Υπάρχει μια επικίνδυνη συνήθεια στον δημόσιο διάλογο: πρώτα δημιουργείται η εντύπωση της ενοχής και μετά ζητείται από τον άνθρωπο που βρίσκεται στο στόχαστρο να αποδείξει ότι δεν είναι αυτό που κάποιοι υπονοούν ότι είναι.

Στην περίπτωση του Γρηγόρη Δημητριάδη, αυτή η πρακτική έχει αποκτήσει ιδιαίτερη ένταση.

Εδώ και χρόνια βρίσκεται αντιμέτωπος με δημοσιεύματα, χαρακτηρισμούς και πολιτικές επιθέσεις που έχουν δημιουργήσει γύρω από το όνομά του ένα συγκεκριμένο κλίμα. Και κάθε φορά που επιλέγει να υπερασπιστεί τον εαυτό του με τα νόμιμα μέσα που διαθέτει κάθε πολίτης, εμφανίζεται περίπου ως εκείνος που πρέπει να απολογηθεί.

Αυτό δεν είναι ισορροπία.

Ο Γρηγόρης Δημητριάδης έχει δικαίωμα στην τιμή, στην υπόληψη και στην προσωπικότητά του, όπως κάθε άνθρωπος. Και όσοι τον γνωρίζουν και έχουν προσωπική εικόνα για τη διαδρομή του μπορούν να καταθέτουν τη δική τους άποψη για έναν έντιμο και ηθικό άνθρωπο, χωρίς να πρέπει να αποδεχθούν ως τελεσίδικη αλήθεια κάθε δημόσια κατηγορία που διατυπώνεται εναντίον του.

Το ίδιο ισχύει για έναν πανεπιστημιακό, έναν δημοσιογράφο, έναν πολιτικό ή οποιονδήποτε συμμετέχει στον δημόσιο διάλογο. Η ιδιότητά μας δεν μας απαλλάσσει από την ευθύνη των λόγων μας.

Η ακαδημαϊκή ελευθερία είναι θεμελιώδης. Αλλά δεν αποτελεί ασυλία απέναντι στην κριτική ή στη νόμιμη υπεράσπιση εκείνου που θεωρεί ότι θίγεται.

Ακριβώς το ίδιο ισχύει για την ελευθερία του Τύπου.

Η δημοσιογραφική ελευθερία δεν σημαίνει ελευθερία καταδίκης χωρίς αποδείξεις.

Τα ΜΜΕ έχουν τεράστια δύναμη. Ένας τίτλος, μια φωτογραφία, μια λέξη ή ακόμη και ο τρόπος με τον οποίο συνδέονται δύο γεγονότα μπορούν να δημιουργήσουν εντυπώσεις πολύ ισχυρότερες από το ίδιο το περιεχόμενο ενός άρθρου.

Γι' αυτό η ευθύνη τους είναι μεγαλύτερη και όχι μικρότερη.

Όταν ένα εξώδικο παρουσιάζεται σχεδόν αυτομάτως μέσα από το πρίσμα της «νομικής πίεσης», της «απειλής» ή μιας πρακτικής SLAPP, ο αναγνώστης δικαιούται να γνωρίζει ολόκληρη την εικόνα. Τι ακριβώς ειπώθηκε; Τι θεωρεί προσβλητικό ή αναληθές ο άνθρωπος που απέστειλε το εξώδικο; Ποια είναι η δική του θέση;

Διαφορετικά κινδυνεύουμε να φτάσουμε σε ένα παράδοξο: να θεωρούμε αυτονόητο το δικαίωμα κάποιου να εκφέρει οποιαδήποτε δημόσια κρίση, αλλά ύποπτο το δικαίωμα του άλλου να απαντήσει και να ζητήσει έννομη προστασία.

Αυτό δεν είναι υπεράσπιση της ελευθερίας του λόγου.

Ελευθερία σημαίνει ότι μπορείς να μιλήσεις. Ευθύνη σημαίνει ότι μπορείς και να κληθείς να τεκμηριώσεις όσα λες.

Και εδώ έχουν ευθύνη και τα ίδια τα μέσα ενημέρωσης. Δεν πρέπει να λειτουργούν ως μηχανισμός αναπαραγωγής μιας προκαθορισμένης εικόνας για ένα πρόσωπο. Ούτε να αφήνουν την εντύπωση ότι όποιος έχει ήδη βρεθεί στο επίκεντρο μιας πολιτικής αντιπαράθεσης αποτελεί εύκολο στόχο για κάθε νέο υπαινιγμό.

Ο Γρηγόρης Δημητριάδης δεν πρέπει να κρίνεται από το επικοινωνιακό κλίμα που έχει δημιουργηθεί γύρω από το όνομά του. Πρέπει να κρίνεται, όπως όλοι μας, από πραγματικά γεγονότα και αποδείξεις.

Και όποιος τον κατηγορεί οφείλει να αναλαμβάνει την ευθύνη των ισχυρισμών του.

Είτε είναι πολιτικός.

Είτε δημοσιογράφος.

Είτε πανεπιστημιακός.

Γιατί ούτε η ακαδημαϊκή ταυτότητα ούτε η δημοσιογραφική ιδιότητα αποτελούν άλλοθι για αναπόδεικτους ισχυρισμούς.

Η ελευθερία του λόγου είναι δικαίωμα όλων. Η προστασία της τιμής και της υπόληψης επίσης. Και σε μια πραγματική Δημοκρατία, το ένα δεν χρειάζεται να καταργηθεί για να υπάρξει το άλλο.