Έως 1.200 ευρώ τον χρόνο από το κράτος, αντίστοιχα με όσα καταθέτει η οικογένεια, με στόχο ένα κεφάλαιο τουλάχιστον 60.000 ευρώ στην ενηλικίωση – Ο Κυριάκος Πιερρακάκης συνδέει αποταμίευση, επένδυση και διαγενεακή αλληλεγγύη σε ένα από τα πιο μακροπρόθεσμα μέτρα της ΔΕΘ.

Μια διαφορετική προσέγγιση στην κοινωνική πολιτική, με επίκεντρο όχι μόνο τη στήριξη του σήμερα αλλά και τη δημιουργία οικονομικού κεφαλαίου για την επόμενη γενιά, περιέγραψε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης.

Μιλώντας στον δημοσιογράφο Γιώργο Ευγενίδη στην εκπομπή «Direct» του protothema.gr, λίγες ημέρες μετά τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, ο κ. Πιερρακάκης ανέλυσε το νέο μοντέλο του λεγόμενου «επενδυτικού κουμπαρά».

Πρόκειται για ένα μέτρο που, όπως τόνισε, δεν έχει μόνο αποταμιευτικό χαρακτήρα αλλά πρωτίστως επενδυτικό και διαγενεακό.

«Ένα εφάπαξ στην εκκίνηση του βίου»

Η φιλοσοφία του μέτρου ξεκινά από μια απλή ιδέα: όπως υπάρχει ένα οικονομικό κεφάλαιο στο τέλος του επαγγελματικού βίου, να δημιουργείται σταδιακά ένα κεφάλαιο και για την αρχή της ενήλικης ζωής.

Ο στόχος είναι ο νέος άνθρωπος, φτάνοντας στα 18 του χρόνια, να διαθέτει μια οικονομική βάση που θα μπορεί να λειτουργήσει ως αρωγή για τις σπουδές ή για τα πρώτα επαγγελματικά του βήματα.

Παράλληλα, επιχειρείται να ενισχυθεί ξανά η κουλτούρα της αποταμίευσης, αλλά με μια σημαντική διαφοροποίηση: τα χρήματα δεν θα παραμένουν απλώς αδρανή, αλλά θα αποκτούν επενδυτικό χαρακτήρα.

«Ό,τι βάζεις, βάζω»

Σύμφωνα με όσα περιέγραψε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, η οικογένεια θα μπορεί να καταθέτει χρήματα στον ειδικό λογαριασμό του παιδιού και το κράτος θα αντιστοιχίζει την κατάθεση έως το ποσό των 1.200 ευρώ ετησίως.

Με απλά λόγια, όπως το περιέγραψε ο ίδιος:

«Ό,τι βάζεις, βάζω».

Στον λογαριασμό θα μπορούν να συνεισφέρουν όχι μόνο οι γονείς αλλά και το ευρύτερο οικογενειακό περιβάλλον – παππούδες, γιαγιάδες, θείοι ή ακόμη και νονοί.

Το κράτος θα αντιστοιχίζει τις καταθέσεις μέχρι το ετήσιο ανώτατο όριο των 1.200 ευρώ.

Η πρόβλεψη είναι να δημιουργηθούν ειδικά επενδυτικά προϊόντα σε συνεργασία με τις αρμόδιες εποπτικές αρχές, με διαφορετικά επίπεδα κινδύνου και δυνατότητα επιλογής από τους γονείς.

Στόχος τουλάχιστον 60.000 ευρώ στα 18

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός.

Ο κ. Πιερρακάκης ανέφερε ότι στόχος είναι, κατά την ενηλικίωση του παιδιού, να έχει δημιουργηθεί κεφάλαιο τουλάχιστον 60.000 ευρώ σε σημερινές τιμές.

Παράλληλα, περιέγραψε πρόθεση νομοθέτησης αύξησης κατά 10% ανά πενταετία των σχετικών κρατικών ποσών.

Εφόσον εφαρμοστεί όπως περιγράφηκε, ο «κουμπαράς» εισάγει στην ελληνική κοινωνική πολιτική μια διαφορετική λογική: αντί η δημόσια στήριξη να περιορίζεται αποκλειστικά στην κάλυψη μιας τρέχουσας ανάγκης, μέρος της κατευθύνεται στη δημιουργία περιουσιακού κεφαλαίου για το μέλλον.

Η σύνδεση με τη βιώσιμη ανάπτυξη

Η συγκεκριμένη φιλοσοφία έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον από την οπτική της βιώσιμης οικονομίας.

Η βιώσιμη ανάπτυξη δεν αφορά μόνο την πράσινη ενέργεια ή την προστασία του περιβάλλοντος. Αφορά και τον τρόπο με τον οποίο μια κοινωνία κατανέμει πόρους ανάμεσα στις σημερινές και τις επόμενες γενιές.

Η δημιουργία ενός κεφαλαίου για τους νέους μπορεί να ενισχύσει τη δυνατότητά τους να επενδύσουν στην εκπαίδευση, στην επιχειρηματικότητα ή στην επαγγελματική τους εκκίνηση.

Ταυτόχρονα, όμως, η πραγματική κοινωνική αποτελεσματικότητα του μέτρου θα κριθεί και από το κατά πόσο θα μπορούν να συμμετέχουν ουσιαστικά οικογένειες με χαμηλότερα εισοδήματα, οι οποίες διαθέτουν μικρότερη δυνατότητα αποταμίευσης.

Ο ίδιος ο υπουργός υποστήριξε ότι ακριβώς γι' αυτό το κρατικό «matching» είναι έως 1.200 ευρώ και όχι μια οριζόντια ενίσχυση του ίδιου ύψους για όλους.

Από τις καταθέσεις στις επενδύσεις

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης συνέδεσε το ελληνικό μέτρο και με μια ευρύτερη ευρωπαϊκή συζήτηση.

Όπως ανέφερε, στην Ευρώπη υπάρχουν περίπου 10 τρισ. ευρώ σε καταθέσεις που παραμένουν, όπως χαρακτηριστικά είπε, «εν υπνώσει». Η μετατροπή μεγαλύτερου μέρους της ευρωπαϊκής αποταμίευσης σε παραγωγικές επενδύσεις αποτελεί, κατά τον ίδιο, προϋπόθεση για υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης.

Υπό αυτή την έννοια, ο «κουμπαράς» επιχειρεί να καλλιεργήσει από την οικογένεια μια νέα σχέση με την αποταμίευση: όχι απλώς χρήματα στην άκρη, αλλά αποταμίευση που μετατρέπεται σε μακροχρόνια επένδυση.

Και το δημόσιο χρέος αφορά τις επόμενες γενιές

Η έννοια της διαγενεακής δικαιοσύνης επανήλθε στη συνέντευξη και μέσα από τη συζήτηση για την πρόωρη αποπληρωμή του δημόσιου χρέους.

Ο υπουργός υποστήριξε ότι η μείωση του χρέους δεν αφορά μόνο τους σημερινούς δημοσιονομικούς δείκτες, αλλά τις δυνατότητες που θα διαθέτει η χώρα στο μέλλον.

Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία του, όσο περιορίζεται το βάρος του χρέους τόσο μεγαλύτερες μπορούν να είναι μακροπρόθεσμα οι δημοσιονομικές δυνατότητες της χώρας.

Η λογική που παρουσίασε συνοψίζεται σε μία βασική αρχή: ο σημερινός λογαριασμός δεν πρέπει να μεταφέρεται στα παιδιά.

Βιώσιμη οικονομία σημαίνει επένδυση στο μέλλον

Ο «επενδυτικός κουμπαράς» αποτελεί έτσι ένα ενδιαφέρον πείραμα κοινωνικής και οικονομικής πολιτικής.

Η επιτυχία του θα εξαρτηθεί από τον τελικό σχεδιασμό, τους όρους των επενδυτικών προϊόντων, το επίπεδο κινδύνου και αποδόσεων, το κόστος διαχείρισης και –κυρίως– από το πόσο συμπεριληπτικό θα αποδειχθεί για τα νοικοκυριά που έχουν περιορισμένη δυνατότητα αποταμίευσης.

Ωστόσο, η κατεύθυνση ανοίγει μια ευρύτερη συζήτηση που αφορά άμεσα τη βιώσιμη ανάπτυξη:

Πώς μπορεί η οικονομική πολιτική να μην εξαντλείται στη διαχείριση του σήμερα, αλλά να δημιουργεί πραγματικό κεφάλαιο και περισσότερες επιλογές για τη γενιά που έρχεται;

Γιατί τελικά η οικονομική βιωσιμότητα μιας χώρας δεν μετριέται μόνο από τον σημερινό ρυθμό ανάπτυξης.

Μετριέται και από το τι παραδίδει στους επόμενους.

Η προσέγγιση αυτή συνδέεται με τον Στόχο Βιώσιμης Ανάπτυξης 8 για αξιοπρεπή εργασία και οικονομική ανάπτυξη, τον Στόχο 10 για μείωση των ανισοτήτων και, ευρύτερα, με την αρχή της διαγενεακής δικαιοσύνης που βρίσκεται στον πυρήνα της βιώσιμης ανάπτυξης.