Ψηφιακή κάρτα παντού, αλλά οι παραβάσεις επιμένουν: Μία στις τέσσερις επιχειρήσεις εκτός νόμου

Η ψηφιακή κάρτα εργασίας προοριζόταν να βάλει τέλος στις «γκρίζες ζώνες» της αγοράς εργασίας. Να περιορίσει τις αδήλωτες υπερωρίες, να καταγράψει με ακρίβεια τον πραγματικό χρόνο απασχόλησης και να βάλει φρένο σε πρακτικές που για χρόνια επιβάρυναν εργαζόμενους και συνεπείς επιχειρήσεις. Ωστόσο, παρά τη σταδιακή επέκταση του μέτρου σε όλο και περισσότερους κλάδους, η εικόνα που καταγράφουν οι έλεγχοι δείχνει ότι η παραβατικότητα όχι μόνο δεν έχει εξαλειφθεί, αλλά παραμένει ανθεκτική.

Τα στοιχεία της Επιθεώρησης Εργασίας αποκαλύπτουν ότι το πρώτο διάστημα του 2026 η παραβατικότητα κινείται κοντά στο 27,15%. Με απλά λόγια, περισσότερες από μία στις τέσσερις επιχειρήσεις που ελέγχονται εντοπίζονται να παραβιάζουν διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας.

Το παράδοξο είναι ότι η εξέλιξη αυτή καταγράφεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ψηφιακή κάρτα εργασίας επεκτείνεται με ταχείς ρυθμούς. Ήδη καλύπτει περίπου 2,5 εκατομμύρια εργαζόμενους, ενώ από τον Ιούνιο εντάσσονται στο σύστημα ακόμη 476.000 απασχολούμενοι σε νέους κλάδους της οικονομίας.

Στην πρώτη φάση της επέκτασης περιλαμβάνονται οι δραστηριότητες υγείας, οι υπηρεσίες καθαρισμού, οι τηλεπικοινωνίες, τα κομμωτήρια, τα κέντρα αισθητικής και οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην υποστήριξη της απασχόλησης. Ακολουθούν τα logistics, οι συμβουλευτικές υπηρεσίες, η διαφήμιση, οι επισκευές, η διαχείριση νερού και λυμάτων, καθώς και οι επιχειρήσεις τυχερών παιγνίων.

Παρά την τεχνολογική θωράκιση του συστήματος, οι πιο συχνές παραβάσεις συνεχίζουν να σχετίζονται ακριβώς με την εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας. Οι έλεγχοι κατέγραψαν σχεδόν 3.000 περιπτώσεις παραβίασης του μέτρου, ενώ ακολουθούν οι παραβάσεις ωραρίου, η μη καταβολή δεδουλευμένων αποδοχών και η αδήλωτη εργασία.

Το συνολικό ύψος των προστίμων που επιβλήθηκαν έφτασε τα 54 εκατ. ευρώ, αποτυπώνοντας το μέγεθος του προβλήματος. Πίσω από τους αριθμούς κρύβεται μια πραγματικότητα γνωστή σε χιλιάδες εργαζόμενους: ωράρια που δηλώνονται διαφορετικά από όσα πραγματικά ισχύουν, υπερωρίες που δεν καταγράφονται, εργαζόμενοι που συνεχίζουν να δουλεύουν μετά το «χτύπημα» της κάρτας και επιχειρήσεις που εξακολουθούν να αναζητούν τρόπους παράκαμψης των κανόνων.

Οι κλάδοι στους οποίους εντοπίζονται συχνότερα παραβάσεις είναι το λιανεμπόριο, τα σούπερ μάρκετ, ο τουρισμός, τα ξενοδοχεία, η εστίαση, οι τράπεζες, οι επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών, οι βιομηχανικές μονάδες και οι μεταφορές. Αντίστοιχα, η αδήλωτη εργασία εμφανίζεται συχνότερα σε κατασκευές, εταιρείες καθαρισμού, επιχειρήσεις φύλαξης, συνεργεία αυτοκινήτων, πρατήρια καυσίμων και εποχικές δραστηριότητες.

Στο θέμα παρενέβη και η συνδικαλιστική παράταξη ΕΝΟΤΗΤΑ, η οποία, με αφορμή την επέκταση της ψηφιακής κάρτας, υποστηρίζει ότι η λειτουργία του μέτρου δεν αρκεί από μόνη της για να περιορίσει τις παραβιάσεις. Όπως επισημαίνει, η απόκρυψη του πραγματικού χρόνου εργασίας εξακολουθεί να αποτελεί βασική πρακτική σε αρκετούς κλάδους της οικονομίας, παρά την ύπαρξη ηλεκτρονικών εργαλείων παρακολούθησης.

Η παράταξη επικαλείται τα ίδια στοιχεία που δείχνουν παραβατικότητα άνω του 27% και υποστηρίζει ότι η αγορά εργασίας εξακολουθεί να εμφανίζει σοβαρές εστίες προβλημάτων σε τομείς όπως ο τουρισμός, η εστίαση, το λιανεμπόριο, οι εταιρείες φύλαξης και ο τραπεζικός κλάδος.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην τηλεργασία, όπου οι δυνατότητες ελέγχου παραμένουν πιο περιορισμένες και η παρακολούθηση του πραγματικού χρόνου απασχόλησης εξακολουθεί να αποτελεί δύσκολη εξίσωση για εργοδότες και ελεγκτικούς μηχανισμούς.

Η επέκταση της ψηφιακής κάρτας αποτελεί αναμφίβολα ένα από τα σημαντικότερα εγχειρήματα των τελευταίων ετών στην αγορά εργασίας. Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει ανοιχτό: αρκεί η τεχνολογία για να αλλάξει παγιωμένες πρακτικές δεκαετιών;

Μέχρι στιγμής, οι αριθμοί δείχνουν ότι η απάντηση είναι αρνητική. Η ψηφιακή κάρτα μπορεί να καταγράφει, να ελέγχει και να αποκαλύπτει παραβάσεις. Χωρίς συστηματικούς ελέγχους, όμως, και χωρίς πραγματική συμμόρφωση των επιχειρήσεων, το πρόβλημα απλώς μεταφέρεται από το χαρτί στην οθόνη.

newsbeast.gr