Τι προλήψεις έχουν αυτοί που εκτελούν πέναλτι;

Από «τυχερά» παπούτσια μέχρι μυστικές φράσεις πριν το σουτ. Κάποια τελετουργικά δεν κόβονται με τίποτα

Το πέναλτι είναι θα λέγαμε μια περίεργη και κάπως παράξενη στιγμή στο ποδόσφαιρο. Όλοι νομίζουν πως είναι εύκολο κάτι εύκολο. Η μπάλα στα έντεκα μέτρα και ένα σουτ. Κι όμως, εκεί μέσα χωράει ολόκληρος να μπεις ένας ολόκληρος κόσμος συναισθημάτων. Πίεση, θόρυβος, παρελθόν, προσδοκία, φόβος και ίσως και λίγη μαγεία. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί εκτελεστές πέναλτι κουβαλούν μαζί τους μικρές προλήψεις και μικρά τελετουργικά. Άλλες είναι έτσι χαριτωμένες, άλλες πιο strict, άλλες σχεδόν ιερές. Και όσο κι αν αλλάζει το παιχνίδι με αναλύσεις, AI data και προπονητικά επιτελεία, αυτές οι συνήθειες δεν κόβονται με τίποτα.

Γιατί γεννιούνται οι προλήψεις πριν το πέναλτι;

Η ψυχολογία του πέναλτι είναι απλή και ενίοτε σκληρή, αυτός που το εκτελεί έχει να χάσει πολύ περισσότερα απ’ όσα έχει να κερδίσει. Αν σκοράρει, ε, εντάξει και τι έγινε, έκανε το αυτονόητο. Αν αστοχήσει, θα τον θυμούνται για πάντα, βλέπε Ρομπέρτο Μπάτζιο στο μουντιάλ. Μέσα σε αυτό το υπάρχον πλαίσιο, οι προλήψεις λειτουργούν σαν ένα σωσίβιο. Δίνουν μια αίσθηση ελέγχου, σταθερότητα και μια ρουτίνα που το μυαλό είναι σαν να βρίσκει καταφύγιο σε κάτι γνώριμο.

Όταν όλα γύρω μοιάζουν κόλαση, οι αποδοκιμασίες, η κερκίδα, η σημασία του αγώνα, μια μικρή τελετουργία μπορεί να φέρει τον παίκτη ξανά στο κέντρο του. Αλλά από την άλλη εδώ κάποιος έχει γούρια όταν βάζει κάποιο στοίχημα στη NetBet δεν θα έχει ένας παίκτης, όταν εκτελεί ένα πολύ κρίσιμο πέναλτι;

Τυχερά παπούτσια και εξοπλισμός

Πολλοί ποδοσφαιριστές έχουν ένα ζευγάρι παπούτσια που το θεωρούν πιο γουρλίδικο. Όχι απαραίτητα το πιο καινούριο ή το πιο τεχνολογικά προηγμένο, ίσα ίσα, είναι κάποιο με το οποίο σκόραραν σε έναν μεγάλο αγώνα, ή έβγαλαν μια σεζόν τοπ φορμαρίσματος. Κάποιοι επιμένουν σε συγκεκριμένες κάλτσες (μερικές μπορεί να έχουν και καμιά τρύπα), επικαλαμίδες ή ακόμη και σε ένα μικρό αντικείμενο στην τσάντα τους που δεν το αποχωρίζονται με την καμία.

Μπορεί να ακούγεται υπερβολικό, αλλά σε ένα άθλημα τόσων πολλών μικρών λεπτομερειών, η παραμικρή συναισθηματική ασφάλεια έχει αξία και παίζει τον ρόλο της.

Η ρουτίνα πριν το σουτ. Ίδια βήματα, ίδιο βλέμμα, ίδιες ανάσες

Αν παρατηρήσετε προσεκτικά, πολλοί σουτέρ κάνουν σχεδόν το ίδιο τελετουργικό πριν χτυπήσουν ένα πέναλτι, βάζουν την μπάλα με συγκεκριμένο τρόπο (ακόμη και η βαλβίδα να κοιτάει κάπου). Κάνουν συγκεκριμένο αριθμό βημάτων προς τα πίσω, σηκώνουν το κεφάλι μία ή δύο φορές και παίρνουν μια βαθιά ανάσα. Και μετά μπαμ σουτάρουν.

Τίποτα από τα παραπάνω δεν είναι τυχαίο. Η ρουτίνα λειτουργεί σαν ένας διακόπτης, πάει το σώμα από τη σκέψη στην πράξη. Όταν το σώμα μπαίνει σε αυτόματο πιλότο mode, μειώνονται οι αρνητικές παρεμβολές τύπου κι αν το χάσω; Είναι αυτό που λένε, όταν η μπάλα καίει, κράτα το απλό.

Κρυφές φράσεις και μικρές προσευχές

Κάποιοι παίκτες ψιθυρίζουν μια λέξη ή μια φράση πριν πάρουν φόρα. Μπορεί να είναι κάτι που τους έλεγε ο πατέρας τους μικρούς, μια φράση από τον αθλητικό ψυχολόγο τους, ή ένα προσωπικό μότο που χαλαρώνει. Άλλοι κάνουν τον σταυρό τους, κλασική ελληνική εικόνα στα γήπεδα. Νιώθουν έτσι ότι παίρνουν μια επιπλέον σιγουριά.

Δεν έχει καμία σημασία αν όλο αυτό βρίσκεται στο μεταφυσικά. Σημασία έχει ότι λειτουργεί στην πράξη για αυτούς, η φράση διώχνει τις αρνητικές σκέψεις και φέρνει το μυαλό στο παρόν.

Tι δεν αλλάζουν με τίποτα

Και φυσικά υπάρχουν και οι πιο hardcore προλήψεις, μα μην αλλάξει ο εκτελεστής πλευρά τελευταία στιγμή, αφού μια φορά που το έκανε, αστόχησε. Να μην κοιτάξει τον τερματοφύλακα στα μάτια, γιατί να μην τον αφήσει να του κάνει mind games. Να εκτελεί πάντα στην ίδια γωνία σε κρίσιμες στιγμές (ή και το ακριβώς το αντίθετο, πάντα να αλλάζει για να μην προδώσει το πάτερν του). Να ζητά να του δώσει την μπάλα ο ίδιος κάθε φορά συμπαίκτης του.

Προλήψεις ή τελικά εργαλεία;

Η αλήθεια είναι κάπου στη μέση. Οι προλήψεις μπορεί να μοιάζουν κάπως παράλογες και ειδικά μερικές πολύ τραβηγμένες, αλλά συχνά λειτουργούν σαν ατομικά εργαλεία διαχείρισης άγχους. Αν η τελετουργία βοηθά έναν παίκτη να παραμείνει ήρεμος, να συγκεντρωθεί και να εκτελέσει σωστά, τότε έχει πρακτική αξία, έστω κι αν δεν εξηγείται με τη λογική και τον κοινό νου.

Το πρόβλημα αρχίζει αν ο παίκτης πιστέψει ότι χωρίς το γουρλίδικο αντικείμενο δεν μπορεί να σκοράρει, τότε η τελετουργία παύει να είναι βοήθεια και γίνεται ένα βαρύ ψυχολογικό βάρος.

Από τα 11 μέτρα, κάθε παίκτης κουβαλά τον δικό του Γολγοθά

Στο τέλος της ημέρας, το πέναλτι δεν είναι μόνο η τεχνική του σουτ, αλλά θέλει και χαρακτήρα. Κι αυτές οι μικρές προλήψεις, τα τυχερά παπούτσια, τα στάνταρ βήματα, οι μυστικές φράσεις, είναι τρόποι να κρατά ο παίκτης το τιμόνι στα χέρια του, όταν όλα γύρω δοκιμάζουν να του πάρουν τον έλεγχο.

Γιατί, όταν φτάνει η ώρα της κρίσης, ο καθένας πιάνεται από αυτό που τον κρατά όρθιο. Και στα 11 μέτρα, αυτό μπορεί να είναι ένα σχέδιο, μια ανάσα ή μια μικρή, καλτ τελετουργία που ε, δεν κόβεται με τίποτα.