Στο εδώλιο η Meta: Κατηγορείται ότι έκανε Facebook και Instagram «εθιστικά» για τα παιδιά

Η Meta απέρριψε τις κατηγορίες αμερικανικών πολιτειών ότι σχεδίασε σκόπιμα το Facebook και το Instagram με τρόπο που προκαλεί εθισμό στα παιδιά, προκειμένου να αυξήσει τα κέρδη της, κατά την έναρξη μιας δίκης που ενδέχεται να επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο λειτουργίας δύο από τις δημοφιλέστερες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης στον κόσμο.

Συνολικά 29 πολιτείες των ΗΠΑ, με τη στήριξη τόσο Ρεπουμπλικανών όσο και Δημοκρατικών, έχουν στραφεί δικαστικά εναντίον της Meta, διεκδικώντας κυρώσεις που θα μπορούσαν να ανέλθουν σε δεκάδες ή ακόμη και εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια, καθώς και αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της εταιρείας.

Η Καλιφόρνια, το Κολοράντο, το Κεντάκι και το Νιου Τζέρσεϊ, που έχουν ηγετικό ρόλο στην υπόθεση, υποστηρίζουν ότι η Meta διαμόρφωσε το Facebook και το Instagram ώστε να κρατούν τους ανήλικους χρήστες διαρκώς συνδεδεμένους, επιβαρύνοντας προβλήματα όπως το άγχος και η κατάθλιψη, ακόμη και τον κίνδυνο αυτοκτονίας. Παράλληλα, κατηγορούν την εταιρεία ότι παραπλάνησε το κοινό σχετικά με την ασφάλεια των υπηρεσιών της.

Και οι 29 πολιτείες υποστηρίζουν επίσης ότι η Meta παραβίασε την ομοσπονδιακή νομοθεσία συλλέγοντας και χρησιμοποιώντας με αθέμιτο τρόπο προσωπικά δεδομένα παιδιών.

Η δίκη διεξάγεται σε ομοσπονδιακό δικαστήριο στο Όκλαντ της Καλιφόρνιας και θεωρείται μία από τις σημαντικότερες μέχρι σήμερα δικαστικές αναμετρήσεις σχετικά με τις επιπτώσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στους ανηλίκους.

Η Meta δεν είναι η μοναδική εταιρεία που βρίσκεται αντιμέτωπη με τέτοιες καταγγελίες. Η Snap, η ByteDance, στην οποία ανήκει το TikTok, και η Alphabet, μητρική εταιρεία του YouTube, αντιμετωπίζουν επίσης χιλιάδες αγωγές από πολιτείες, δήμους, σχολικές περιφέρειες και ιδιώτες για τις πιθανές επιπτώσεις των προϊόντων τους στους νέους.

«Να εθίσουν τους χρήστες και να συλλέξουν τα δεδομένα τους»

Η αναπληρώτρια γενική εισαγγελέας της Καλιφόρνιας Μέγκαν Ο’Νιλ δήλωσε στους οκτώ ενόρκους ότι το επιχειρηματικό μοντέλο της Meta ήταν να «εθίσει τους χρήστες, να τους κρατήσει όσο περισσότερο μπορούσε, να συλλέξει τα δεδομένα τους και στη συνέχεια να αποκρύψει την αλήθεια από το κοινό».

«Λειτουργούσε ιδιαίτερα καλά στα παιδιά», πρόσθεσε η Ο’Νιλ. «Η Meta χρειαζόταν τα παιδιά και έπρεπε να καθησυχάζει τους ανθρώπους που νοιάζονταν γι’ αυτά ότι τα παιδιά ήταν ασφαλή».

Ο δικηγόρος της Meta, Πολ Σμιτ, ανέφερε ότι «δεν υπάρχει αμφιβολία» πως ορισμένοι χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης αντιμετωπίζουν δυσκολίες, υποστήριξε όμως ότι οι έρευνες δεν έχουν καταδείξει σαφή σύνδεση μεταξύ της χρήσης των social media από εφήβους και της επιδείνωσης της ευημερίας τους.

Ανέφερε επίσης ότι ο συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Meta, Μαρκ Ζάκερμπεργκ, συμμεριζόταν την επιθυμία της εταιρείας να βελτιώσει τις υπηρεσίες της και όχι να τις καταστήσει επικίνδυνες.

«Δεν πιστεύουν ότι θα τα πάνε καλά εάν ο κόσμος δεν είναι ικανοποιημένος από τις υπηρεσίες τους», είπε ο Σμιτ.

Το δικαστήριο θα μπορούσε να επιβάλει αλλαγές σε Facebook και Instagram

Οι ένορκοι αναμένεται να εκδώσουν συμβουλευτική ετυμηγορία, ωστόσο η ομοσπονδιακή δικαστής Ιβόν Γκονζάλες Ρότζερς θα είναι εκείνη που θα αποφασίσει εάν η Meta φέρει ευθύνη.

Εάν κρίνει την εταιρεία υπεύθυνη, η Ρότζερς θα μπορούσε να επιβάλει χρηματικές κυρώσεις και να διατάξει αλλαγές στο Facebook και το Instagram.

Η Meta έχει υποστηρίξει ότι οι κυρώσεις θα μπορούσαν να φθάσουν ακόμη και τα 1,4 τρισ. δολάρια, ποσό που προσεγγίζει τη χρηματιστηριακή αξία της εταιρείας, η οποία έχει την έδρα της στο Μένλο Παρκ της Καλιφόρνιας.

Οι γενικοί εισαγγελείς, ωστόσο, ανέφεραν σε ακρόαση την περασμένη εβδομάδα ότι το ποσό θα μπορούσε να βρίσκεται πιο κοντά στα 200 δισ. δολάρια, δηλαδή περίπου στα κέρδη μετά φόρων που αποκομίζει η Meta μέσα σε τρία χρόνια.

Η Καλιφόρνια, το Κολοράντο, το Κεντάκι και το Νιου Τζέρσεϊ ζητούν επίσης ριζικές αλλαγές στο Facebook και το Instagram. Μεταξύ άλλων, επιδιώκουν την κατάργηση των «μου αρέσει» και της ατέρμονης κύλισης που ενθαρρύνει τους χρήστες να βλέπουν συνεχώς νέες αναρτήσεις, την επιβολή χρονικών ορίων στους νεότερους χρήστες και την αυστηρή εφαρμογή των περιορισμών ώστε παιδιά κάτω των 13 ετών να μην μπορούν να χρησιμοποιούν τις πλατφόρμες.

Μετά την ολοκλήρωση των εναρκτήριων αγορεύσεων, ο πρώην μηχανικός ασφαλείας της Meta Αρτούρο Μπεχάρ άρχισε να καταθέτει ως πρώτος μάρτυρας των πολιτειών.

Ο Μπεχάρ υποστηρίζει εδώ και καιρό ότι η Meta γνώριζε πως τα εργαλεία προστασίας των παιδιών που διέθετε δεν λειτουργούσαν και έχει ήδη καταθέσει εναντίον της εταιρείας σε τέσσερις δίκες.

Η Meta προσπάθησε να εμποδίσει την κατάθεσή του, υποστηρίζοντας ότι είχε διαγράψει μηνύματα στο Signal με πρώην εργαζομένους της εταιρείας. Η Ρότζερς, ωστόσο, απέρριψε την προσπάθεια αποκλεισμού ενός από τους βασικούς μάρτυρες.

Ο Μπεχάρ είπε στους ενόρκους ότι στη Meta κυριαρχούσε το σύνθημα «κινηθείτε γρήγορα και σπάστε πράγματα», ενώ υποστήριξε ότι η εταιρεία ακολουθούσε μια προσέγγιση του τύπου «μη ρωτάς, μη λες» όσον αφορά τον έλεγχο της παρουσίας παιδιών κάτω των 13 ετών στις πλατφόρμες της.

«Πολλά προϊόντα κυκλοφόρησαν στον κόσμο», όπως τα σύντομα βίντεο Reels, «και η ασφάλεια δεν αποτέλεσε παράγοντα που ελήφθη υπόψη κατά την αρχική διάθεσή τους», κατέθεσε ο Μπεχάρ.

Ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ και ο επικεφαλής του Instagram, Άνταμ Μοσέρι, αναμένεται επίσης να καταθέσουν. Η δίκη έχει προγραμματιστεί να διαρκέσει έξι εβδομάδες.

Η μετοχή της Meta κινήθηκε πτωτικά στο μεγαλύτερο μέρος της συνεδρίασης της Τρίτης και έκλεισε με απώλειες 4,4%, στα 543,67 δολάρια.

Διαμαρτυρίες έξω από το δικαστήριο

Η Ο’Νιλ ξεκαθάρισε ότι οι πολιτείες δεν επιδιώκουν να οδηγήσουν τη Meta εκτός επιχειρηματικής δραστηριότητας, αναγνωρίζοντας ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης «έχουν ορισμένα οφέλη για κάποιους ανθρώπους».

Υποστήριξε, ωστόσο, ότι η Meta εκμεταλλεύτηκε τα παιδιά, πραγματοποιώντας έρευνες σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας του εγκεφάλου τους και την αντίδρασή τους στα διαδικτυακά ερεθίσματα, ενώ παρακολουθούσε τις αλληλεπιδράσεις τους στις εφαρμογές της.

Σύμφωνα με την ίδια, σε εσωτερικό μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προς τον Μοσέρι αναφερόταν ότι στόχος ήταν «ο χρόνος που περνούν οι έφηβοι» στις πλατφόρμες. Πρόσθεσε ότι εργαζόμενοι της Meta είχαν παρομοιάσει το Instagram με «ναρκωτικό» και τους εαυτούς τους με «εμπόρους».

«Η Meta διαπίστωσε ότι όσο μικρότερο είναι ένα παιδί όταν αρχίζει να χρησιμοποιεί την εφαρμογή, τόσο το καλύτερο», δήλωσε η Ο’Νιλ.

Ο Σμιτ αναγνώρισε ότι οι εργαζόμενοι ενδέχεται να χρησιμοποιούν πιο «χαλαρή» γλώσσα στις ιδιωτικές συνομιλίες τους, επέμεινε όμως ότι τα προϊόντα της Meta δεν προκαλούν εθισμό. Ανέφερε επίσης ότι οι ένορκοι θα ακούσουν τι έκανε ο εργαζόμενος που είχε χαρακτηρίσει το Instagram «ναρκωτικό» προκειμένου να καταστήσει την πλατφόρμα ασφαλέστερη.

Κατά την έναρξη της δίκης, επικριτές της Meta συγκεντρώθηκαν έξω από το δικαστήριο.

Ανάμεσά τους ήταν η Μέρι Ρόντι, η οποία δήλωσε ότι ο 15χρονος γιος της, Ράιλι Μπάσφορντ, αυτοκτόνησε το 2021, αφού είχε πέσει θύμα ενός ατόμου που τον προσέγγισε μέσω Facebook.

«Το αποκαλούν αυθόρμητη αυτοκτονία», είπε. «Εγώ το αποκαλώ αυτό που πραγματικά ήταν: το προβλέψιμο αποτέλεσμα ενός συστήματος που προστατεύει τις εταιρείες αντί για τα παιδιά».

Η αγωγή κατατέθηκε το 2023, δύο χρόνια αφότου η πληροφοριοδότρια Φράνσις Χάουγκεν είχε καταθέσει σε επιτροπή της αμερικανικής Γερουσίας ότι η Meta γνώριζε πως τα προϊόντα της δεν ήταν ασφαλή για τα παιδιά και ήξερε πώς να τα καταστήσει ασφαλέστερα, αλλά δεν προχώρησε στις απαραίτητες ενέργειες επειδή επιδίωκε υψηλότερα κέρδη.

Τον Μάρτιο, δικαστήριο του Λος Άντζελες διέταξε τη Meta και την Google να καταβάλουν 6 εκατ. δολάρια σε μια 20χρονη γυναίκα, η οποία υποστήριξε ότι είχε εθιστεί στο Instagram και το YouTube όταν ήταν παιδί.

Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, δικαστής στο Νέο Μεξικό διέταξε τη Meta να καταβάλει 567 εκατ. δολάρια για την αντιμετώπιση προβλημάτων ψυχικής υγείας των εφήβων, αφού ο γενικός εισαγγελέας της πολιτείας χαρακτήρισε τις πλατφόρμες της εταιρείας δημόσια απειλή.

Ο γενικός εισαγγελέας του Τενεσί έχει επίσης προσφύγει δικαστικά κατά της Meta, προβάλλοντας παρόμοιους ισχυρισμούς σχετικά με το Instagram. Η συγκεκριμένη υπόθεση εκδικάζεται στο Νάσβιλ.

newsbeast.gr