Πώς το Κογκρέσο μπορεί να βάλει «φρένο» στον Τραμπ σε δασμούς και πολέμους -Τι σημαίνει η πλειοψηφία Δημοκρατικών αλλά με Πρόεδρο Ρεπουμπλικανό

Φωτογραφία AP Jacquelyn Martin

EΠΙΜΕΛΕΙΑ:

ΦΡΑΝΚΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ

Οι αλλαγές στους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς επηρεάζουν πλέον το περιθώριο κινήσεων του Λευκού Οίκου σε μια σειρά από κρίσιμα διεθνή μέτωπα.

Το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών δημιουργεί νέα δεδομένα και για τις χώρες που διαπραγματεύονται με την Ουάσιγκτον, είτε έχουν αναλάβει επενδυτικές δεσμεύσεις είτε εξαρτώνται από τις αμερικανικές αποφάσεις για την ασφάλεια και τη στρατιωτική βοήθεια.

Στο εμπόριο, οι σύμμαχοι και οι ανταγωνιστές των ΗΠΑ εξετάζουν εάν μπορούν να αποκτήσουν μεγαλύτερα περιθώρια κινήσεων απέναντι στις δασμολογικές πιέσεις.

Στην εξωτερική πολιτική, οι Δημοκρατικοί προετοιμάζονται να αξιοποιήσουν τις συνταγματικές αρμοδιότητες του Κογκρέσου για τις πολεμικές επιχειρήσεις και τις δημόσιες δαπάνες, ασκώντας έλεγχο στις επιλογές της κυβέρνησης.

Οι εμπορικές δεσμεύσεις που ενδέχεται να καθυστερήσουν

Η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα βρίσκονται ανάμεσα στις χώρες που ενδέχεται να επανεξετάσουν τον ρυθμό υλοποίησης των επενδυτικών δεσμεύσεών τους προς τις ΗΠΑ. Η πρώτη έχει υποσχεθεί επενδύσεις 550 δισ. δολαρίων και η δεύτερη 350 δισ. δολαρίων, στο πλαίσιο συμφωνιών που αποσκοπούσαν στην αποφυγή των αμερικανικών δασμών.

Η αλλαγή της σύνθεσης του Κογκρέσου μπορεί να μειώσει την πίεση για την άμεση εκπλήρωση αυτών των δεσμεύσεων. Ο καθηγητής Οικονομικών του Πανεπιστημίου Sogang της Σεούλ, Χέο Γιουν, σημειώνει στο Reuters, ότι οι Δημοκρατικοί θεωρούν πως οι συγκεκριμένες επενδυτικές υποχρεώσεις επιβλήθηκαν στους συμμάχους των ΗΠΑ.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι οι δύο χώρες μπορούν να αποδεσμευτούν εύκολα. Ο καθηγητής Πολιτικής των ΗΠΑ στο Πανεπιστήμιο Sophia του Τόκιο, Καζουχίρο Μαεσίμα, προειδοποιεί ότι το ζήτημα των δασμών παραμένει ανοιχτό και ότι η καθυστέρηση της Ιαπωνίας θα μπορούσε να επαναφέρει τις απειλές για πρόσθετες επιβαρύνσεις.

Κίνα και Ινδία υπολογίζουν τις νέες συνθήκες

Για το Πεκίνο, η πολιτική αποδυνάμωση του Αμερικανού προέδρου δημιουργεί ένα διαφορετικό διαπραγματευτικό περιβάλλον. Η εμπορική εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας λήγει τον Ιανουάριο και η κινεζική πλευρά ενδέχεται να επιχειρήσει να αξιοποιήσει τις εξελίξεις στην Ουάσιγκτον.

Αναλυτές εκτιμούν ότι ο Σι Τζινπίνγκ θα αναγνωρίσει την αποδυνάμωση της πολιτικής εξουσίας του Τραμπ και θα εξετάσει τρόπους αξιοποίησής της.

Ωστόσο, η νέα σύνθεση του Κογκρέσου μπορεί να δυσκολέψει τις διαπραγματεύσεις. Οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται λιγότερο πρόθυμοι να επιτρέψουν στον πρόεδρο να προχωρήσει σε συμφωνίες με το Πεκίνο χωρίς ουσιαστικό κοινοβουλευτικό έλεγχο. Ειδικότερα, αναμένεται να υποστηρίξουν αυστηρότερους περιορισμούς στις εξαγωγές τεχνολογίας και μεγαλύτερη εποπτεία των εφοδιαστικών αλυσίδων στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης και των ημιαγωγών.

Η Ινδία, από την πλευρά της, εξακολουθεί να διαπραγματεύεται εμπορική συμφωνία με τις ΗΠΑ. Το Νέο Δελχί έχει δηλώσει ότι θα προχωρήσει μόνο εφόσον εξασφαλίσει πλεονέκτημα έναντι ανταγωνιστικών εξαγωγικών χωρών. Η εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών μπορεί να ενισχύσει την επιλογή της αναμονής.

Στην Ευρώπη, οι εμπορικές εντάσεις έχουν περιοριστεί μέσω σειράς συμφωνιών, αλλά παραμένουν ανοιχτές διαφωνίες.

Ανάμεσά τους είναι η πιθανή αντίδραση του Τραμπ στους φόρους ψηφιακών υπηρεσιών που επιβάλλουν ευρωπαϊκές χώρες σε αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες, καθώς και το δάνειο δημόσιου χρήματος ύψους 3 δισ. ευρώ προς την Airbus από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Η αρμοδιότητα για τον πόλεμο με το Ιράν στο τραπέζι

Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που θα απασχολήσουν τη νέα κοινοβουλευτική πλειοψηφία είναι η στρατιωτική σύγκρουση με το Ιράν.

Ο Τραμπ ξεκίνησε τον πόλεμο μαζί με το Ισραήλ, χωρίς να έχει προηγηθεί έγκριση του Κογκρέσου. Οι Δημοκρατικοί έχουν επανειλημμένα υποστηρίξει ψηφίσματα για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, εφόσον ο πρόεδρος δεν ζητήσει κοινοβουλευτική εξουσιοδότηση.

Ένα από αυτά πέρασε και από τα δύο νομοθετικά σώματα, με τη στήριξη ορισμένων Ρεπουμπλικανών, αλλά η κυβέρνηση δεν το εφάρμοσε.

Με τον έλεγχο της Βουλής και της Γερουσίας, οι Δημοκρατικοί θα μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις εξουσίες τους στις αμυντικές δαπάνες και στους διορισμούς κυβερνητικών αξιωματούχων, προκειμένου να πιέσουν τον Λευκό Οίκο.

Παράλληλα, μπορούν να απαιτήσουν από την κυβέρνηση να ενημερώνει τους βουλευτές και τους γερουσιαστές για τα σχέδιά της, ακόμη και μέσω δημόσιων ακροάσεων.

Ουκρανία και Ισραήλ: Η στρατιωτική βοήθεια στο επίκεντρο

Η αμερικανική βοήθεια προς την Ουκρανία αποτελεί ένα ακόμη πεδίο στο οποίο αναμένεται να υπάρξει κοινοβουλευτική κινητικότητα.

Οι Δημοκρατικοί θα μπορούν από τον Ιανουάριο να καθορίζουν ποια νομοσχέδια θα τίθενται προς ψήφιση και πότε. Με αυτόν τον τρόπο ενδέχεται να προωθήσουν νέα πακέτα βοήθειας προς το Κίεβο, τα οποία θα μπορούσαν να συγκεντρώσουν την απαιτούμενη πλειοψηφία των δύο τρίτων για να υπερβούν ενδεχόμενο προεδρικό βέτο.

Παράλληλα, ο βουλευτής των Δημοκρατικών Γκρέγκορι Μικς έχει καταθέσει διακομματικό νομοσχέδιο για να εμποδίσει το σχέδιο του Τραμπ να επαναφέρει το ρωσικό ντίζελ στην παγκόσμια αγορά, μετά την άρση περιορισμών και τις εξαιρέσεις που παραχώρησε η αμερικανική κυβέρνηση σε ρωσικά ενεργειακά προϊόντα.

Από την άλλη, η συζήτηση για την υποστήριξη προς την ισραηλινή κυβέρνηση έχει υποχωρήσει στο εσωτερικό του Δημοκρατικού Κόμματος, λόγω της διεξαγωγής του πολέμου στη Γάζα, της συνεχιζόμενης βίας στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη και της στενής σχέσης του Μπέντζαμιν Νετανιάχου με τους Ρεπουμπλικανούς.

Σχεδόν οι μισοί Δημοκρατικοί της Βουλής είχαν ήδη ψηφίσει υπέρ της διακοπής της στρατιωτικής βοήθειας που προανήγγειλε ο Τραμπ την ημέρα των ενδιάμεσων εκλογών, ενώ ορισμένοι υποστηρίζουν περιορισμούς στην παροχή βαρέων βομβών.

Αμυντικός προϋπολογισμός και διεθνής παρουσία

Η αλλαγή των κοινοβουλευτικών συσχετισμών αφορά και το συνολικό ύψος των αμερικανικών στρατιωτικών δαπανών. Ο Τραμπ είχε ζητήσει αύξηση του αμυντικού προϋπολογισμού κατά 67%, στα 1,5 τρισ. δολάρια. Οι Δημοκρατικοί μπλόκαραν την πρόταση στη Γερουσία, επικαλούμενοι την απουσία διαβούλευσης για τον πόλεμο στο Ιράν και τις μεγάλες περικοπές σε κοινωνικά προγράμματα.

Παράλληλα, σκοπεύουν να επιδιώξουν την αποκατάσταση δισεκατομμυρίων δολαρίων σε διεθνή βοήθεια που η κυβέρνηση έχει παρακρατήσει ή ακυρώσει, παρά το γεγονός ότι είχε εγκριθεί από το Κογκρέσο.

Ένας ακόμη τομέας που αναμένεται να βρεθεί υπό αυξημένη κοινοβουλευτική εποπτεία είναι η αμερικανική πολιτική στη Λατινική Αμερική.

Δημοκρατικοί βουλευτές έχουν ζητήσει παράλληλα έρευνες και ακροάσεις για τις ενέργειες της κυβέρνησης στη Βενεζουέλα, ενώ άλλοι έχουν καταγγείλει τις κυρώσεις κατά της Κούβας και την εμπλοκή των ΗΠΑ στις εκλογικές διαδικασίες της Ονδούρας, της Αργεντινής, της Κολομβίας και της Βραζιλίας.

 iefimerida.gr