Ξανά στο προσκήνιο η διαχρονική κόντρα για τα μειονοτικά σχολεία της Θράκης – Τι απαντά η Αθήνα στην Άγκυρα

Η αναστολή λειτουργίας οκτώ μειονοτικών δημοτικών σχολείων επαναφέρει στο επίκεντρο μετά την πρόσφατη επίθεση του τουρκικού ΥΠΕΞ μία από τις πιο σταθερές εστίες έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Οι διαφορετικές ερμηνείες της Συνθήκης της Λωζάννης, η επιχειρηματολογία της Άγκυρας και η αναλυτική απάντηση της Αθήνας.

Η εκπαίδευση της μουσουλμανικής μειονότητας στη Θράκη αποτελεί εδώ και δεκαετίες ένα από τα πλέον σταθερά σημεία τριβής στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η νέα ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, με αφορμή την αναστολή λειτουργίας οκτώ ακόμη μειονοτικών δημοτικών σχολείων στη Θράκη, επαναφέρει μια γνώριμη αντιπαράθεση, στην οποία Αθήνα και Άγκυρα προσεγγίζουν το ίδιο ζήτημα από εντελώς διαφορετική αφετηρία.

Η τουρκική πλευρά καταδίκασε την απόφαση, υποστηρίζοντας ότι ανεστάλη η λειτουργία των σχολείων με πρόσχημα τη μείωση του μαθητικού πληθυσμού και κάνοντας λόγο για συστηματικές πρακτικές που, κατά την ίδια, αποσκοπούν στην υπονόμευση των εκπαιδευτικών δικαιωμάτων της –όπως τη χαρακτηρίζει– τουρκικής μειονότητας. Παράλληλα έκανε λόγο για παραβίαση της Συνθήκης της Λωζάννης, καλώντας την Ελλάδα να συμμορφωθεί με τις διεθνείς της υποχρεώσεις.

Η απάντηση της Αθήνας για τα μειονοτικά σχολεία στη Θράκη: Τα στοιχεία που παρουσιάζει

Η Αθήνα απορρίπτει κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς αυτούς. Σύμφωνα με την ελληνική θέση, οι αναστολές λειτουργίας δεν αποτελούν ειδική μεταχείριση των μειονοτικών σχολείων, αλλά εντάσσονται στη συνολική αναδιάρθρωση του σχολικού χάρτη που προκαλεί η δημογραφική συρρίκνωση. Κατά την ελληνική πλευρά, πρόκειται για τάση που καταγράφεται σε ολόκληρη τη χώρα, ως συνέπεια της δημογραφικής κρίσης που επηρεάζει συνολικά την Ευρώπη και όχι μόνο τη Θράκη. Όπως επισημαίνει η Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, στη Θράκη ανεστάλη η λειτουργία οκτώ μειονοτικών δημοτικών, όταν την ίδια περίοδο ανεστάλη η λειτουργία τριάντα εννέα δημόσιων δημοτικών σχολείων. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, στον Έβρο ανεστάλη η λειτουργία ενός μειονοτικού σχολείου έναντι δέκα δημόσιων, στη Ροδόπη πέντε έναντι έντεκα και στην Ξάνθη δύο έναντι δέκα. Η ίδια απάντηση επισημαίνει ακόμη ότι οι γονείς των μαθητών της μειονότητας έχουν τη δυνατότητα να επιλέγουν ελεύθερα αν τα παιδιά τους θα φοιτήσουν σε μειονοτικό σχολείο ή άλλη σχολική δομή.

Η ελληνική πλευρά υπογραμμίζει ακόμη ότι τα μειονοτικά σχολεία λειτουργούν με ευνοϊκότερους όρους σε σχέση με τα δημόσια. Όπως αναφέρει η Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης, το ελάχιστο όριο μαθητών για την αναστολή λειτουργίας ενός μειονοτικού δημοτικού είναι εννέα μαθητές, ενώ στα δημόσια δημοτικά το αντίστοιχο όριο ανέρχεται στους δεκαπέντε. Παράλληλα, σημειώνει ότι στα μειονοτικά σχολεία αντιστοιχούν δύο εκπαιδευτικοί για εννέα μαθητές, αναλογία ευνοϊκότερη από εκείνη που ισχύει στα δημόσια σχολεία.

Θράκη: Νέα κόντρα Αθήνας - Άγκυρας για τα μειονοτικά σχολεία και τη Συνθήκη της Λωζάννης

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται και η ερμηνεία της Συνθήκης της Λωζάννης. Η Άγκυρα διαχρονικά επικαλείται τα άρθρα 40 και 41 της Συνθήκης, τα οποία, μέσω του άρθρου 45, εφαρμόζονται αντίστοιχα στη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης, υποστηρίζοντας ότι οι συνεχείς αναστολές λειτουργίας υπονομεύουν το δικαίωμα στη μειονοτική εκπαίδευση. Η Αθήνα, από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι οι αποφάσεις για την αναστολή λειτουργίας σχολείων δεν αντίκεινται στις προβλέψεις της Συνθήκης της Λωζάννης, καθώς λαμβάνονται με βάση τα προβλεπόμενα κριτήρια λειτουργίας των σχολικών μονάδων. Παράλληλα επισημαίνει ότι η Συνθήκη της Λωζάννης αναφέρεται στη μουσουλμανική μειονότητα και όχι σε «τουρκική μειονότητα», όπως την αποκαλεί η Άγκυρα.

Θράκη: Γιατί η εκπαίδευση της μειονότητας προκαλεί ξανά αντιπαράθεση

Δεν είναι η πρώτη φορά που η εκπαίδευση της μειονότητας προκαλεί διπλωματική αντιπαράθεση. Αντίστοιχη σύγκρουση είχε αναπτυχθεί την προηγούμενη δεκαετία γύρω από το αίτημα για ίδρυση δίγλωσσων μειονοτικών νηπιαγωγείων. Η τουρκική πλευρά και μειονοτικοί φορείς υποστήριζαν ότι η προσχολική εκπαίδευση θα έπρεπε να ενταχθεί στο σύστημα της μειονοτικής εκπαίδευσης. Η ελληνική πλευρά, από την άλλη, υποστήριζε ότι από τη Συνθήκη της Λωζάννης δεν απορρέει υποχρέωση ίδρυσης μειονοτικών νηπιαγωγείων. Στο πλαίσιο αυτό εφαρμόστηκαν προγράμματα γλωσσικής και παιδαγωγικής υποστήριξης σε δημόσια νηπιαγωγεία της Θράκης, χωρίς να μεταβληθεί το καθεστώς τους σε δίγλωσσα μειονοτικά σχολεία.

Η Αθήνα επικαλείται Ίμβρο και Τένεδο στην απάντησή της για τα σχολεία της Θράκης

Στην τελευταία ανακοίνωσή της, η Αθήνα απαντά και στις αιτιάσεις της Άγκυρας για το 1ο Μειονοτικό Δημοτικό Σχολείο Ξάνθης. Σύμφωνα με την Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης, οι εγγραφές που δεν εγκρίθηκαν συνοδεύονταν από μη νόμιμα δικαιολογητικά, όπως προέκυψε από τον σχετικό διοικητικό έλεγχο. Ως αντίθετο παράδειγμα επικαλείται την περίπτωση του μειονοτικού σχολείου Κέχρου, το οποίο, σύμφωνα με την ίδια, επαναλειτούργησε όταν συμπληρώθηκε ο απαιτούμενος αριθμός μαθητών με νόμιμες εγγραφές.

Παράλληλα, η ελληνική πλευρά επισημαίνει ότι το κράτος χρηματοδοτεί πλήρως τη λειτουργία των μειονοτικών σχολείων, καλύπτοντας τη μισθοδοσία των εκπαιδευτικών τόσο του ελληνόγλωσσου όσο και του μειονοτικού προγράμματος, τα λειτουργικά έξοδα, τη μεταφορά των μαθητών, τον εξοπλισμό και τη συντήρηση των εγκαταστάσεων. Στον αντίποδα, υπενθυμίζει ότι το τουρκικό κράτος δεν καλύπτει αντίστοιχα τις σοβαρές ανάγκες των μειονοτικών σχολείων σε Ιμβρο και Τενεδο. Εξάλλου , όπως είναι γνωστό η ελληνική πλευρά πολύ συχνά υπενθυμίζει αντιπαραβολικά τη συρρίκνωση της ελληνικής ομογένειας στην Κωνσταντινούπολη, την Ίμβρο και την Τένεδο, αποδίδοντάς την σε πολιτικές εκδιώξεων των προηγούμενων δεκαετιών και όχι σε δημογραφικές εξελίξεις. Παράλληλα υποστηρίζει ότι το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών δεν διαθέτει αρμοδιότητα να παρεμβαίνει στον τρόπο λειτουργίας των μειονοτικών σχολείων στην Ελλάδα.

Παρά τις κατά καιρούς εντάσεις, η αντιπαράθεση για τα μειονοτικά σχολεία παραμένει ένα από τα πλέον ευαίσθητα κεφάλαια των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Κάθε μεταβολή στον αριθμό ή στη λειτουργία των σχολικών μονάδων μετατρέπεται σχεδόν αυτομάτως σε αντικείμενο διπλωματικής αντιπαράθεσης, με τις δύο πλευρές να επικαλούνται την ίδια διεθνή συνθήκη, αλλά να καταλήγουν σε εκ διαμέτρου αντίθετα συμπεράσματα.

 iefimerida.gr