Στο πεδίο της μάχης και το νερό του Περσικού: Γιατί η απώλειά του θα μπορούσε να οδηγήσει σε παράλυση ολόκληρες πόλεις

Οι επιθέσεις συνεχίζονται εκατέρωθεν στη Μέση Ανατολή χωρίς να φαίνεται κανένα σημάδι αποκλιμάκωσης, μετά και τις τελευταίες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος διεμήνυσε: «Θα τους πλήξουμε εξαιρετικά σκληρά κατά τη διάρκεια των επόμενων δύο ως τριών εβδομάδων. Θα τους γυρίσουμε πίσω στη λίθινη εποχή, όπου ανήκουν». Την ίδια ώρα, αυξάνεται η ανησυχία ότι η στρατηγική στόχευση των εμπλεκόμενων πλευρών θα μετακινηθεί πέρα από στρατιωτικές εγκαταστάσεις και συμβατικές ενεργειακές υποδομές προς το ίδιο το παράκτιο μέτωπο.

Η δομική εξάρτηση των κρατών του Κόλπου από την αφαλάτωση θαλασσινού νερού για την ασφάλεια του νερού στον Περσικό Κόλπο αποκαλύπτει άλλη μια κρίσιμη παράμετρο, διότι η απώλειά του θα οδηγούσε ολόκληρες πόλεις σε παράλυση. Το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο απαγορεύει τη στόχευση υποδομών νερού. Ωστόσο, η πρακτική των ΗΠΑ και του Ισραήλ συχνά τις αντιμετωπίζει ως νόμιμους στόχους, αυξάνοντας τον κίνδυνο κλιμάκωσης και ανθρωπιστικής κρίσης.

Πόλεις όπως το Ντουμπάι και η Ντόχα εξαρτώνται από την αδιάλειπτη ροή νερού για τη λειτουργία συστημάτων ψύξης σε κέντρα δεδομένων και τεράστια εμπορικά συγκροτήματα. Μια διακοπή άνω των 48 ωρών θα προκαλούσε οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις που υπερβαίνουν τις δυνατότητες των τοπικών μηχανισμών διαχείρισης κρίσεων.

Οι μονάδες αφαλάτωσης έχουν μετατραπεί από πυλώνες ανάπτυξης σε στρατηγικούς στρατιωτικούς στόχους, θέτοντας τη συνέχεια της αστικής ζωής και των επενδυτικών ροών σε όλη την περιοχή σε πρωτοφανή κίνδυνο.

Οι οικονομικοί αναλυτές λένε ότι οποιαδήποτε διακοπή στη λειτουργία των μονάδων αφαλάτωσης απειλεί τη συνέχεια των αστικών κέντρων και της βιομηχανικής δραστηριότητας σε μια περιοχή που στερείται πλήρως ανανεώσιμων φυσικών υδάτινων πόρων. Ένα μόνο πλήγμα μπορεί να διακόψει ταυτόχρονα ηλεκτρισμό και νερό. Οι μονάδες αυτές συγκεντρώνονται κατά μήκος των ακτών, εντός εμβέλειας ιρανικών πυραύλων και drones, συνδέοντας άμεσα την εθνική ασφάλεια των κρατών του Κόλπου με την επιβίωση αυτών των εγκαταστάσεων. Οι περισσότερες εγκαταστάσεις αφαλάτωσης στον Κόλπο λειτουργούν με γραμμικά συστήματα παραγωγής, όπου ζημιά σε ένα μόνο στάδιο διακόπτει ολόκληρη τη διαδικασία.

Ο Περσικός Κόλπος κατέχει τη μεγαλύτερη αγορά αφαλάτωσης στον κόσμο, με περίπου 3.400 ενεργές μονάδες, από μεγάλες εγκαταστάσεις μέχρι μεσαίας κλίμακας συστήματα αντίστροφης όσμωσης και μονάδες ενσωματωμένες σε βιομηχανικά συγκροτήματα. Συνολικά, παράγουν πάνω από 22 εκατομμύρια κυβικά μέτρα ημερησίως, που αντιστοιχούν σχεδόν στο ένα τρίτο της παγκόσμιας παραγωγής. Η εξάρτηση είναι σχεδόν απόλυτη: το Κατάρ βασίζεται στην αφαλάτωση για το 99% του νερού του, το Μπαχρέιν και το Κουβέιτ για το 90%, το Ομάν για το 86% και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για το 42%. Η Σαουδική Αραβία εξαρτάται από την αφαλάτωση για περίπου το 70% της παροχής της σε μεγάλες πόλεις όπως το Ριάντ και η Τζέντα.

Η Τεχεράνη κατηγόρησε την Ουάσινγκτον για πλήγμα σε εγκατάσταση στο νησί Κεσμ, ενώ η Μανάμα κατηγόρησε το Ιράν για στόχευση μονάδας στο Μπαχρέιν. Τα περιστατικά αυτά υποδηλώνουν μια πιθανή μετατόπιση προς τη στόχευση υποδομών που στηρίζουν την πολιτική ζωή, αυξάνοντας το κόστος του πολέμου σε όλα τα επίπεδα.

Οι εγκαταστάσεις αυτές είναι εγγενώς δύσκολο να προστατευθούν. Το μέγεθός τους, η έκθεσή τους και η εξάρτησή τους από άμεση άντληση θαλασσινού νερού περιορίζουν τις επιλογές θωράκισης. Η προστασία τους απαιτεί εκτεταμένους πόρους αντιαεροπορικής άμυνας, εξαντλώντας τα αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων σε έναν πόλεμο φθοράς. Ένα μόνο drone που θα διαπεράσει μια κεντρική μονάδα ελέγχου θα μπορούσε να θέσει εκτός λειτουργίας εγκατάσταση που εξυπηρετεί ένα εκατομμύριο ανθρώπους για εβδομάδες.

Περίπου το 75% των μονάδων αφαλάτωσης στον Κόλπο λειτουργούν μέσω συμπαραγωγής, συνδέοντας άμεσα την παραγωγή νερού με την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Οποιοδήποτε πλήγμα σε δίκτυα παροχής φυσικού αερίου ή σε σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής θα μπορούσε να διακόψει την παραγωγή νερού χωρίς να πληγούν άμεσα οι μονάδες αφαλάτωσης.

Παράλληλα, καθιστά πιο δύσκολη την αποκατάσταση. Κατεστραμμένοι μετασχηματιστές απαιτούν βαριά και εξειδικευμένα εισαγόμενα εξαρτήματα, δύσκολα διαθέσιμα, όταν διαταράσσονται οι θαλάσσιες οδοί ή πλήττονται λιμάνια.

Το Ιράν έχει επιδείξει προηγμένες δυνατότητες σε επιθέσεις κατά υποδομών νερού και ενέργειας μέσω κυβερνοεπιχειρήσεων.

Και έπειτα είναι και το πρόβλημα της περιβαλλοντικής ρύπανσης. Η ημίκλειστη φύση του Περσικού Κόλπου τον καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτο, αφού πετρελαιοκηλίδες μπορούν να αναγκάσουν το κλείσιμο μονάδων αφαλάτωσης για προστασία. Οι απειλές κατά των υποδομών αφαλάτωσης πλήττουν τον πυρήνα του οικονομικού μοντέλου του Κόλπου, που βασίζεται στη σταθερότητα. Τα κράτη του Κόλπου επενδύουν σε λύσεις όπως κινητές μονάδες αφαλάτωσης και υπόγεια αποθήκευση νερού μέσω υδροφορέων. Το Άμπου Ντάμπι μπορεί να καλύψει έως και 90 ημέρες έκτακτης ανάγκης μέσω τέτοιων αποθεμάτων.

Το συμπέρασμα όμως είναι ότι τελικά ούτε η στρατιωτική ισχύς ούτε ο πετρελαϊκός πλούτος μπορούν να υποκαταστήσουν την ασφάλεια νερού. Το νερό και όχι μόνο το πετρέλαιο θα καθορίσει τελικά αν τα κράτη του Κόλπου μπορούν να αντέξουν παρατεταμένες συγκρούσεις, να ανακάμψουν από συστημικά σοκ και να διατηρήσουν τη θέση τους στην παγκόσμια οικονομία.

newsbeast.gr