική βιομηχανία, όπως η ουρία, η αμμωνία, το θείο, το άζωτο και τα φωσφορικά άλατα, έχουν σημειώσει άνοδο από την έναρξη του πολέμου, στο ξεκίνημα της ανοιξιάτικης σποράς. Οι αγρότες χρειάζονται αυτά τα λιπάσματα για το καλαμπόκι, το σιτάρι, το βαμβάκι και άλλες βασικές καλλιέργειες.

«Το υψηλότερο κόστος των λιπασμάτων θα συμβάλει σίγουρα στην αύξηση των τιμών στα σούπερ μάρκετ των ΗΠΑ», δήλωσε αυτή την εβδομάδα ο Τζόζεφ Μπρουσουέλα, επικεφαλής οικονομολόγος και διευθυντής της RSM US LLP.

Σημειώνεται ότι ο ΟΗΕ εκτιμά ότι περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου εμπορίου λιπασμάτων δια θαλάσσης διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ. Στο μεταξύ, το Fertilizer Institute εξήγησε ότι σχεδόν το 50% της παγκόσμιας προσφοράς της ουρίας και του θείου, καθώς και το 20% του φυσικού αερίου, μια πρώτη ύλη για τα αζωτούχα λιπάσματα, μεταφέρονται μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Ειδικότερα, ο ΟΗΕ, λόγω των διαταραχών, προειδοποιεί ότι οι φτωχότερες χώρες διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο. Όπως αναφέρεται, οι ΗΠΑ εξαρτώνται λιγότερο άμεσα από την περιοχή για τα λιπάσματα σε σύγκριση με άλλες αγορές, αλλά εξακολουθούν να επηρεάζονται σημαντικά, δεδομένου ότι οι εγχώριες τιμές συνδέονται με τη δυναμική της παγκόσμιας προσφοράς.

Άνοδος τιμών στη βιομηχανία

Στο μεταξύ, πριν ακόμη των πόλεμο στον Κόλπο, οι πιέσεις σε βασικούς τομείς της παραγωγής. ‘Έτσι, ο γενικός δείκτης τιμών εισαγωγών στη βιομηχανία παρουσίασε αύξηση 2% τον Ιανουάριο 2026 σε σύγκριση με τον δείκτη του Δεκεμβρίου 2025, έναντι αύξησης 1,2% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση των δεικτών το 2025 με το 2024.

Ωστόσο, ο λεγόμενος «εισαγόμενος πληθωρισμός» κατέγραψε μείωση 4,6% τον Ιανουάριο εφέτος σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Ιανουαρίου 2025, έναντι αύξησης 0,1% που σημειώθηκε κατά τη σύγκριση των αντίστοιχων δεικτών το 2025 με το 2024.

Οι κατασκευές

Την ίδια ώρα, περαιτέρω ανατιμήσεις της τάξης του 2,3% καταγράφηκαν στα οικοδομικά υλικά συνολικά τον Ιανουάριο εφέτος, καθώς μείωση της τιμής σημειώθηκε μόνο στον σίδηρο οπλισμού. Ειδικότερα, αυξήσεις τιμών υπήρξαν σε: Αγωγούς χάλκινους (6,7%), Έτοιμο σκυρόδεμα (4%), Πλαστικούς σωλήνες (3,9%), Κουφώματα αλουμινίου (3,8%), Ντουλάπες ξύλινες (3,8%), Τούβλα (3,5%), Πίνακες διανομής ηλεκτρικού ρεύματος (3,5%), Πλαστικό, ακρυλικό, νερού (2,7%), Πλακίδια γενικά- δαπέδου, τοίχου (2,7%), Σωλήνες πλαστικούς, συνθετικούς, ινοτσιμέντου (2,5%), Ηλιακούς θερμοσίφωνες (2,4%), Ηλεκτρική ενέργεια (2,3%), Μαρμαρόπλακες (2,1%) και Τσιμέντο (2%). Μείωση τιμής (0,3%) καταγράφηκε στον Σίδηρο οπλισμού.

Ο πληθωρισμός

Υπενθυμίζεται ότι αύξηση 2,5% σημείωσε ο πληθωρισμός τον Ιανουάριο εφέτος, από 2,6% τον περασμένο Δεκέμβριο και έναντι αύξησης 2,7% τον Ιανουάριο 2025.

Το πρόβλημα με τον πληθωρισμό παραμένει στα τρόφιμα και είδη διατροφής, ο δείκτης των οποίων σημείωσε αύξηση 4,5%.

Ενδεικτικά, μέσα σε ένα έτος καταγράφηκαν ανατιμήσεις σε: Ψωμί και άλλα προϊόντα αρτοποιίας (3,3%), Μοσχάρι (25,4%), Χοιρινό (4,8%), Αρνί και κατσίκι (8,5%), Πουλερικά (3,5%), Ψάρια και θαλασσινά- γενικά (4,1%), Γαλακτοκομικά και αυγά (4,7%), Μαργαρίνη και άλλα φυτικά λίπη (9,8%), Φρούτα (11,8%), Λαχανικά (3,1%), Γλυκά κουταλιού- μαρμελάδες- μέλι (3,5%), Σοκολάτες- προϊόντα σοκολάτας (20,3%), Προϊόντα ζαχαροπλαστικής (6,3%) και Καφέ (17,7%). Επίσης, σε: Ένδυση και υπόδηση (8%), Ενοίκια κατοικιών (8,7%), Ηλεκτρισμό (2,4%), Μεταφορά επιβατών με αεροπλάνο (15,9%), Πακέτο διακοπών (7,1%), Εστιατόρια- ζαχαροπλαστεία (7,5%), Ασφάλιστρα υγείας (7%), Συντήρηση και επισκευή εξοπλισμού προσωπικής μεταφοράς (6,6%) και Άλλες υπηρεσίες σχετικές με την προσωπική μεταφορά (4,6%). Στον αντίποδα, σημαντικές μειώσεις τιμών σημειώθηκαν σε: Φυσικό αέριο (25,8%) και Πετρέλαιο θέρμανσης (9,5%).

Επίσης, μεταξύ Δεκεμβρίου και Ιανουαρίου, συνεχίστηκαν οι ανατιμήσεις σε: Ψωμί και άλλα προϊόντα αρτοποιίας (1%), Πουλερικά (1,6%), Ψάρια νωπά ή κατεψυγμένα (4,5%), Τυριά (1,5%), Βρώσιμα έλαια (1,6%), Λαχανικά (8,2%), Σοκολάτες- προϊόντα σοκολάτας (6,2%), Λοιπά τρόφιμα (2,1%). Επίσης, αυξήσεις τιμών υπήρξαν σε: Ύδρευση (9,3%), Δημοτικά τέλη (2,2%), Αποχέτευση (9,3%), Ασφάλιστρα υγείας (7%) και Ενοίκια κατοικιών (0,9%). Ενώ, μειώσεις τιμών σημειώθηκαν, μεταξύ άλλων, σε: Αρνί και κατσίκι (2,3%), Γιαούρτι (2,3%), Καφέ (1,8%), Ηλεκτρισμό (2,6%), Φυσικό αέριο (6,6%), Πετρέλαιο θέρμανσης (1,2%), Καύσιμα (1,4%), Μεταφορά επιβατών με αεροπλάνο (4,5%) και Ξενοδοχεία- μοτέλ- πανδοχεία (6,1%).

Μέτρα

“Η κυβέρνηση έχει αυτήν την ώρα τη δυνατότητα να παρέμβει όταν κατασταλάξουν τα πράγματα. Είμαι επιφυλακτικός γιατί είναι άσχημο για κάποιον σε κυβερνητικό πόστο να καλλιεργεί προσδοκίες όταν όλα αυτά δεν έχουν οριστικοποιηθεί. Είμαστε σε φάση που τα μελετάμε – όχι μόνο εμείς, όλες οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Πάντως καταλαβαίνω ότι τα μέτρα που θα ληφθούν θα είναι για μια περιορισμένη χρονική περίοδο και στοχευμένα”, δήλωσε, πάντως, το βράδυ της Δευτέρας, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, στην εκπομπή Press Talk του ΕΡΤnews, απαντώντας σε ερώτηση για το πότε η κυβέρνηση θα λάβει μέτρα για την επερχόμενη κρίση που προκαλεί η εκρηκτική άνοδος στην τιμή του πετρελαίου και η γενικότερη κρίση στην Μέση Ανατολή.

Ειδικότερα, απαντώντας σε ερώτηση για το πόσο επηρεάζεται η χώρα μας από την κρίση στη Μ. Ανατολή, ο κ. Χατζηδάκης είπε ότι προφανώς επηρεάζει τη χώρα μας, όπως και όλες τις άλλες χώρες, επισημαίνοντας ότι κανένας δεν μπορεί να μιλήσει, αυτήν την ώρα τουλάχιστον, με βεβαιότητα για το πόσο πολύ θα την επηρεάσει. Θα εξαρτηθεί από τη χρονική έκταση και την ένταση αυτής της κρίσης, πρόσθεσε.

Ερωτηθείς αν μπορούμε να πιστέψουμε ότι αυτή η κρίση μπορεί να έχει μικρότερες επιπτώσεις από αυτή του 2022 – η οποία πυροδοτήθηκε από τον πόλεμο στην Ουκρανία και την έξοδο από την πανδημία – ο κ. Χατζηδάκης τόνισε ότι δεν μπορούν να γίνουν συγκρίσεις, καθώς το φαινόμενο τότε κράτησε για πάρα πολλούς μήνες ενώ τώρα ο πόλεμος διαρκεί για κάτι παραπάνω από δύο βδομάδες. Υπογράμμισε ωστόσο ότι δεν «μπορεί να περάσει κανείς αυτή την κρίση αβρόχοις ποσί».

Το πλαφόν

Όταν του επισημάνθηκε ότι κινδυνεύουμε με μία καινούργια πληθωριστική κρίση, ενώ το πρόβλημα της ακρίβειας είναι εξαιρετικά έντονο και χωρίς τον πόλεμο, ο κ. Χατζηδάκης υπενθύμισε ότι «η κυβέρνηση κινήθηκε αμέσως στο επίπεδο της αντιμετώπισης της αισχροκέρδειας και γι αυτό το λόγο θεσπίσαμε το πλαφόν, λαμβάνοντας υπόψιν ποιο ήταν το κέρδος και στις εταιρείες εμπορίας καυσίμων και στα πρατήρια βενζίνης αλλά και στο εμπόριο γενικότερα».

«Από κει και πέρα και εδώ και αλλού συζητούνται, αλλά στην πραγματικότητα δεν έχουν ληφθεί μέτρα, ακριβώς λόγω του ότι είναι νωρίς ακόμα και δεν έχουν κατασταλάξει τα πράγματα, δεν έχει διαμορφωθεί μια μόνιμη τάση και άλλα μέτρα: μέτρα στήριξης προφανώς των ευάλωτων και γενικότερα όσων πλήττονται περισσότερο από την κρίση, αλλά δεν έχουμε φτάσει εκεί».

Κληθείς εκ νέου να απαντήσει τι μέτρα σχεδιάζει η κυβέρνηση και κατά πόσο αυτά μπορεί να μοιάζουν με όσα μέτρα πάρθηκαν με τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο κ. Χατζηδάκης επανέλαβε ότι αυτό που έχει σημασία τώρα είναι ότι η κυβέρνηση έχει τη δυνατότητα να παρέμβει όταν κατασταλάξουν τα πράγματα όπου θα φανεί ότι χρειάζεται προτεραιοποίηση σε κάποιες δράσεις, υποστηρίζοντας ότι «αυτό οφείλεται στο ότι έχουμε κάνει καλό νοικοκυριό όλα τα τελευταία χρόνια.

«Αν ήμασταν εκεί που ήμασταν την περασμένη δεκαετία ή ακόμα και το 2019, όταν εμείς πήραμε τη σκυτάλη από τον ΣΥΡΙΖΑ, δεν θα είχαμε αυτά τα περιθώρια, αν ακούγαμε όλους αυτούς που μας έλεγαν «δώστε τα όλα» τα περασμένα χρόνια. Δεν θα υπήρχε αυτή την ώρα η αναγκαία βάση για να προχωρήσουμε προς αυτή την κατεύθυνση.

Στοχευμένα μέτρα

Με βλέπετε όμως επιφυλακτικό, γιατί είναι πάρα πολύ άσχημο για κάποιον που βρίσκεται σε κυβερνητικό πόστο να καλλιεργεί προσδοκίες, έστω και δια της τεθλασμένης, όταν όλα αυτά δεν έχουν οριστικοποιηθεί. Είμαστε, σας είπα, σε μια φάση που τα μελετάμε όχι μόνο εμείς, όλες οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, προκειμένου να αντιδράσουν.
Πάντως καταλαβαίνω ότι τα μέτρα που θα ληφθούν θα είναι για μια περιορισμένη χρονική περίοδο και στοχευμένα, όπως σας είπα προηγουμένως», τόνισε ο κ. Χατζηδάκης.

Επανερχόμενος στο θέμα των καυσίμων και ερωτηθείς αν ήρθε η ώρα να ξαναδούμε το καθεστώς φορολόγησής τους – δεδομένου ότι σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Ανάπτυξης, έχουμε τη 14η ακριβότερη αμόλυβδη όταν αφαιρέσουμε τους φόρους, αλλά μόλις τους προσθέσουμε ερχόμαστε στην 4η-5η θέση της Ευρώπης – ο κ. Χατζηδάκης απάντησε ότι «προσπαθούμε να κρατάμε ένα ζύγι στον πληθωρισμό και προσπαθούμε να μειώνουμε όσο περισσότερο γίνεται φόρους. Καμία κυβέρνηση δεν θέλει να γίνεται δυσάρεστη. Και καμιά κυβέρνηση δεν θέλει να βάλει φόρους.

Αλλά αν την ίδια στιγμή θες να στηρίξεις και κάποιους ευάλωτους, κάποιους που πλήττονται από οποιαδήποτε μορφή κρίσης κτλ, θα πρέπει να έχεις και τη δυνατότητα να το κάνεις. Άρα εδώ πρέπει να βλέπουμε ολόκληρη την εικόνα, και το τι δίνουμε αλλά και το τι εισπράττουμε», είπε ο κ. Χατζηδάκης.