Σαφάρι ελέγχων για αδήλωτη εργασία σε εστίαση, κατασκευές και λιανεμπόριο – Ο πρωταθλητής των παραβάσεων

Κείμενο: Θανάσης Παπαδής

Με το βλέμμα στραμμένο στην αδήλωτη εργασία και στις επιχειρήσεις που εμφανίζουν υψηλά ποσοστά παραβατικότητας, η Επιθεώρηση Εργασίας ανεβάζει ταχύτητα το 2026, προχωρώντας σε στοχευμένους ελέγχους σε κλάδους όπου εντοπίζονται συστηματικές παραβιάσεις της εργατικής νομοθεσίας.

Τα στοιχεία της ετήσιας έκθεσης της ανεξάρτητης αρχής αποτυπώνουν μια αγορά εργασίας που εξακολουθεί να εμφανίζει σοβαρές εστίες παραβατικότητας, παρά την αύξηση της απασχόλησης και τη διεύρυνση των ελεγκτικών μηχανισμών. Το 2025 πραγματοποιήθηκαν 82.233 έλεγχοι, αριθμός που αποτελεί ρεκόρ της τελευταίας τετραετίας, ενώ επιβλήθηκαν 19.093 κυρώσεις, περισσότερες από 2.500 μηνύσεις και 587 διακοπές εργασιών. Τα πρόστιμα που βεβαιώθηκαν έφτασαν τα 53,9 εκατ. ευρώ.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο εντυπωσιακή αν συγκριθεί με τα προηγούμενα χρόνια. Οι έλεγχοι αυξήθηκαν από 65.286 το 2022 σε 74.031 το 2023, σε 79.290 το 2024 και ξεπέρασαν τις 82.000 το 2025, γεγονός που δείχνει τη σταδιακή ενίσχυση της ελεγκτικής δραστηριότητας. Παράλληλα, η Επιθεώρηση Εργασίας ξεπέρασε για τρίτη συνεχόμενη χρονιά τους ετήσιους στόχους που είχαν τεθεί.

Στο μικροσκόπιο για το επόμενο διάστημα μπαίνουν ο επισιτισμός, οι κατασκευές, τα βιοτεχνικά πάρκα, οι βιομηχανικές ζώνες, τα κομμωτήρια, τα πρατήρια καυσίμων, τα συνεργεία αυτοκινήτων, οι μεταφορικές επιχειρήσεις, το λιανικό εμπόριο, οι υπηρεσίες καθαριότητας, οι εταιρείες φύλαξης, οι επιχειρήσεις φιλοξενίας αλλά και οι μονάδες φασόν. Πρόκειται για τομείς στους οποίους οι ελεγκτικές αρχές διαπιστώνουν συστηματικά υψηλά ποσοστά παραβατικότητας και αυξημένο κίνδυνο αδήλωτης ή υποδηλωμένης εργασίας.

Πρωταθλητής των παραβάσεων παραμένει η εστίαση. Μόνο το 2025 πραγματοποιήθηκαν 12.415 έλεγχοι στον συγκεκριμένο κλάδο, που αντιστοιχούν σε περισσότερο από το ένα τέταρτο του συνόλου των ελέγχων εργασιακών σχέσεων. Από αυτούς προέκυψαν 4.279 κυρώσεις, ενώ το ποσοστό παραβατικότητας άγγιξε το 33,18%. Με απλά λόγια, σχεδόν μία στις τρεις επιχειρήσεις που ελέγχθηκαν βρέθηκε να παραβιάζει την εργατική νομοθεσία.

Στη δεύτερη θέση βρέθηκε το λιανικό εμπόριο με 9.482 ελέγχους, ενώ ακολούθησαν το χονδρικό εμπόριο, τα καταλύματα και οι μεταφορές. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, σε ορισμένες δραστηριότητες που συνδέονται με τις μεταφορές και την αποθήκευση, τα ποσοστά παραβατικότητας είναι ιδιαίτερα υψηλά, γεγονός που έχει σημάνει συναγερμό στις ελεγκτικές αρχές.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το είδος των παραβάσεων που καταγράφονται. Η πρώτη θέση δεν ανήκει πλέον στην αδήλωτη εργασία, αλλά στην παραβίαση των κανόνων λειτουργίας της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας. Συνολικά καταγράφηκαν 2.994 σχετικές παραβάσεις, ακολουθούμενες από 2.332 παραβάσεις ωραρίου, 1.410 περιπτώσεις μη καταβολής δεδουλευμένων αποδοχών και 1.372 περιπτώσεις αδήλωτης εργασίας.

Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η παραβατικότητα στην αγορά εργασίας αλλάζει μορφή. Οι ελεγκτές εντοπίζουν ολοένα και συχνότερα φαινόμενα υποδηλωμένης εργασίας, όπου ο εργαζόμενος εμφανίζεται τυπικά δηλωμένος, αλλά εργάζεται περισσότερες ώρες από όσες καταγράφονται ή αμείβεται διαφορετικά από όσα δηλώνονται επίσημα. Η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας επιχειρεί να περιορίσει ακριβώς αυτή την πρακτική, γι’ αυτό και βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των ελέγχων.

Ψηφιακή κάρτα εργασίας

Οι κυρώσεις παραμένουν ιδιαίτερα αυστηρές. Για κάθε αδήλωτο εργαζόμενο επιβάλλεται πρόστιμο 10.500 ευρώ, το οποίο μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 31.500 ευρώ σε περίπτωση υποτροπής. Πρόσθετα πρόστιμα προβλέπονται όταν εργαζόμενος λαμβάνει επίδομα ανεργίας και παράλληλα απασχολείται αδήλωτα, καθώς και σε περιπτώσεις παράνομης απασχόλησης αλλοδαπών ή παράνομου δανεισμού προσωπικού.

Την ίδια στιγμή, η έκθεση της Επιθεώρησης Εργασίας καταγράφει και μια ακόμη ανησυχητική εξέλιξη. Το 2025 αναγγέλθηκαν περισσότερα από 20.000 εργατικά ατυχήματα, αριθμός αυξημένος σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, γεγονός που οδηγεί την ανεξάρτητη αρχή να ενισχύσει τους ελέγχους όχι μόνο για τις εργασιακές σχέσεις αλλά και για την τήρηση των κανόνων υγείας και ασφάλειας στους χώρους εργασίας.

Το μήνυμα που εκπέμπουν οι ελεγκτικές αρχές είναι σαφές: οι επιχειρήσεις που επιμένουν σε πρακτικές αδήλωτης ή υποδηλωμένης εργασίας θα βρεθούν στο επίκεντρο ενός νέου κύκλου εντατικών ελέγχων, με τα πρόστιμα να λειτουργούν ως βασικό εργαλείο πίεσης για τη συμμόρφωση με την εργατική νομοθεσία.

newsbeast.gr